यथा द्वितीये - कुन्दलता (सस्मितम्) राहि, देहि मे पारितोसिअं, यं सुट्ठु दुल्लहं दे अब्भत्थिदं मए णिब्बाहिदम् । [राधे, देहि मे पारितोषिकम् । यत् सुष्ठु दुर्लभं तेऽभ्यर्थितं मया निर्वाहितम् ।] ८० राधिका (वक्रम् अवेक्ष्य) कुन्दलदिए, किं मे अब्भत्थिदं? [कुन्दलते, किं मेऽभ्यर्थितम्?] ८१ कुन्दलता - अई, कीस भुअं भंगुरेसि, जअ सूराराहणं भणामि । [अयि, कस्माद् भ्रुवं भङ्गुरयसि, यत् सूर्याराधनं भणामि ।] ८२ अत्र कुन्दलता भणितस्य साभिप्राय-गूढार्थतया उदाहरणम् । यत्र तुल्यार्थ-युक्तेन वाक्येनाभिप्रदर्शनात् । साध्यतेऽभिमतश् चार्थस् तद्-उदाहरणं मतम् ॥ इति (साह्द् ६।११७) तद् यथा, षष्ठे - नारदः - ततस् तेनोक्तम् - ज्वलितो जनः कृशानौ शाम्यति तप्तः कृशानुनैवायम् । भगवति कृतागसो मे भगवान् एवाधुना शरणम् ॥ (६।१७) अथ शोभा - शोभा स्वभाव-प्राकट्यं यूनोर् अन्योन्यम् उच्यते । यथा चतुर्थे - राधिका (माधवम् अवलोक्य, सानन्दम् आत्मगतम्) भो भअवं, आणन्द-पज्जण्ण, ण क्खु रुन्धीऐ जलासारेण उक्कंठिदा तवस्सिणीहि मे दिट्ठीचौरी । क्खणं पिबेदु एसा दुल्लहं इमस्स मुहचन्दस्स जोण्हम् । [भो भगवन्, आनन्द-पर्जन्य, न खलु रुन्ध्यतां जलासारेणोत्कण्ठिता तपस्विनी मे दृष्ट्-चकोरी । क्षणं पिबत्व् एषा दुर्लभाम् अस्य मुख-चन्द्रस्य ज्योत्स्नम् ।] ९९ कृष्णः (राधाम् अवेक्ष्य, सहर्षम्) - धावत्य् आक्रमितुं मुहुः श्रवणयोः सीमानम् अक्ष्णोर् द्वयी पौष्कल्यं हरतः कुचौ बलि-गुणैर् आरब्धमानं ततः । मुष्णीतश् चलतां भ्रुवौ चरणयोर् उद्यद्-धनुर् बिभ्रमे राधायाः तनु-पत्तने नरपतौ बाल्याभिधे शीर्यति ॥ (४।२७) १०१ अत्र परस्पर-भाव-प्राकट्याच् छोभा । कैश्चित् तु - सिद्धैर् अर्थैः समं यत्राप्रसिद्धोऽर्थः प्रकाशते । श्लिष्ट-लक्षण-चित्रार्था सा शोभेत्य् अभिधीयते ॥ इत्य् आह । (साह्द् ६।१७६) यथा नवमे - नववृन्दा - (पुरोऽवलोक्य, सहर्षम्) निर्मित-भुवन-विशुद्धिर् विधुर् मधुरालोक-साधने निपुणा । उल्लसित-परमहंसा भक्तिर् इवेयं शरन् मिलिअति ॥ ९।१ ॥ अथ संशयः - अनिश्चयात् तु यद् वाक्यं सन्देहस्य निगद्यते
yathā dvitīye - kundalatā (sasmitam) rāhi, dehi me pāritosiaṃ, yaṃ suṭṭhu dullahaṃ de abbhatthidaṃ mae ṇibbāhidam | [rādhe, dehi me pāritoṣikam | yat suṣṭhu durlabhaṃ te'bhyarthitaṃ mayā nirvāhitam |] 80 rādhikā (vakram avekṣya) kundaladie, kiṃ me abbhatthidaṃ? [kundalate, kiṃ me'bhyarthitam?] 81 kundalatā - aī, kīsa bhuaṃ bhaṃguresi, jaa sūrārāhaṇaṃ bhaṇāmi | [ayi, kasmād bhruvaṃ bhaṅgurayasi, yat sūryārādhanaṃ bhaṇāmi |] 82 atra kundalatā bhaṇitasya sābhiprāya-gūḍhārthatayā udāharaṇam | yatra tulyārtha-yuktena vākyenābhipradarśanāt | sādhyate'bhimataś cārthas tad-udāharaṇaṃ matam || iti (SāhD 6.117) tad yathā, ṣaṣṭhe - nāradaḥ - tatas tenoktam - jvalito janaḥ kṛśānau śāmyati taptaḥ kṛśānunaivāyam | bhagavati kṛtāgaso me bhagavān evādhunā śaraṇam || (6.17) atha śobhā - śobhā svabhāva-prākaṭyaṃ yūnor anyonyam ucyate | yathā caturthe - rādhikā (mādhavam avalokya, sānandam ātmagatam) bho bhaavaṃ, āṇanda-pajjaṇṇa, ṇa kkhu rundhīai jalāsāreṇa ukkaṃṭhidā tavassiṇīhi me diṭṭhīcaurī | kkhaṇaṃ pibedu esā dullahaṃ imassa muhacandassa joṇham | [bho bhagavan, ānanda-parjanya, na khalu rundhyatāṃ jalāsāreṇotkaṇṭhitā tapasvinī me dṛṣṭ-cakorī | kṣaṇaṃ pibatv eṣā durlabhām asya mukha-candrasya jyotsnam |] 99 kṛṣṇaḥ (rādhām avekṣya, saharṣam) - dhāvaty ākramituṃ muhuḥ śravaṇayoḥ sīmānam akṣṇor dvayī pauṣkalyaṃ harataḥ kucau bali-guṇair ārabdhamānaṃ tataḥ | muṣṇītaś calatāṃ bhruvau caraṇayor udyad-dhanur bibhrame rādhāyāḥ tanu-pattane narapatau bālyābhidhe śīryati || (4.27) 101 atra paraspara-bhāva-prākaṭyāc chobhā | kaiścit tu - siddhair arthaiḥ samaṃ yatrāprasiddho'rthaḥ prakāśate | śliṣṭa-lakṣaṇa-citrārthā sā śobhety abhidhīyate || ity āha | (SāhD 6.176) yathā navame - navavṛndā - (puro'valokya, saharṣam) nirmita-bhuvana-viśuddhir vidhur madhurāloka-sādhane nipuṇā | ullasita-paramahaṃsā bhaktir iveyaṃ śaran miliati || 9.1 || atha saṃśayaḥ - aniścayāt tu yad vākyaṃ sandehasya nigadyate
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.