Library·Ratnamālāvadāna·31

Ratnamālāvadāna 31

अथाशोको महीपालः कृतांजलिः पुरःस्थितः । उपगुप्तं तम् आनम्य मुदैवं पुनर् अब्रवीत्

athāśoko mahīpālaḥ kṛtāṃjaliḥ puraḥsthitaḥ / upaguptaṃ tam ānamya mudaivaṃ punar abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भदन्त श्रोतुम् इछामि पुनर् अन्यत् सुभाषितं । तद्यथा गुरुणाख्यातं तथादेष्टुं च मे ऽर्हति

bhadanta śrotum ichāmi punar anyat subhāṣitaṃ / tadyathā guruṇākhyātaṃ tathādeṣṭuṃ ca me 'rhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संप्रार्थिते राज्ञा स यतीशः प्रसन्नधीः । तम् अशोकं महाराजं समालोक्यैवम् आदिशत्

iti saṃprārthite rājñā sa yatīśaḥ prasannadhīḥ / tam aśokaṃ mahārājaṃ samālokyaivam ādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु साधु महाराज यथा मे गुरुणोदितं । तथाहं ते प्रवक्ष्यामि श्रुत्वानुमोदनां कुरु

śṛṇu sādhu mahārāja yathā me guruṇoditaṃ / tathāhaṃ te pravakṣyāmi śrutvānumodanāṃ kuru

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्यथा भगवान् बुद्धः शाक्यसिंहो मुनीश्वरः । सर्वज्ञो ऽर्हञ् जगच्छास्ता धर्मराजस् तथागतः

tadyathā bhagavān buddhaḥ śākyasiṃho munīśvaraḥ / sarvajño 'rhañ jagacchāstā dharmarājas tathāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरैकसमये तत्र श्रावस्त्या बहिर् आश्रमे । जेतवने महोद्याने विहारे मणिमंडिते

puraikasamaye tatra śrāvastyā bahir āśrame / jetavane mahodyāne vihāre maṇimaṃḍite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्वहितार्थेन बोधिचर्यां प्रकाशयन् । सद्धर्मं समुपादिश्य विजहार ससांघिकः

sarvasatvahitārthena bodhicaryāṃ prakāśayan / saddharmaṃ samupādiśya vijahāra sasāṃghikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र ते भिक्षवो ऽर्हन्तः सांघिकाश् चैलका अपि । बोधिसत्वा महासत्वाः सर्वसत्वहितार्थिनः

tatra te bhikṣavo 'rhantaḥ sāṃghikāś cailakā api / bodhisatvā mahāsatvāḥ sarvasatvahitārthinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिक्षुण्यः शुद्धशीलाश् च व्रतिनश् च शुभाशयाः । त्रिरत्नसेवकाः श्राद्धा उपासका उपासिकाः

bhikṣuṇyaḥ śuddhaśīlāś ca vratinaś ca śubhāśayāḥ / triratnasevakāḥ śrāddhā upāsakā upāsikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे ऽपि सांघिकास् तत्र सद्धर्मं श्रोतुम् आगताः । क्रमात् तं श्रीघनं नत्वा कृत्वा त्रिधा प्रदक्षिणां

sarve 'pi sāṃghikās tatra saddharmaṃ śrotum āgatāḥ / kramāt taṃ śrīghanaṃ natvā kṛtvā tridhā pradakṣiṇāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् सभायां क्रमेणैव पुरस्कृत्य समंततः । कृतांजलिपुटो दृष्ट्वा समुपतस्थुर् आदरात्

tat sabhāyāṃ krameṇaiva puraskṛtya samaṃtataḥ / kṛtāṃjalipuṭo dṛṣṭvā samupatasthur ādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा तत्र सुरेंद्राश् च सशक्रोजमहेश्वरः । सर्वे ऽपि लोकपालाश् च ससैन्यबलवाहनः

tadā tatra sureṃdrāś ca saśakrojamaheśvaraḥ / sarve 'pi lokapālāś ca sasainyabalavāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असुरेन्द्राः ससैन्याश् च यक्षगंधर्वकिंनराः । राक्षसा गरुडा नागाः सिद्धा विद्याधरादयः

asurendrāḥ sasainyāś ca yakṣagaṃdharvakiṃnarāḥ / rākṣasā garuḍā nāgāḥ siddhā vidyādharādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् अन्ये ऽपि लोकाश् च ब्राह्मणाश् च महर्षयः । यतयो योगिनश् चापि तीर्थिकाश् च तपश्विनः

evam anye 'pi lokāś ca brāhmaṇāś ca maharṣayaḥ / yatayo yoginaś cāpi tīrthikāś ca tapaśvinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजानः क्षत्रियाश् चापि नृपो राजकुमारकाः । वैश्याश् च मंत्रिणः श्रेष्ठा अमात्याश् च महाजनाः

rājānaḥ kṣatriyāś cāpi nṛpo rājakumārakāḥ / vaiśyāś ca maṃtriṇaḥ śreṣṭhā amātyāś ca mahājanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेनान्यः सबलाश् चापि गृहस्थाः पौरिका जनाः । वणिजः सार्थवाहाश् च धनिनः शिल्पिनो ऽपि च

senānyaḥ sabalāś cāpi gṛhasthāḥ paurikā janāḥ / vaṇijaḥ sārthavāhāś ca dhaninaḥ śilpino 'pi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्ये जानपदाश् चापि ग्राम्याः कार्पटिका अपि । एवम् अन्ये ऽपि लोकाश् च सद्धर्मगुणवांछिनः

anye jānapadāś cāpi grāmyāḥ kārpaṭikā api / evam anye 'pi lokāś ca saddharmaguṇavāṃchinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे तत्र समायाता दृष्ट्वा तं श्रीघनं मुनिं । नत्वा प्रदक्षिणीकृत्य समभ्यर्च्य क्रमान् मुदा

sarve tatra samāyātā dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ muniṃ / natvā pradakṣiṇīkṛtya samabhyarcya kramān mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सर्वे ऽपि ते नत्वा पुरस्कृत्य समंततः । तत् सद्धर्मामृतं पातुम् उपतस्थुः समाहिताः

tataḥ sarve 'pi te natvā puraskṛtya samaṃtataḥ / tat saddharmāmṛtaṃ pātum upatasthuḥ samāhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिचर्यां समारभ्य दिदेश धर्मम् उत्तमं

bodhicaryāṃ samārabhya dideśa dharmam uttamaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् सद्धर्मामृतं पीत्वा सर्वे लोकाः प्रबोधिताः । संबोधिसाधनोत्साहं लब्ध्वा संमुमुदुर् भृशं

tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sarve lokāḥ prabodhitāḥ / saṃbodhisādhanotsāhaṃ labdhvā saṃmumudur bhṛśaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिंश् च समये तत्र श्रावस्त्ये यो गृहाधिपः । आढ्यो महाधनः श्राद्धः श्रीमाञ्च् छ्रीदोपमः कृती

tasmiṃś ca samaye tatra śrāvastye yo gṛhādhipaḥ / āḍhyo mahādhanaḥ śrāddhaḥ śrīmāñc chrīdopamaḥ kṛtī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तदा तत्र संबुद्धं श्रीघनं तं मुनीश्वरं । द्रष्टुं जेताश्रमे रम्ये विहारे समुपाचरत्

sa tadā tatra saṃbuddhaṃ śrīghanaṃ taṃ munīśvaraṃ / draṣṭuṃ jetāśrame ramye vihāre samupācarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र सभासमासीनं श्रीघनं तं मुनीश्वरं । दृष्ट्वा स मुदितः श्रेष्ठी प्रणत्वा समुपाचरत्

tatra sabhāsamāsīnaṃ śrīghanaṃ taṃ munīśvaraṃ / dṛṣṭvā sa muditaḥ śreṣṭhī praṇatvā samupācarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र प्रदक्षिणीकृत्वा प्रणत्वा सांजलिर् मुदा । तत् सद्धर्मामृतं पातुं पुरतः समुपाश्रयत्

tatra pradakṣiṇīkṛtvā praṇatvā sāṃjalir mudā / tat saddharmāmṛtaṃ pātuṃ purataḥ samupāśrayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वा समुपासीनं भगवान् स मुनीश्वरः । मत्वा तस्याशयं शुद्धम् आर्यसत्यम् उपादिशत्

taṃ dṛṣṭvā samupāsīnaṃ bhagavān sa munīśvaraḥ / matvā tasyāśayaṃ śuddham āryasatyam upādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदार्यसत्यम् आकर्ण्य स श्रेष्ठी प्रतिबोधितः । संसारविरतस् तत्र प्रव्रजितुं समैछत

tadāryasatyam ākarṇya sa śreṣṭhī pratibodhitaḥ / saṃsāraviratas tatra pravrajituṃ samaichata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स सुप्रसन्नात्मा श्रेष्ठी मुदा समुत्थितः । सांजलिस् तं मुनिं नत्वा प्रव्रज्यां समयाचत

tatra sa suprasannātmā śreṣṭhī mudā samutthitaḥ / sāṃjalis taṃ muniṃ natvā pravrajyāṃ samayācata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन् नाथ सर्वज्ञ भवतां शरणं व्रजे । तत् प्रव्रज्यां व्रतं मह्यं कृपया दातुम् अर्हति

bhagavan nātha sarvajña bhavatāṃ śaraṇaṃ vraje / tat pravrajyāṃ vrataṃ mahyaṃ kṛpayā dātum arhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संप्रार्थिते तेन दृष्ट्वा स भगवान् मुनिः । तस्याशयं विशुद्धत्वं समालोक्यैवम् आदिशत्

iti saṃprārthite tena dṛṣṭvā sa bhagavān muniḥ / tasyāśayaṃ viśuddhatvaṃ samālokyaivam ādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि श्राद्धास्ति ते वत्स सौगतशासने व्रते । एहि चर समाधाय ब्रह्मचर्यं व्रतोत्तमं

yadi śrāddhāsti te vatsa saugataśāsane vrate / ehi cara samādhāya brahmacaryaṃ vratottamaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा स जगच्छास्ता सव्यहस्तेन तच् छिरः । संस्पृष्ट्वा शासने बौद्धे श्रेष्ठिनं तं समग्रहीत्

ity uktvā sa jagacchāstā savyahastena tac chiraḥ / saṃspṛṣṭvā śāsane bauddhe śreṣṭhinaṃ taṃ samagrahīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र प्रव्रजितस् तेन मुनीन्द्रेण स मुण्डितः । खिक्खिरीपात्रधृग् भिक्षु रराज चीवरावृतः

tatra pravrajitas tena munīndreṇa sa muṇḍitaḥ / khikkhirīpātradhṛg bhikṣu rarāja cīvarāvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स भिक्षुर् आत्मज्ञो लाभी लोकाभिपूजितः । आगृहीतपरिष्कारा लब्धद्रव्यं समाचिनोत्

tataḥ sa bhikṣur ātmajño lābhī lokābhipūjitaḥ / āgṛhītapariṣkārā labdhadravyaṃ samācinot

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तल्लब्धं संचितं द्रव्यं स सह ब्रह्मचारिभिः । संविभागं गुरोः किंचिद् अप्य् अकरोत् कदा चन

tallabdhaṃ saṃcitaṃ dravyaṃ sa saha brahmacāribhiḥ / saṃvibhāgaṃ guroḥ kiṃcid apy akarot kadā cana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा स मत्सराक्रान्तहृदयो दुरिताशयः । स्वयम् एव प्रभुंजानः किंचिन् नैव ददौ क्वचित्

tathā sa matsarākrāntahṛdayo duritāśayaḥ / svayam eva prabhuṃjānaḥ kiṃcin naiva dadau kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स समये कालधर्मयुक्तो रुजातुरः । तद् द्रव्यसंचयं स्मृत्वा नितः प्रेतालयं ययौ

tataḥ sa samaye kāladharmayukto rujāturaḥ / tad dravyasaṃcayaṃ smṛtvā nitaḥ pretālayaṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेतीभूतो ऽपि स स्मृत्वा तद् द्रव्यसंचयं पुनः । स्वकोष्ठालय आगत्य तस्थौ स्वासन आश्रयन्

pretībhūto 'pi sa smṛtvā tad dravyasaṃcayaṃ punaḥ / svakoṣṭhālaya āgatya tasthau svāsana āśrayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् ते भिक्षवः सर्वे तत्कोष्ठे तं मृतकं यतिं । दृष्ट्वा गण्डीं पराहत्य संस्कार्तुं विधि चार्चयन्

tatas te bhikṣavaḥ sarve tatkoṣṭhe taṃ mṛtakaṃ yatiṃ / dṛṣṭvā gaṇḍīṃ parāhatya saṃskārtuṃ vidhi cārcayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो नीत्वा बहिर्देशे संस्कृत्य वह्निनापितं । ततः प्रत्यागताः सर्वे तत् कोष्ठद्वारम् आययुः

tato nītvā bahirdeśe saṃskṛtya vahnināpitaṃ / tataḥ pratyāgatāḥ sarve tat koṣṭhadvāram āyayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तल् लयनद्वारं विमुच्य पात्रचीवरं । प्रत्यवेक्सितुम् आलब्धास् तं प्रेतं समपश्यत

tatas tal layanadvāraṃ vimucya pātracīvaraṃ / pratyaveksitum ālabdhās taṃ pretaṃ samapaśyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं प्रेतं विकृतं पात्रं धृतं चीवरप्रावृतं । दृष्ट्वा ते भिक्षवः सर्वे समुद्विग्ना विचेरिरे

taṃ pretaṃ vikṛtaṃ pātraṃ dhṛtaṃ cīvaraprāvṛtaṃ / dṛṣṭvā te bhikṣavaḥ sarve samudvignā vicerire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् ते भिक्षवः सर्वे भगवतः पुरोगताः । एतत् सर्वप्रवृत्तांतं प्रणत्वा संन्यवेदयत्

tatas te bhikṣavaḥ sarve bhagavataḥ purogatāḥ / etat sarvapravṛttāṃtaṃ praṇatvā saṃnyavedayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच् छ्रुत्वा भगवांस् तस्य प्रेतस्यानुग्रहार्थतः । स लोकोद्वेजनार्थं च तद् देशं समुपाचरत्

tac chrutvā bhagavāṃs tasya pretasyānugrahārthataḥ / sa lokodvejanārthaṃ ca tad deśaṃ samupācarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रासौ प्रेत आरात् तं भगवंतम् उपागतं । द्वात्रिंसल्लक्षणाशीतिव्यंजनप्रतिमण्डितं

tatrāsau preta ārāt taṃ bhagavaṃtam upāgataṃ / dvātriṃsallakṣaṇāśītivyaṃjanapratimaṇḍitaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतसूर्य्याधिकोद्भासं व्यामाभासम् अलंकृतं । रत्नांगम् इव भद्रांशं ददर्श श्रीघनं मुनिं

śatasūryyādhikodbhāsaṃ vyāmābhāsam alaṃkṛtaṃ / ratnāṃgam iva bhadrāṃśaṃ dadarśa śrīghanaṃ muniṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स प्रेत आलोक्य लज्जाविभेदिताशयः । प्ररुदन् सांजलिर् नत्वा तस्थौ प्रसादिताशयः

tatra sa preta ālokya lajjāvibheditāśayaḥ / prarudan sāṃjalir natvā tasthau prasāditāśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स भगवान् दृष्ट्वा तं प्रेतं संप्रसादितं । ब्रह्मगम्भीरनिर्घोषवचसा पर्यभाषत

tataḥ sa bhagavān dṛṣṭvā taṃ pretaṃ saṃprasāditaṃ / brahmagambhīranirghoṣavacasā paryabhāṣata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भद्रमुख त्वयैवैतद् आत्मवधाय दुर्धिया । पात्रचीवरम् आधाय चरितं संवरं वृथा

bhadramukha tvayaivaitad ātmavadhāya durdhiyā / pātracīvaram ādhāya caritaṃ saṃvaraṃ vṛthā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येनापायसमुत्पन्नः प्रेतीभूतो दुराकृतिः । किम् इदानीं रुदित्वात्र स्वकृतं परिभुक्तवान्

yenāpāyasamutpannaḥ pretībhūto durākṛtiḥ / kim idānīṃ ruditvātra svakṛtaṃ paribhuktavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साध्व् अत्र सांप्रतं चित्तं प्रसादय ममान्तिके । अस्माच् चापि परिष्कारद्रव्याच् चित्तं विरागय

sādhv atra sāṃprataṃ cittaṃ prasādaya mamāntike / asmāc cāpi pariṣkāradravyāc cittaṃ virāgaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मा हैवेतः पुनः कालं कृत्वा यास्यसि नैरये । तत् संघे शरणं गच्छ तेन त्वं सद्गतिं व्रजे

mā haivetaḥ punaḥ kālaṃ kṛtvā yāsyasi nairaye / tat saṃghe śaraṇaṃ gaccha tena tvaṃ sadgatiṃ vraje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् आदिष्टं मुनीन्द्रेण श्रुत्वा स प्रेत उत्थितः । स पात्रचीवरं द्रव्यं संघेभ्यो निरयातयत्

ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sa preta utthitaḥ / sa pātracīvaraṃ dravyaṃ saṃghebhyo nirayātayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः संघान् प्रणत्वैव भगवत्पादयो पुरे । निपत्य स्वकृतं पापं दिदेश सांजलिर् मुदा

tataḥ saṃghān praṇatvaiva bhagavatpādayo pure / nipatya svakṛtaṃ pāpaṃ dideśa sāṃjalir mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन् नाथ सर्वज्ञ यत् पापं प्रकृतं मया । मात्सर्याक्रान्तचित्तेन महामूढेन दुर्धिया

bhagavan nātha sarvajña yat pāpaṃ prakṛtaṃ mayā / mātsaryākrāntacittena mahāmūḍhena durdhiyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् सर्वं सांप्रतं शास्तर् दर्शयामि भवत्पुरः । तत् क्षमस्वापराधं मे प्रसीदतु भवान् गुरुः

tat sarvaṃ sāṃprataṃ śāstar darśayāmi bhavatpuraḥ / tat kṣamasvāparādhaṃ me prasīdatu bhavān guruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संप्रार्थिते तेन भगवान् स कृपान्वितः । तत् प्रेतं सुदृशालोक्य समपश्यच् चिरं मुदा

iti saṃprārthite tena bhagavān sa kṛpānvitaḥ / tat pretaṃ sudṛśālokya samapaśyac ciraṃ mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश् च भगवांस् तस्य तदुपायविमुक्तये । सद्गतिप्रेरणार्थेन दक्षिणाम् एवम् आदिशत्

tataś ca bhagavāṃs tasya tadupāyavimuktaye / sadgatipreraṇārthena dakṣiṇām evam ādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्दानाद् धि यत् पुण्यं तत् पुण्यं त्वम् अवाप्नुयाः । उत्तिष्ठ क्षिप्रम् एतस्मात् प्रेतलोकात् सुदारुणात्

etaddānād dhi yat puṇyaṃ tat puṇyaṃ tvam avāpnuyāḥ / uttiṣṭha kṣipram etasmāt pretalokāt sudāruṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् आदिष्टं मुनीन्द्रेण श्रुत्वा प्रेतः स मोदितः । तथेति प्रतिनंदित्वा नत्वानुमोदितो ऽभवत्

ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā pretaḥ sa moditaḥ / tatheti pratinaṃditvā natvānumodito 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स भगवांस् तस्य प्रेतस्य शुभसाधनं । सद्धर्मं समुपादिश्य ससंघः स्वाश्रये यथा

tataḥ sa bhagavāṃs tasya pretasya śubhasādhanaṃ / saddharmaṃ samupādiśya sasaṃghaḥ svāśraye yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा स प्रेत आकर्ण्य सद्धर्मं तज् जिनोदितं । त्रिरत्नशरणं कृत्वा भेजे नित्यं प्रबोधितः

tathā sa preta ākarṇya saddharmaṃ taj jinoditaṃ / triratnaśaraṇaṃ kṛtvā bheje nityaṃ prabodhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिरत्नस्मरणं कृत्वा मृतो ययौ यमालयं

triratnasmaraṇaṃ kṛtvā mṛto yayau yamālayaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रेतः स सत्पुण्यैस् त्रिरत्नस्मरणोद्भवं । यमेन प्रेरितस् तस्मात् प्रेतमहर्द्धिके यायौ

tataḥ pretaḥ sa satpuṇyais triratnasmaraṇodbhavaṃ / yamena preritas tasmāt pretamaharddhike yāyau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रापि स समुत्पन्ने विस्मितस् तं मुनीश्वरं । स्मृत्वा नित्यं सदा भेजे श्रद्धया शरणं गतः

tatrāpi sa samutpanne vismitas taṃ munīśvaraṃ / smṛtvā nityaṃ sadā bheje śraddhayā śaraṇaṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सो चिन्तयेद् एवं कुतः कुत्राहम् आगतः । केन पुण्यानुभावेन महत्सौख्यं लभे न्व् इति

tataḥ so cintayed evaṃ kutaḥ kutrāham āgataḥ / kena puṇyānubhāvena mahatsaukhyaṃ labhe nv iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति चिंताहते तस्य चित्तपुण्यानुभावतः । त्रिरत्नस्मरणात् पुण्याद् इति मेने स पुण्यभाक्

iti ciṃtāhate tasya cittapuṇyānubhāvataḥ / triratnasmaraṇāt puṇyād iti mene sa puṇyabhāk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश् चासौ परिज्ञाय त्रिरत्नभजनोत्सुकः । संबुद्धदर्शनं कर्त्तुं मनसैवं व्यचिंतयत्

tataś cāsau parijñāya triratnabhajanotsukaḥ / saṃbuddhadarśanaṃ karttuṃ manasaivaṃ vyaciṃtayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो मया सुखं लब्धं तत् संबुद्धप्रसादतः । तद् इदानिं मुनींद्रं तं द्रष्टुम् अर्हामि सर्वथा

aho mayā sukhaṃ labdhaṃ tat saṃbuddhaprasādataḥ / tad idāniṃ munīṃdraṃ taṃ draṣṭum arhāmi sarvathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एवं मनसा ध्यात्वा सो ऽपि प्रेतमहर्द्धिकः । स्नात्व शुद्धाम्वरो दिव्यरत्नालंकारभूषितः

ity evaṃ manasā dhyātvā so 'pi pretamaharddhikaḥ / snātva śuddhāmvaro divyaratnālaṃkārabhūṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पंचगंधविलिप्तांगं परिशुद्धाशयः शुचिः । पूजापंचोपहाराणि धृत्वा जेताश्रमे ऽसरत्

paṃcagaṃdhaviliptāṃgaṃ pariśuddhāśayaḥ śuciḥ / pūjāpaṃcopahārāṇi dhṛtvā jetāśrame 'sarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र जेताश्रमे भाभिर् अवभास्य समंततः । विहारे श्रीघनं द्रष्टुं मुदितः समुदाचरत्

tatra jetāśrame bhābhir avabhāsya samaṃtataḥ / vihāre śrīghanaṃ draṣṭuṃ muditaḥ samudācarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तं श्रीघनं दृष्ट्वानंदितः स कृतांजलिः । नत्वा प्रदक्षिणीकृत्य पुरतः समुपाचरत्

tatra taṃ śrīghanaṃ dṛṣṭvānaṃditaḥ sa kṛtāṃjaliḥ / natvā pradakṣiṇīkṛtya purataḥ samupācarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तं सुगतं नाथं समभ्यर्च्य प्रमोदितः । नत्वा स सांजलिर् धर्मं श्रोतुम् एकांत आश्रयत्

tatas taṃ sugataṃ nāthaṃ samabhyarcya pramoditaḥ / natvā sa sāṃjalir dharmaṃ śrotum ekāṃta āśrayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स भगवांस् तस्य दृष्ट्वा चित्तं विशोधितं । बोधिचर्यां समारभ्य सद्धर्मम् एवम् आदिशत्

tataḥ sa bhagavāṃs tasya dṛṣṭvā cittaṃ viśodhitaṃ / bodhicaryāṃ samārabhya saddharmam evam ādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु साधो ऽत्र संसारे सुखदुःखार्थकारणं । वक्ष्याम्य् एतत् परिज्ञाय समाधाय शुभे चर

śṛṇu sādho 'tra saṃsāre sukhaduḥkhārthakāraṇaṃ / vakṣyāmy etat parijñāya samādhāya śubhe cara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः पुमान् अत्र संसारे सत्सौख्यं सर्वदेछति । स आदौ श्रद्धया भक्त्या त्रिरत्नशरणं गतः

yaḥ pumān atra saṃsāre satsaukhyaṃ sarvadechati / sa ādau śraddhayā bhaktyā triratnaśaraṇaṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्वहितार्थेन दानं दद्याद् यथेप्सितं । एतत्पुण्यविपाकं संबोधौ मे परिणामयेत्

sarvasatvahitārthena dānaṃ dadyād yathepsitaṃ / etatpuṇyavipākaṃ saṃbodhau me pariṇāmayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं कृतं प्रदानं यत् तद् विपाके महत् फलं । क्रमाद् वृद्धितरं यायान् न क्षिणुयात् कदा चन

itthaṃ kṛtaṃ pradānaṃ yat tad vipāke mahat phalaṃ / kramād vṛddhitaraṃ yāyān na kṣiṇuyāt kadā cana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् पुण्यपरीतात्मा चक्रवर्त्ती नराधिपः । शास्ता धर्माधिपो राजा बोधिसत्वः सुधीर् भवेत्

etat puṇyaparītātmā cakravarttī narādhipaḥ / śāstā dharmādhipo rājā bodhisatvaḥ sudhīr bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदापि स महादाता सर्वसत्वहितेछया । त्रिरत्नभजणं कृत्वा दद्याद् दानं यथेप्सितं

tadāpi sa mahādātā sarvasatvahitechayā / triratnabhajaṇaṃ kṛtvā dadyād dānaṃ yathepsitaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पुण्यविपाकेन स विशुद्धाशयः सुधीः । सुशीलसंवरं धृत्वा त्रिरत्नं सर्वदा भजन्

etatpuṇyavipākena sa viśuddhāśayaḥ sudhīḥ / suśīlasaṃvaraṃ dhṛtvā triratnaṃ sarvadā bhajan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पुण्यविपाकेन स भवेत् त्रिदशाधिपः । तत्रापि श्रद्धया नित्यं त्रिरत्नं सर्वदा भजन्

etatpuṇyavipākena sa bhavet tridaśādhipaḥ / tatrāpi śraddhayā nityaṃ triratnaṃ sarvadā bhajan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्वहितार्थेन शीलपारमिता चरन् । तत्पुण्यं बोधिसंप्राप्त्यै मनसा परिणामयेत्

sarvasatvahitārthena śīlapāramitā caran / tatpuṇyaṃ bodhisaṃprāptyai manasā pariṇāmayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रापि श्रद्धया नित्यं त्रिरत्नभजनोद्यतः

tatrāpi śraddhayā nityaṃ triratnabhajanodyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्वहितार्थेन क्षांतिपारमिता चरन् । संबोधिपदलाभाय तत्पुण्यं परिणामयेत्

sarvasatvahitārthena kṣāṃtipāramitā caran / saṃbodhipadalābhāya tatpuṇyaṃ pariṇāmayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पुण्यविपाकेन स भवेत् तुषिताधिपः । तत्रापि श्रद्धया नित्यं त्रिरत्नशरणं गतः

etatpuṇyavipākena sa bhavet tuṣitādhipaḥ / tatrāpi śraddhayā nityaṃ triratnaśaraṇaṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्वहितार्थेन वीर्य्यपारमितोद्यतः । संबोधिपदसंप्राप्त्यै तत्पुण्यं परिणामयेत् ॥ र्म् ३१।८८ ८१! ॥ एतत्पुण्यविपाकैः स निर्माणरतियो भवेत् । तत्रापि श्रद्धया नित्यं त्रिरत्नभजनोद्यतत्

sarvasatvahitārthena vīryyapāramitodyataḥ / saṃbodhipadasaṃprāptyai tatpuṇyaṃ pariṇāmayet // Rm 31.88 81! // etatpuṇyavipākaiḥ sa nirmāṇaratiyo bhavet / tatrāpi śraddhayā nityaṃ triratnabhajanodyatat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्वहितार्थेन ध्यानपारमितारतः । संबोधिज्ञानसंप्राप्त्यै तत्पुण्यं परिणामयेत्

sarvasatvahitārthena dhyānapāramitārataḥ / saṃbodhijñānasaṃprāptyai tatpuṇyaṃ pariṇāmayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पुण्यविपाकैः स वशवर्तीश्वरो भवेत् । तत्रापि श्रद्धया नित्यं त्रिरत्नभजनो रतः

etatpuṇyavipākaiḥ sa vaśavartīśvaro bhavet / tatrāpi śraddhayā nityaṃ triratnabhajano rataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्वहितार्थेन प्रज्ञापारमितारतः । तत्पुण्यं बोधिसंप्राप्त्यै मनसा परिणामयेत्

sarvasatvahitārthena prajñāpāramitārataḥ / tatpuṇyaṃ bodhisaṃprāptyai manasā pariṇāmayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पुण्यविपाकेन स ब्रह्माधिपतिर् भवेत् । तत्रापि श्रद्धया नित्यं त्रिरत्नारागणोद्यतः

etatpuṇyavipākena sa brahmādhipatir bhavet / tatrāpi śraddhayā nityaṃ triratnārāgaṇodyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्वहितार्थाय समुपायविधानधृक् । तत्पुण्यं बोधिसंप्राप्त्यै चेतसा परिणामयेत्

sarvasatvahitārthāya samupāyavidhānadhṛk / tatpuṇyaṃ bodhisaṃprāptyai cetasā pariṇāmayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पुण्यविपाकेन महाब्रह्माधिपो भवेत् । तत्रापि श्रद्धया नित्यं त्रिरत्नाराधनोद्यतः

etatpuṇyavipākena mahābrahmādhipo bhavet / tatrāpi śraddhayā nityaṃ triratnārādhanodyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्वहितार्थाय प्रणिधानसमाहितः । तत्पुण्यं बोधिसंप्राप्त्यै सर्वथा परिणामयेत्

sarvasatvahitārthāya praṇidhānasamāhitaḥ / tatpuṇyaṃ bodhisaṃprāptyai sarvathā pariṇāmayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पुण्यविपाकेन स महेशाधिपो भवेत् । तत्रापि श्रद्धया नित्यं त्रिरत्नभजनोद्यतः

etatpuṇyavipākena sa maheśādhipo bhavet / tatrāpi śraddhayā nityaṃ triratnabhajanodyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्वहितार्थेन बलपारमितोद्यतः । तत्पुण्यं बोधिसंप्राप्त्यै प्रध्यानं परिणामयेत्

sarvasatvahitārthena balapāramitodyataḥ / tatpuṇyaṃ bodhisaṃprāptyai pradhyānaṃ pariṇāmayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पुण्यविपाकेन बोधिसत्वाधिपो भवेत् । तत्रापि श्रद्धया नित्यं त्रिरत्नसंप्रसादितः

etatpuṇyavipākena bodhisatvādhipo bhavet / tatrāpi śraddhayā nityaṃ triratnasaṃprasāditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्वहितार्थस्य ज्ञानपारमितारतः । तत्पुण्यैर् बोधिसंप्राप्तो धर्मराजो जिनो भवेत्

sarvasatvahitārthasya jñānapāramitārataḥ / tatpuṇyair bodhisaṃprāpto dharmarājo jino bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स सुगतः शास्ता जगन्नाथो विनायकः । सर्वज्ञो ऽर्हन् महाभिज्ञस् तथागतो मुनीश्वरः

tataḥ sa sugataḥ śāstā jagannātho vināyakaḥ / sarvajño 'rhan mahābhijñas tathāgato munīśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो मारगणाञ् जित्वा बोधिचर्यां प्रकाशयन् । सर्वसत्वाञ् छुभे स्थाप्य निर्वृतः सौगतिं व्रजेत्

tato māragaṇāñ jitvā bodhicaryāṃ prakāśayan / sarvasatvāñ chubhe sthāpya nirvṛtaḥ saugatiṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं मत्वात्र संसारे य इछति शिवां गतिं । स एवं श्रद्धया नित्यं त्रिरत्नभजनोद्यतः

evaṃ matvātra saṃsāre ya ichati śivāṃ gatiṃ / sa evaṃ śraddhayā nityaṃ triratnabhajanodyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्वहितार्थेन करोतु दानम् आदरात् । ततः क्रमात् स तत्पुण्यैः सर्वाः पारमिता अपि

sarvasatvahitārthena karotu dānam ādarāt / tataḥ kramāt sa tatpuṇyaiḥ sarvāḥ pāramitā api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिपूर्य महाभिज्ञा प्राप्तो बोधिम् अवाप्नुयात् । इति मत्वा शुभे नित्यं चरितव्यं शुभार्थिभिः

paripūrya mahābhijñā prāpto bodhim avāpnuyāt / iti matvā śubhe nityaṃ caritavyaṃ śubhārthibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभेन सद्गतिं याया पापेन दुर्गतीं व्रजेत् । पापस् तु जायते लोभात् मात्सर्यमलिनाश्रयात्

śubhena sadgatiṃ yāyā pāpena durgatīṃ vrajet / pāpas tu jāyate lobhāt mātsaryamalināśrayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वोपकारां सुखेछो ऽपि न किं चित् सुखम् आप्नुयात् । सर्वदा दुर्मतिर् दुष्टो दुर्गतिनिरयाश्रयः

vopakārāṃ sukhecho 'pi na kiṃ cit sukham āpnuyāt / sarvadā durmatir duṣṭo durgatinirayāśrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्धर्म्मनिन्दको मूढो पापकर्मरतो भवेत् । तस्मात् मात्सर्य्यम् उत्सृज्य सर्वसत्वहितार्थभृत् । संबोधिप्रणिधिं कृत्वा चरेन् नित्यं सुसंवरे

saddharmmanindako mūḍho pāpakarmarato bhavet / tasmāt mātsaryyam utsṛjya sarvasatvahitārthabhṛt / saṃbodhipraṇidhiṃ kṛtvā caren nityaṃ susaṃvare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्पुण्यविपाकेन संसारसुखभाक् सदा । त्रिरत्नभजनोत्साही बोधिचर्यारतो भवेत्

etatpuṇyavipākena saṃsārasukhabhāk sadā / triratnabhajanotsāhī bodhicaryārato bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पारमिताः सर्वाः परिपूर्य यथाक्रमं । शिवां बोधिं समासाद्य संबुद्धपदम् आप्नुयात्

tataḥ pāramitāḥ sarvāḥ paripūrya yathākramaṃ / śivāṃ bodhiṃ samāsādya saṃbuddhapadam āpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं त्वं वा परिज्ञाय त्रिरत्नशरणं गतः । बोधिचित्तं समाधाय चर नित्यं सुसंवरे

evaṃ tvaṃ vā parijñāya triratnaśaraṇaṃ gataḥ / bodhicittaṃ samādhāya cara nityaṃ susaṃvare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा ते सर्वदा भद्रं भवेन् नित्यं समन्ततः । क्रमाद् बोधिं समासाद्य संबुद्धपदम् आप्नुयाः

tathā te sarvadā bhadraṃ bhaven nityaṃ samantataḥ / kramād bodhiṃ samāsādya saṃbuddhapadam āpnuyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् आदिष्टं मुनीन्द्रेण श्रुत्वा स परिबोधितः । तथेति हि प्रतिश्रुत्वा प्राभ्यनंदत् प्रसादितः

ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sa paribodhitaḥ / tatheti hi pratiśrutvā prābhyanaṃdat prasāditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स तं जगन्नाथं प्रणत्वा सांजलिर् मुदा । त्रिधा प्रदक्षिणीकृत्वा प्रणत्वा स्वालये ऽचरत्

tataḥ sa taṃ jagannāthaṃ praṇatvā sāṃjalir mudā / tridhā pradakṣiṇīkṛtvā praṇatvā svālaye 'carat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र प्राप्तः प्रसन्नात्मा सो ऽपि प्रेतमहर्द्धिकः । त्रिरत्नं शरणं कृत्वा प्रचरन् सर्वदा मुदा

tatra prāptaḥ prasannātmā so 'pi pretamaharddhikaḥ / triratnaṃ śaraṇaṃ kṛtvā pracaran sarvadā mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् रात्रौ तत्प्रभां दृष्ट्वा भिक्षवो विस्मयान्विताः । सर्वे ते प्रातर् उत्थाय नत्वापृछन् मुनीश्वरं

tad rātrau tatprabhāṃ dṛṣṭvā bhikṣavo vismayānvitāḥ / sarve te prātar utthāya natvāpṛchan munīśvaraṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन् नाथ सर्वज्ञ को ऽद्य रात्राव् इहागतः । एतद् वृत्तं समाख्याय सर्वान् नः परिबोधय

bhagavan nātha sarvajña ko 'dya rātrāv ihāgataḥ / etad vṛttaṃ samākhyāya sarvān naḥ paribodhaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तैर् भिक्षुभिः पृष्टे भगवान् स मुनीश्वरः । तान् सर्वान् सांघिकान् दृष्ट्वा बोधयितुम् उपादिशत्

iti tair bhikṣubhiḥ pṛṣṭe bhagavān sa munīśvaraḥ / tān sarvān sāṃghikān dṛṣṭvā bodhayitum upādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणुत भिक्षवः सर्वे यो ऽद्य रात्राव् इहागतः । एतत् सर्वं प्रवृत्तांतं प्रवक्ष्यामि सुविस्तरं

śṛṇuta bhikṣavaḥ sarve yo 'dya rātrāv ihāgataḥ / etat sarvaṃ pravṛttāṃtaṃ pravakṣyāmi suvistaraṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽसौ श्रेष्ठी महाश्राद्धः सौगते शासने मुदा । श्रद्धया प्रव्रजित्वात्र ब्रह्मचर्यं मुदा चरन्

yo 'sau śreṣṭhī mahāśrāddhaḥ saugate śāsane mudā / śraddhayā pravrajitvātra brahmacaryaṃ mudā caran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रव्रजितः स मात्सर्यपरिभूतो दुराशयः । लब्धद्रव्यं न कस्मै चिद् ददौ किञ्चित् कदा चन

pravrajitaḥ sa mātsaryaparibhūto durāśayaḥ / labdhadravyaṃ na kasmai cid dadau kiñcit kadā cana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.