तदाहं किं करिष्यामि यमदूतैर् अधिष्ठिते । दृष्ट्वा तां भीषणां क्रूरान् पतिष्यामि विमोहितः
tadāhaṃ kiṃ kariṣyāmi yamadūtair adhiṣṭhite / dṛṣṭvā tāṃ bhīṣaṇāṃ krūrān patiṣyāmi vimohitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Ratnamālāvadāna 2
तदा तत्र न विद्येत कश्चित् त्राता दयान्वितः । धर्म एव तदा रक्षेत् तद् धर्मं साधयेच् छुभं
tadā tatra na vidyeta kaścit trātā dayānvitaḥ / dharma eva tadā rakṣet tad dharmaṃ sādhayec chubhaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्माश् च बहुधा प्रोक्तास् तेषां प्राहुर् मुनीश्वराः । आदिमध्यान्तकल्याणं सौगतं धर्मम् उत्तमं
dharmāś ca bahudhā proktās teṣāṃ prāhur munīśvarāḥ / ādimadhyāntakalyāṇaṃ saugataṃ dharmam uttamaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येनैव शुभतां कृत्वा सर्वत्र भुवनेष्व् अपि । सर्वसत्वाश् च पाल्यन्ते सर्वदेह परत्र च
yenaiva śubhatāṃ kṛtvā sarvatra bhuvaneṣv api / sarvasatvāś ca pālyante sarvadeha paratra ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथात्रापि शुभं कर्तुं संबुद्धं शरणं व्रजन् । सद्धर्मं समवाप्तुं च सेवितव्यं ससांघिके
tathātrāpi śubhaṃ kartuṃ saṃbuddhaṃ śaraṇaṃ vrajan / saddharmaṃ samavāptuṃ ca sevitavyaṃ sasāṃghike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनात्र सहसा कृत्वा पुष्करणीमनोरमां । संबुद्धसुगतं तत्र स्नापयित्वा ससांघिकं
tenātra sahasā kṛtvā puṣkaraṇīmanoramāṃ / saṃbuddhasugataṃ tatra snāpayitvā sasāṃghikaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महत्सत्कारपूजाभिर् भोजनैश् च प्रतोषयन् । ततस् तं सुगतं नत्वा तद् दुर्भिक्षं प्रशांतये
mahatsatkārapūjābhir bhojanaiś ca pratoṣayan / tatas taṃ sugataṃ natvā tad durbhikṣaṃ praśāṃtaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवृष्टिचारणे लोके प्रार्थयिष्यामि सादरं । तदा स भगवान् अत्र सुवृष्टिं चारयेद् ध्रुवं
suvṛṣṭicāraṇe loke prārthayiṣyāmi sādaraṃ / tadā sa bhagavān atra suvṛṣṭiṃ cārayed dhruvaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र शुभतां कृत्वा सुभिक्षं कारयेत् सदा । ततो ऽत्र सर्वदाप्य् एवं दुर्भिक्षं न कदा चन
sarvatra śubhatāṃ kṛtvā subhikṣaṃ kārayet sadā / tato 'tra sarvadāpy evaṃ durbhikṣaṃ na kadā cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ध्यात्वा विनिश्चित्य मनसा स नराधिपः
iti dhyātvā viniścitya manasā sa narādhipaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहसा सचिवान् सर्वान् समामंत्र्याब्रवीत् तथा । शृणुध्वं मंत्रिणो यन् मे मनसा संविचिंतितं
sahasā sacivān sarvān samāmaṃtryābravīt tathā / śṛṇudhvaṃ maṃtriṇo yan me manasā saṃviciṃtitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अनुमोद्य युष्माभिः प्रकर्त्तव्यं समाहितैः । यद् अद्य जायते ऽवृष्टिं दुर्भिक्षं चोपवर्त्तते
tad anumodya yuṣmābhiḥ prakarttavyaṃ samāhitaiḥ / yad adya jāyate 'vṛṣṭiṃ durbhikṣaṃ copavarttate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अस्मत्पापतो नूनं तत् पापपरिहाणये । संबुद्धशरणं कृत्वा सद्धर्मसमवाप्तये
tad asmatpāpato nūnaṃ tat pāpaparihāṇaye / saṃbuddhaśaraṇaṃ kṛtvā saddharmasamavāptaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससंघं सेवितुं नित्यम् इछे तद् अनुमोद्यतां । स एव भगवान् नाथः कृत्वात्र शुभतां सदा
sasaṃghaṃ sevituṃ nityam iche tad anumodyatāṃ / sa eva bhagavān nāthaḥ kṛtvātra śubhatāṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवृष्टिं चारयित्वा च सुभिक्षं कारयेद् ध्रुवं । ततो ऽस्माकं तदाप्य् अत्र मंगलं स्यात् समंततः
suvṛṣṭiṃ cārayitvā ca subhikṣaṃ kārayed dhruvaṃ / tato 'smākaṃ tadāpy atra maṃgalaṃ syāt samaṃtataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदा सद्धर्मम् आधाय सौख्यं भुक्त्वा भजेमहि । धर्मेण शुभता नित्यं धर्मेण जीयते विपत्
sadā saddharmam ādhāya saukhyaṃ bhuktvā bhajemahi / dharmeṇa śubhatā nityaṃ dharmeṇa jīyate vipat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मेण पाल्यते सर्वं धर्मेण सद्गतिं व्रजेत् । धर्मं तु सौगतं भद्रं सर्वे प्राहुर् मुनीश्वराः
dharmeṇa pālyate sarvaṃ dharmeṇa sadgatiṃ vrajet / dharmaṃ tu saugataṃ bhadraṃ sarve prāhur munīśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्धर्मं समवाप्तुं तं संबुद्धं भजतादरात् । बुद्ध एव जगद्बंधुः सर्वसत्वहितंकरः
saddharmaṃ samavāptuṃ taṃ saṃbuddhaṃ bhajatādarāt / buddha eva jagadbaṃdhuḥ sarvasatvahitaṃkaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्ध एव जगन्मित्रं सर्वसत्वसुखप्रदः । बुद्ध एव जगत्त्राता सर्वसत्वानुकंपकः
buddha eva jaganmitraṃ sarvasatvasukhapradaḥ / buddha eva jagattrātā sarvasatvānukaṃpakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्ध एव जगद्भर्ता धर्मार्थसुखसंप्रदः । बुद्ध एव जगच्छास्ता सर्वसत्त्वानुबोधकः । बुद्ध एव जगन्नाथो बोधिसंभारपूरकः । बुद्ध एव जगत्स्वामी संबोधिमार्गदेशकः । बुद्ध एव महावीरः सर्वमारप्रभंजकः
buddha eva jagadbhartā dharmārthasukhasaṃpradaḥ / buddha eva jagacchāstā sarvasattvānubodhakaḥ / buddha eva jagannātho bodhisaṃbhārapūrakaḥ / buddha eva jagatsvāmī saṃbodhimārgadeśakaḥ / buddha eva mahāvīraḥ sarvamāraprabhaṃjakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्ध एव महासत्वः षडभिज्ञो जगत्प्रभुः । बुद्ध एव त्रिलोकेषु धर्मरूजा मुनीश्वरः । येनैव त्रिजगल्लोकं पालितं पुत्रवत् सदा ॥ र्म् २।१४५ ४७! ॥ स एव भगवान् बुद्धः सेवनीयः शुभार्थिभिः । येनैवं त्रिषु लोकेषु सर्वलोकाधिपेश्वरः
buddha eva mahāsatvaḥ ṣaḍabhijño jagatprabhuḥ / buddha eva trilokeṣu dharmarūjā munīśvaraḥ / yenaiva trijagallokaṃ pālitaṃ putravat sadā // Rm 2.145 47! // sa eva bhagavān buddhaḥ sevanīyaḥ śubhārthibhiḥ / yenaivaṃ triṣu lokeṣu sarvalokādhipeśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करोति भद्रतां नित्यं तथात्रापि करिष्यति
karoti bhadratāṃ nityaṃ tathātrāpi kariṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्थापयति सद्धर्मे यथा त्रैधातुवासिनः । सत्वान् प्रबोधयन्न् अस्मान् निवेशयेत् तथा खलु
saṃsthāpayati saddharme yathā traidhātuvāsinaḥ / satvān prabodhayann asmān niveśayet tathā khalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सर्वे वयं धृत्वा सद्धर्मं शुभदं शिवं । यशोपुण्यसुखं भुक्त्वा यास्यामो ऽन्ते सुखावतीं
tataḥ sarve vayaṃ dhṛtvā saddharmaṃ śubhadaṃ śivaṃ / yaśopuṇyasukhaṃ bhuktvā yāsyāmo 'nte sukhāvatīṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मत्वा तथास्माभिश् चन्दनो ऽयं जिनेश्वरः । महत्सत्कारपूजाभिः सेवितव्यो मुदा सदा
iti matvā tathāsmābhiś candano 'yaṃ jineśvaraḥ / mahatsatkārapūjābhiḥ sevitavyo mudā sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संभाष्य तैः सर्वैस् तथेत्य् अभ्यनुमोदितैः । मंत्रिभिः सह राजा स प्रययौ तज् जिनाश्रमं
iti saṃbhāṣya taiḥ sarvais tathety abhyanumoditaiḥ / maṃtribhiḥ saha rājā sa prayayau taj jināśramaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र प्राप्तः प्रविष्टश् च दृष्ट्वा तं चंदनं मुनिं । कृतांजलिपुटो नत्वा चकार प्रार्थनाम् इति
tatra prāptaḥ praviṣṭaś ca dṛṣṭvā taṃ caṃdanaṃ muniṃ / kṛtāṃjalipuṭo natvā cakāra prārthanām iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस् ते भगवच् छास्तः वयं ते शरणं गताः । तत् प्रसन्नो भवास्माकं क्षन्तव्या चापराधता
namas te bhagavac chāstaḥ vayaṃ te śaraṇaṃ gatāḥ / tat prasanno bhavāsmākaṃ kṣantavyā cāparādhatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् अवृष्टिः प्रवृत्तात्र तद् अस्मत्पापतः खलु । तत्पापपरिहाणाय सद्धर्मं देष्टुम् अर्हसि
yad avṛṣṭiḥ pravṛttātra tad asmatpāpataḥ khalu / tatpāpaparihāṇāya saddharmaṃ deṣṭum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् भवन्तं वयं सर्वे स्नापयित्वा ससांघिकान् । यथाशक्त्य् उपचारैश् च समिछामो ऽर्चितुं पुरे
tad bhavantaṃ vayaṃ sarve snāpayitvā sasāṃghikān / yathāśakty upacāraiś ca samichāmo 'rcituṃ pure
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् प्रसीद मुनीन्द्रो ऽसि यथास्माकं हितं भवेत् । तथास्मत्पुरम् आगत्वा शुभं कर्तुं समर्हसि
tat prasīda munīndro 'si yathāsmākaṃ hitaṃ bhavet / tathāsmatpuram āgatvā śubhaṃ kartuṃ samarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनार्थितं राज्ञा श्रुत्वा स चंदनो मुनिः । तूष्णीभूत्वा तथेत्य् एवं अध्युवास स सांघिकः
iti tenārthitaṃ rājñā śrutvā sa caṃdano muniḥ / tūṣṇībhūtvā tathety evaṃ adhyuvāsa sa sāṃghikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स नृपतिर् ज्ञात्वा तद् अधिवासितं मुनेः । पादौ नत्वा पुनर् दृष्ट्वा सहसा स्वं पुरं ययौ ॥ र्म् २।१५८ ६०! ॥ ततः पुरे च मार्गेषु शोधयित्वा समंततः । सुगंधिजलसंसिक्तम् अकारयन् महीतलं
tataḥ sa nṛpatir jñātvā tad adhivāsitaṃ muneḥ / pādau natvā punar dṛṣṭvā sahasā svaṃ puraṃ yayau // Rm 2.158 60! // tataḥ pure ca mārgeṣu śodhayitvā samaṃtataḥ / sugaṃdhijalasaṃsiktam akārayan mahītalaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पुष्पावकीर्ण्णं च कारयित्वा समंततः । ध्वजच्छत्रवितानैश् च तत्पुरं पर्य्यभूषयत्
tataḥ puṣpāvakīrṇṇaṃ ca kārayitvā samaṃtataḥ / dhvajacchatravitānaiś ca tatpuraṃ paryyabhūṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तन् नगरे मध्ये कारयित्वा सरो वरं । तद् गंधोदकसंपूर्णम् अकारयत् प्रशोभितं
tatas tan nagare madhye kārayitvā saro varaṃ / tad gaṃdhodakasaṃpūrṇam akārayat praśobhitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र पुष्पाभिः संयुक्तं कृत्वा तीरे समंततः । छत्रध्वजपताकानि वितत्य पर्य्यमण्डयत्
tatra puṣpābhiḥ saṃyuktaṃ kṛtvā tīre samaṃtataḥ / chatradhvajapatākāni vitatya paryyamaṇḍayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसनानि च प्रज्ञप्य ससंघस्य क्रमान् मुनेः । स्वर्णकुंभांश् च संस्थाप्य शुचिगंधाम्बुपूरितान्
āsanāni ca prajñapya sasaṃghasya kramān muneḥ / svarṇakuṃbhāṃś ca saṃsthāpya śucigaṃdhāmbupūritān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो पूजोपचारां भोज्योपकरणानि च । साधयित्वोपसंस्थाप्य संगीतिसहितानि च
tato pūjopacārāṃ bhojyopakaraṇāni ca / sādhayitvopasaṃsthāpya saṃgītisahitāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो राजा स सामात्यैः पौरिकैश् च समन्वितः । तं बुद्धं पुरम् आनेतुं जिनाश्रमम् अगान् मुदा
tato rājā sa sāmātyaiḥ paurikaiś ca samanvitaḥ / taṃ buddhaṃ puram ānetuṃ jināśramam agān mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स सहसा प्राप्तो दृष्ट्वा तं चन्दनं मुनिं । कृतांजलिपुटो नत्वा गमनं प्रार्थयद् इति
tatra sa sahasā prāpto dṛṣṭvā taṃ candanaṃ muniṃ / kṛtāṃjalipuṭo natvā gamanaṃ prārthayad iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वज्ञ भगवं गन्तुं समयो वर्त्तते ऽधुना । सर्वं च साधितं सिद्धं तदाश्व् आगन्तुम् अर्हसि
sarvajña bhagavaṃ gantuṃ samayo varttate 'dhunā / sarvaṃ ca sādhitaṃ siddhaṃ tadāśv āgantum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तेनार्थिते राज्ञा स संबुद्धः ससांघिकः । पात्रचीवरम् आदाय प्रागात् तत्पुरसंमुखः
evaṃ tenārthite rājñā sa saṃbuddhaḥ sasāṃghikaḥ / pātracīvaram ādāya prāgāt tatpurasaṃmukhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदासौ भगवान् बुद्धाः प्रातिहार्य्यं प्रदर्शयन् । लोकान् भासावसंभास्य प्राचरन् प्राप्तगोपुरं
yadāsau bhagavān buddhāḥ prātihāryyaṃ pradarśayan / lokān bhāsāvasaṃbhāsya prācaran prāptagopuraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाकम्पद् रसा साब्धिर् ववौ वायुः सुमंगलं । क्षुत्पिपासा हता ये च ते सर्वे परितृप्तिताः
tadākampad rasā sābdhir vavau vāyuḥ sumaṃgalaṃ / kṣutpipāsā hatā ye ca te sarve paritṛptitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये च हीनेन्द्रियाः सत्वास् ते च पूर्णेन्द्रिया बभुः । निर्धना धनिनाश् चासन् रोगिनो निरुजो ऽभवन्
ye ca hīnendriyāḥ satvās te ca pūrṇendriyā babhuḥ / nirdhanā dhanināś cāsan rogino nirujo 'bhavan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बंधनस्था विमुक्ताश् च दुःखिताः सुखिनो ऽभवन् । उन्मत्ताः सुस्मृतिं प्राप्ता नग्ना आसन् सुवस्त्रिकाः
baṃdhanasthā vimuktāś ca duḥkhitāḥ sukhino 'bhavan / unmattāḥ susmṛtiṃ prāptā nagnā āsan suvastrikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुर्विण्या याश् च ताः सर्वाः प्रमदाः सुखसूतिकाः । चिरवैरानुसंबद्धा मैत्रीभूताः समाचरन्
gurviṇyā yāś ca tāḥ sarvāḥ pramadāḥ sukhasūtikāḥ / ciravairānusaṃbaddhā maitrībhūtāḥ samācaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये च पापरताः सत्वा दशाकुशलचारिकाः । ते सर्वे परिसंतृप्ताः पुण्यकामाः प्रचेरिरे
ye ca pāparatāḥ satvā daśākuśalacārikāḥ / te sarve parisaṃtṛptāḥ puṇyakāmāḥ pracerire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् अन्ये च ये तत्र पापका उपसर्गिकाः । ते सर्वे विलयं याताः ते सर्वे संशुभाङ्किताः
evam anye ca ye tatra pāpakā upasargikāḥ / te sarve vilayaṃ yātāḥ te sarve saṃśubhāṅkitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सर्वप्रकारेण हत्वा सर्वम् अमङ्गलं । कृत्वा भद्रं च सर्वत्र ससंघः स पुरे ऽविशत्
evaṃ sarvaprakāreṇa hatvā sarvam amaṅgalaṃ / kṛtvā bhadraṃ ca sarvatra sasaṃghaḥ sa pure 'viśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमात् प्रदक्षिणेनैवं प्रचरित्वा महोत्सवैः
kramāt pradakṣiṇenaivaṃ pracaritvā mahotsavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वंद्यमानस् तु तैः सर्वैः सदेवासुरमानवैः
vaṃdyamānas tu taiḥ sarvaiḥ sadevāsuramānavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं नृपं पुरतः कृत्वा राजमार्गम् उपासरन् । तत् सरोवरसंप्राप्तो दृष्ट्वा तीरे समाश्रयत्
taṃ nṛpaṃ purataḥ kṛtvā rājamārgam upāsaran / tat sarovarasaṃprāpto dṛṣṭvā tīre samāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवान् बुद्धो यथा प्रज्ञप्त आसने । एकचीवरकस् तस्थौ स्नातुं तत्र सरोवरे
tataḥ sa bhagavān buddho yathā prajñapta āsane / ekacīvarakas tasthau snātuṃ tatra sarovare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो नृपादयः सर्वे लोकास् तं चंदनं मुनिं । ससंघं स्नापयाम् आसुः स्वर्णकुम्भाम्बुभिः क्रमात्
tato nṛpādayaḥ sarve lokās taṃ caṃdanaṃ muniṃ / sasaṃghaṃ snāpayām āsuḥ svarṇakumbhāmbubhiḥ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा स्नानं ततो ऽन्यत्र यथाप्रज्ञप्त आसने । ससंघो भगवान् तस्थौ स्वप्रभावं प्रदर्शयन्
kṛtvā snānaṃ tato 'nyatra yathāprajñapta āsane / sasaṃgho bhagavān tasthau svaprabhāvaṃ pradarśayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ राजा स तं बुद्धं समासीनं ससांघिकं । चीवरप्रावृतं कृत्वा पूजाङ्गैः समपूजयत्
atha rājā sa taṃ buddhaṃ samāsīnaṃ sasāṃghikaṃ / cīvaraprāvṛtaṃ kṛtvā pūjāṅgaiḥ samapūjayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् च भोजनैः शुद्धैः प्रणीतैर् व्यञ्जनैर् अपि । पंचामृतैश् च पानैश् च सुतृप्तिं समतोषयत्
tataś ca bhojanaiḥ śuddhaiḥ praṇītair vyañjanair api / paṃcāmṛtaiś ca pānaiś ca sutṛptiṃ samatoṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् च भोजनांते संशोधयित्वा मुखादिकं । नीचासने समासीनः कृतांजलिपुटो नृपः
tataś ca bhojanāṃte saṃśodhayitvā mukhādikaṃ / nīcāsane samāsīnaḥ kṛtāṃjalipuṭo nṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुप्रसन्नमुखाम्भोजः स मंत्रीजनपौरिकैः । नत्वा क्षमापयित्वा तं ससंघं प्रार्थयत् तथा
suprasannamukhāmbhojaḥ sa maṃtrījanapaurikaiḥ / natvā kṣamāpayitvā taṃ sasaṃghaṃ prārthayat tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वज्ञ भगवन् नाथ क्षमस्व नो ऽपराधतां । प्रसीद सर्वथा रक्ष दृष्ट्वास्मान् पापचारिणः
sarvajña bhagavan nātha kṣamasva no 'parādhatāṃ / prasīda sarvathā rakṣa dṛṣṭvāsmān pāpacāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दुर्भिक्षविनाशाय सुवृष्टिं चारय द्रुतं । सर्वसत्वहितार्थाय सद्धर्मं च समादिश
tad durbhikṣavināśāya suvṛṣṭiṃ cāraya drutaṃ / sarvasatvahitārthāya saddharmaṃ ca samādiśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवं प्रार्थिते तेन राज्ञा लोकहितार्थिना । संबुद्धो भगवांश् चैवं स्वाशीर्वचनम् अब्रवीत्
ity evaṃ prārthite tena rājñā lokahitārthinā / saṃbuddho bhagavāṃś caivaṃ svāśīrvacanam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरोग्यम् अस्तु ते राजन् सर्वत्रापि च मंगलं । सुभिक्षं सर्वदाप्य् अत्र निर्विघ्नं बोधिम् आप्नुहि
ārogyam astu te rājan sarvatrāpi ca maṃgalaṃ / subhikṣaṃ sarvadāpy atra nirvighnaṃ bodhim āpnuhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति स्वाशीर्वचो दत्वा संबुद्धः स ससांघिकः । ततश् च स्वाश्रमं प्रागात् स नृपजनम् अन्वितः
iti svāśīrvaco datvā saṃbuddhaḥ sa sasāṃghikaḥ / tataś ca svāśramaṃ prāgāt sa nṛpajanam anvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् अस्य मुनीन्द्रस्य त्रैमास्यं च निरंतरं । तेनाकारि नृपेन्द्रेण सेवा सत्कारपूजनैः
evam asya munīndrasya traimāsyaṃ ca niraṃtaraṃ / tenākāri nṛpendreṇa sevā satkārapūjanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः शक्रो महेन्द्रो ऽसौ दृष्ट्वा तत् सुगतार्चितां । तद् दुर्भिक्षप्रशांत्यर्थं सुवृष्टिं समचारयत्
tataḥ śakro mahendro 'sau dṛṣṭvā tat sugatārcitāṃ / tad durbhikṣapraśāṃtyarthaṃ suvṛṣṭiṃ samacārayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो जलाश्रयान्य् अम्बुपूरितानि समंततः । पद्मोत्पलादिपुष्पैश् च छन्नानि रुरुचुस् तदा
tato jalāśrayāny ambupūritāni samaṃtataḥ / padmotpalādipuṣpaiś ca channāni rurucus tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृणैर् नवाङ्कुरोद्भूतं साद्वलैश् च प्ररूढितैः । प्रतिछन्ना हरिद्वस्त्रैः प्रावृतैव रराज भूः
tṛṇair navāṅkurodbhūtaṃ sādvalaiś ca prarūḍhitaiḥ / pratichannā haridvastraiḥ prāvṛtaiva rarāja bhūḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृक्षाश् चापि हरित्पत्रैः समाछन्नाः प्रशोभिताः । पुष्पैः प्रस्फुल्लितैर् अम्यैः फलैश् च संचकासिरे
vṛkṣāś cāpi haritpatraiḥ samāchannāḥ praśobhitāḥ / puṣpaiḥ prasphullitair amyaiḥ phalaiś ca saṃcakāsire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमाच् चैवं प्ररूढानि शस्यानि वर्द्धितानि च । परिनिष्पन्नसिद्धानि प्रविपेचुः समंततः । ततः सर्वे जनाश् चैवं संप्रयातां सुभिक्षतां । दृष्ट्वानंदं समुच्चार्य्य प्रचेरिरे प्रहर्षिताः
kramāc caivaṃ prarūḍhāni śasyāni varddhitāni ca / pariniṣpannasiddhāni pravipecuḥ samaṃtataḥ / tataḥ sarve janāś caivaṃ saṃprayātāṃ subhikṣatāṃ / dṛṣṭvānaṃdaṃ samuccāryya pracerire praharṣitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ राजा स तान् सर्वान् महाहर्षप्रमोदितान् । दृष्ट्वा भूयः समामंत्र्य वभाष संप्रबोधयन्
atha rājā sa tān sarvān mahāharṣapramoditān / dṛṣṭvā bhūyaḥ samāmaṃtrya vabhāṣa saṃprabodhayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवन्तो दृश्यताम् अस्य संबुद्धस्यानुभावता । यस्य पुण्यानुभावेन प्रजातैव सुभिक्षता
bhavanto dṛśyatām asya saṃbuddhasyānubhāvatā / yasya puṇyānubhāvena prajātaiva subhikṣatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मान् नित्यं तथैवास्य संबुद्धस्य जगत्प्रभोः । महत्सत्कारपूजाभिः कर्त्तव्यं भजनं सदा
tasmān nityaṃ tathaivāsya saṃbuddhasya jagatprabhoḥ / mahatsatkārapūjābhiḥ karttavyaṃ bhajanaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं यदि सदा चास्य संबुद्धस्य जगत्प्रभोः । पूजाभिः सत्करिष्यन्ति सदात्र मंगलं भवेत्
evaṃ yadi sadā cāsya saṃbuddhasya jagatprabhoḥ / pūjābhiḥ satkariṣyanti sadātra maṃgalaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् अस्य मुनीन्द्रस्य नखकेशविदर्भितः । गन्धस्तूपः प्रतिस्थाप्य सेवितव्यः सदार्चनैः
tasmād asya munīndrasya nakhakeśavidarbhitaḥ / gandhastūpaḥ pratisthāpya sevitavyaḥ sadārcanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संभाष्य राजासौ तैस् तथेत्य् अनुमोदितैः । सह बौद्धाश्रमं गत्वा नत्वा तं प्रार्थयन् मुनिं
iti saṃbhāṣya rājāsau tais tathety anumoditaiḥ / saha bauddhāśramaṃ gatvā natvā taṃ prārthayan muniṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस् ते भगवं छास्तर् वयं ते शरणस्थिताः । सदा चैवं करिष्यामो भवत्सेवाम् उपास्थिताः
namas te bhagavaṃ chāstar vayaṃ te śaraṇasthitāḥ / sadā caivaṃ kariṣyāmo bhavatsevām upāsthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् प्रसीद सदा पात्र विहृत्य धर्मम् आदिशन् । विजयस्व न चान्यत्र मा व्रज नो ऽनुकंपया
tat prasīda sadā pātra vihṛtya dharmam ādiśan / vijayasva na cānyatra mā vraja no 'nukaṃpayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं नृपं सजनं दृष्ट्वा प्रसन्नास्यो ऽब्रवीत् तथा
taṃ nṛpaṃ sajanaṃ dṛṣṭvā prasannāsyo 'bravīt tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैव राजन् मया बोधिर् एकस्यार्थे प्रसाधिता । अपि च सर्वसत्वानां हितार्थे ह्य् अनुकंपिना
naiva rājan mayā bodhir ekasyārthe prasādhitā / api ca sarvasatvānāṃ hitārthe hy anukaṃpinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् अत्र सदा नैव स्थास्याम्य् अहं ससांघिकः । सर्वत्रापि चरेयाहं सद्धर्मं संप्रकाशितुं
tasmād atra sadā naiva sthāsyāmy ahaṃ sasāṃghikaḥ / sarvatrāpi careyāhaṃ saddharmaṃ saṃprakāśituṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि मे श्रद्धया नित्यं सेवां कर्तुं समिछथ । केशस्तूपं प्रतिस्थाप्य सेव्यत सर्वदार्चनैः
yadi me śraddhayā nityaṃ sevāṃ kartuṃ samichatha / keśastūpaṃ pratisthāpya sevyata sarvadārcanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते ऽत्र सदा राज्ये सुभिक्षं मंगलं भवेत् । दुर्भिक्षता च कुत्रापि नाक्रमिष्यति कदा चन
tatas te 'tra sadā rājye subhikṣaṃ maṃgalaṃ bhavet / durbhikṣatā ca kutrāpi nākramiṣyati kadā cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मत्वा त्वया गत्वा त्रिरत्नशरणं स्वयं । सर्वसत्वाश् च सद्धर्मे प्रेरणीयाः प्रयत्नतः
iti matvā tvayā gatvā triratnaśaraṇaṃ svayaṃ / sarvasatvāś ca saddharme preraṇīyāḥ prayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिश्य मुनींद्रो ऽसौ छित्वा स्वान् नखरांस् तथा । केशांश् चाप्य् अवतार्य्यैवं तस्मै राज्ञे स्वयं ददौ
ity ādiśya munīṃdro 'sau chitvā svān nakharāṃs tathā / keśāṃś cāpy avatāryyaivaṃ tasmai rājñe svayaṃ dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो राजा स तं बुद्धं नत्वा केशां नखांश् च तान् । समादाय प्रहर्षेण प्रत्याययौ स्वम् आलयं
tato rājā sa taṃ buddhaṃ natvā keśāṃ nakhāṃś ca tān / samādāya praharṣeṇa pratyāyayau svam ālayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र प्राप्तः पुरे मध्ये पुष्करिण्यास् तटान्तिके । तत् केशनखरान् रोप्य गंधस्तूपम् अकारयत्
tatra prāptaḥ pure madhye puṣkariṇyās taṭāntike / tat keśanakharān ropya gaṃdhastūpam akārayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिं सिद्धे प्रतिस्थाप्य विधिना च महोत्सवैः । नित्यं सत्कारपूजाभिः सेवां चक्रे प्रसन्नधीः
tasmiṃ siddhe pratisthāpya vidhinā ca mahotsavaiḥ / nityaṃ satkārapūjābhiḥ sevāṃ cakre prasannadhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् पुण्यानुभावेन लोके ऽंधे ऽपरिणायके । जगल्लोके हितं कर्तुं भवेयं सुगतस् तथा
etat puṇyānubhāvena loke 'ṃdhe 'pariṇāyake / jagalloke hitaṃ kartuṃ bhaveyaṃ sugatas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति धृत्वा प्रचित्ते ऽसौ प्रणिधानं नराधिपः । गंधजलैश् च तं स्तूपं स्नापयित्वा सदार्चयत्
iti dhṛtvā pracitte 'sau praṇidhānaṃ narādhipaḥ / gaṃdhajalaiś ca taṃ stūpaṃ snāpayitvā sadārcayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिस्थाप्य महं चापि गत्वा च शरणे मुदा । अष्टांगैश् च प्रणत्वैवं महोत्साहैर् असेवयत्
pratisthāpya mahaṃ cāpi gatvā ca śaraṇe mudā / aṣṭāṃgaiś ca praṇatvaivaṃ mahotsāhair asevayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा सर्वे जनाश् चापि श्रद्धया तं प्रभेजिरे । ये गताः शरणं तत्र ते सर्वे निर्वृतिं ययुः
tathā sarve janāś cāpi śraddhayā taṃ prabhejire / ye gatāḥ śaraṇaṃ tatra te sarve nirvṛtiṃ yayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहम् एवावसिष्टः स तेषां यो ऽभून् नराधिपः । संबोधिप्रणिधिं धृत्वा नैवं निर्वाणम् आययौ
aham evāvasiṣṭaḥ sa teṣāṃ yo 'bhūn narādhipaḥ / saṃbodhipraṇidhiṃ dhṛtvā naivaṃ nirvāṇam āyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् पुण्यानुभावैश् च सुवृष्टिः संप्रचारिता । सर्वदाप्य् अभवत् तत्र सुभिक्षं निरुपद्रवं
etat puṇyānubhāvaiś ca suvṛṣṭiḥ saṃpracāritā / sarvadāpy abhavat tatra subhikṣaṃ nirupadravaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् धर्मानुभावैश् च सर्वत्र सांप्रतं लभे । पूजासत्कारमान्यानि यशोधर्मसुखानि च
etad dharmānubhāvaiś ca sarvatra sāṃprataṃ labhe / pūjāsatkāramānyāni yaśodharmasukhāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र यत्र प्रगछामि तत्र तत्र समंततः । इत्थं सत्कारपूजाभिर् मानितो ऽहं ससांघिकः
yatra yatra pragachāmi tatra tatra samaṃtataḥ / itthaṃ satkārapūjābhir mānito 'haṃ sasāṃghikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छास्तारं समाराध्य यशोधर्मसुखेप्सुभिः । शुभेषु सर्वदा नित्यं चरितव्यं प्रयत्नतः
tac chāstāraṃ samārādhya yaśodharmasukhepsubhiḥ / śubheṣu sarvadā nityaṃ caritavyaṃ prayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुभेन सुखता नित्यं भवेल् लोके समंततः । पापेन दुःखता चैवं मिश्रितेनापि मिश्रिता
śubhena sukhatā nityaṃ bhavel loke samaṃtataḥ / pāpena duḥkhatā caivaṃ miśritenāpi miśritā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् पापं विरम्यैवं मिश्रितानि विहाय च । शुभेष्व् एव प्रयत्नेन चरितव्यं सुखार्थिभिः
tasmāt pāpaṃ viramyaivaṃ miśritāni vihāya ca / śubheṣv eva prayatnena caritavyaṃ sukhārthibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिष्टं मुनीन्द्रेण सर्वे ते सांघिकास् तथा । श्रुत्वा प्रमेनिरे सत्यं कर्मभावं भवालये
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa sarve te sāṃghikās tathā / śrutvā pramenire satyaṃ karmabhāvaṃ bhavālaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पापेभ्यो विरता नित्यं मिश्रितेभ्यो ऽपि ते सदा । सदा शुभेषु निरताः सर्वे संचेरिरे समाहिताः
pāpebhyo viratā nityaṃ miśritebhyo 'pi te sadā / sadā śubheṣu niratāḥ sarve saṃcerire samāhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं राजंस् त्वया नित्यं पापाच् च मिश्रिताद् अपि । विरम्य सर्वथा धर्मे चरितव्यं सुखाप्तये
evaṃ rājaṃs tvayā nityaṃ pāpāc ca miśritād api / viramya sarvathā dharme caritavyaṃ sukhāptaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजाश् चापि विनिर्वार्य्य सर्वथा पापचारणात् । श्रावयित्वा च सद्धर्मं योजनीयाः शुभे सदा
prajāś cāpi vinirvāryya sarvathā pāpacāraṇāt / śrāvayitvā ca saddharmaṃ yojanīyāḥ śubhe sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा ते सर्वदा नित्यं सर्वत्र विषयेष्व् अपि । सुवृष्टिः प्रचरेच् चैवं मंगलं निरुपद्रवं ॥ र्म् २।२३१ २३! ॥ इति तेन समादिष्टं उपगुप्तेन शासिना । श्रुत्वाशोको नृपो ऽस्त्व् एवम् इत्य् अनन्दत् सपार्षदः
tathā te sarvadā nityaṃ sarvatra viṣayeṣv api / suvṛṣṭiḥ pracarec caivaṃ maṃgalaṃ nirupadravaṃ // Rm 2.231 23! // iti tena samādiṣṭaṃ upaguptena śāsinā / śrutvāśoko nṛpo 'stv evam ity anandat sapārṣadaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नातावदानं तद् इदं निशम्य ये श्रावयन्ति प्रतिबोध्य लोकान् । ते पापनिर्मुक्तविशुद्धदेहाः प्रयान्ति नूनं सुगतालयेषु
snātāvadānaṃ tad idaṃ niśamya ye śrāvayanti pratibodhya lokān / te pāpanirmuktaviśuddhadehāḥ prayānti nūnaṃ sugatālayeṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.