अथाशोको महाराजः कृतांजलिपुटो मुदा । उपगुप्तं यतिं नत्वा प्रार्थयेच् चैवम् आदरात्
athāśoko mahārājaḥ kṛtāṃjalipuṭo mudā / upaguptaṃ yatiṃ natvā prārthayec caivam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Ratnamālāvadāna 35
भदन्त श्रोतुम् इछामि पुनर् अन्यत् सुभाषितं । तद्यथा गुरुणादिष्टं तथाख्यातुं च मे ऽर्हति
bhadanta śrotum ichāmi punar anyat subhāṣitaṃ / tadyathā guruṇādiṣṭaṃ tathākhyātuṃ ca me 'rhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं तेन श्रुत्वा सो ऽर्हं सुधीर् यतिः । उपगुप्तो नरेंद्रं तं समालोक्यैवम् अब्रवीत्
iti saṃprārthitaṃ tena śrutvā so 'rhaṃ sudhīr yatiḥ / upagupto nareṃdraṃ taṃ samālokyaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु राजन् महाभाग यथा मे गुरुभाषितं । तथात्र हि प्रवक्ष्यामि तव चित्ताभिबोधने
śṛṇu rājan mahābhāga yathā me gurubhāṣitaṃ / tathātra hi pravakṣyāmi tava cittābhibodhane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यथा भगवाच् छास्ता शाक्यसिंहो मुनीश्वरः । सर्वज्ञो ऽर्हञ् जगन्नाथो धर्मराजस् तथागतः
tadyathā bhagavāc chāstā śākyasiṃho munīśvaraḥ / sarvajño 'rhañ jagannātho dharmarājas tathāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संबुद्धः स तथा तत्र पुरे कपिलवस्तुनि । न्यग्रोधरुचिरारामे विजहार ससांघिकः
saṃbuddhaḥ sa tathā tatra pure kapilavastuni / nyagrodharucirārāme vijahāra sasāṃghikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिंश् च समये तत्र पुरे कपिलवस्तुनि । शाक्य आसीन् महासाधुः श्रीमान् यक्षाधिपोपमः
tasmiṃś ca samaye tatra pure kapilavastuni / śākya āsīn mahāsādhuḥ śrīmān yakṣādhipopamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वलोकप्रधानाख्यः सर्वद्रव्यसमृद्धिमान् । तस्य भार्या सुरूपाख्या सुंदरी रतिसंनिभा
sarvalokapradhānākhyaḥ sarvadravyasamṛddhimān / tasya bhāryā surūpākhyā suṃdarī ratisaṃnibhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुभाविनी रमा कान्ता स्वकुलधर्मचारिणी । तया सह समारक्तः स श्रीमान् परिचारयन्
subhāvinī ramā kāntā svakuladharmacāriṇī / tayā saha samāraktaḥ sa śrīmān paricārayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाकामं सुखं भुक्त्वा रराम संप्रमोदितः । ततः स्वापन्नसत्वाभूत् सा सुरूपा प्रगर्भिता । क्रमाद् वृद्धोदरा पाण्डुवर्णा स्वल्पाशिनी कृशा
yathākāmaṃ sukhaṃ bhuktvā rarāma saṃpramoditaḥ / tataḥ svāpannasatvābhūt sā surūpā pragarbhitā / kramād vṛddhodarā pāṇḍuvarṇā svalpāśinī kṛśā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा समये सूत दारकं दिव्यसुंदरं । दर्शनीयं सुभद्राङ्गं प्रासादिकं मनोहरं
tataḥ sā samaye sūta dārakaṃ divyasuṃdaraṃ / darśanīyaṃ subhadrāṅgaṃ prāsādikaṃ manoharaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य जन्मन्य् अनेकानि महाश्चर्यकराण्य् अपि । प्रादुर्भूतानि तैः सर्वं नगरं परिशोभितं
tasya janmany anekāni mahāścaryakarāṇy api / prādurbhūtāni taiḥ sarvaṃ nagaraṃ pariśobhitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् अभिशोभितं जातम् श्रुत्वा स जनको मुदा । सहसोपेत्य संपश्यन्स् तस्थौ चित्रान्विताशयः
tam abhiśobhitaṃ jātam śrutvā sa janako mudā / sahasopetya saṃpaśyans tasthau citrānvitāśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स मुदितो ज्ञातीन् आहूय सह वांधवैः । कृत्व जातिमहं तस्य नामा हि ख्यातुम् अब्रवीत्
tataḥ sa mudito jñātīn āhūya saha vāṃdhavaiḥ / kṛtva jātimahaṃ tasya nāmā hi khyātum abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवन्तो ज्ञातयः सर्वे दृष्ट्वास्य लक्षणं यथा । तथा नामप्रसिद्धेन व्यवस्थापितुम् अर्हथ
bhavanto jñātayaḥ sarve dṛṣṭvāsya lakṣaṇaṃ yathā / tathā nāmaprasiddhena vyavasthāpitum arhatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितैः श्रुत्वा सर्वे ते ज्ञातयस् तथा । तस्य निमित्तम् आलोक्य तं शाक्यम् एवम् अब्रुवन्
iti tenoditaiḥ śrutvā sarve te jñātayas tathā / tasya nimittam ālokya taṃ śākyam evam abruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधो यज् जायते आत्माभैः शोभयति पुरं ततः । शोभित इति नामास्य भवतु प्रथितं भुवि
sādho yaj jāyate ātmābhaiḥ śobhayati puraṃ tataḥ / śobhita iti nāmāsya bhavatu prathitaṃ bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तै ज्ञातिभिः सर्वे समाख्यातं निशम्य सः । तथा तेनाभिधानेन प्राख्यापयत् तम् आत्मजं
iti tai jñātibhiḥ sarve samākhyātaṃ niśamya saḥ / tathā tenābhidhānena prākhyāpayat tam ātmajaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः शोभितो ऽष्टाभिर् धात्रीभिः प्रातिपालितः । परिपुष्टो ऽभिवृद्धो ऽभू ह्रदारुहाम्बुजं यथा
tataḥ śobhito 'ṣṭābhir dhātrībhiḥ prātipālitaḥ / paripuṣṭo 'bhivṛddho 'bhū hradāruhāmbujaṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा सो दारकः प्रौढः कुमारत्वम् अवाप्तवान् । तदा पित्रा स विद्यार्थी गुरुहस्ते समर्प्पितः
yadā so dārakaḥ prauḍhaḥ kumāratvam avāptavān / tadā pitrā sa vidyārthī guruhaste samarppitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स गुरुणा शास्त्रा क्रमाल् लिपिर् अशिष्यते । तथाभिशिष्यमाणः स सर्वविद्यान्तम् आययौ
tataḥ sa guruṇā śāstrā kramāl lipir aśiṣyate / tathābhiśiṣyamāṇaḥ sa sarvavidyāntam āyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स शोभितो धीमान् सर्वविद्यां विचक्सणः । तीर्थिकवादसंरक्तो विरक्तो ऽभूद् गृहाश्रमे
tataḥ sa śobhito dhīmān sarvavidyāṃ vicaksaṇaḥ / tīrthikavādasaṃrakto virakto 'bhūd gṛhāśrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदा स तीर्थिकारामे गत्वा स तीर्थिकैः सह । शास्त्रसंचोदनोत्साहै रेमे जयन् प्रवादिनः
sadā sa tīrthikārāme gatvā sa tīrthikaiḥ saha / śāstrasaṃcodanotsāhai reme jayan pravādinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिंश् च समये तत्र न्यग्रोधरुचिराश्रमं । स भगवान् सभासीनो धर्मम् आदेष्टुम् आरभत्
tasmiṃś ca samaye tatra nyagrodharucirāśramaṃ / sa bhagavān sabhāsīno dharmam ādeṣṭum ārabhat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा ते भिक्षवः सर्वे भिक्षुण्यो ऽपि समागताः । व्रतिनश् चैलकाश् चान्ये उपासका उपासिकाः
tadā te bhikṣavaḥ sarve bhikṣuṇyo 'pi samāgatāḥ / vratinaś cailakāś cānye upāsakā upāsikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधिसत्वा महासत्वास् तथान्ये श्रावका अपि । तत् सद्धर्मामृतं पातुं सर्वे ते समुपाचरन्
bodhisatvā mahāsatvās tathānye śrāvakā api / tat saddharmāmṛtaṃ pātuṃ sarve te samupācaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तं श्रीघनं नत्वा परिवृत्य समंततः । पुरस्कृत्य समालोक्य सर्वे ते उपतस्थिरे
tatra taṃ śrīghanaṃ natvā parivṛtya samaṃtataḥ / puraskṛtya samālokya sarve te upatasthire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदान्ये ऽपि समायाता ब्रह्मशक्रादयः सुराः । चत्वारो लोकपालाश् च सर्वे लोकाधिपा अपि
tadānye 'pi samāyātā brahmaśakrādayaḥ surāḥ / catvāro lokapālāś ca sarve lokādhipā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धा विद्याधराश् चापि यक्षगंधर्वकिन्नराः । रक्षसा गरुडा नागास् तथान्ये ऽपि महर्द्धिकाः
siddhā vidyādharāś cāpi yakṣagaṃdharvakinnarāḥ / rakṣasā garuḍā nāgās tathānye 'pi maharddhikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतयो योगिनश् चापि निर्ग्रन्थास् तीर्थिका अपि । ऋषयो ब्राह्मणाश् चापि तापसा ब्रह्मचारिणः
yatayo yoginaś cāpi nirgranthās tīrthikā api / ṛṣayo brāhmaṇāś cāpi tāpasā brahmacāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजानः क्षत्रिया वैश्या अमात्या मंत्रिणो जनाः । श्रेष्ठिनो धनिनः पौराः सार्थवाहा महाजनाः
rājānaḥ kṣatriyā vaiśyā amātyā maṃtriṇo janāḥ / śreṣṭhino dhaninaḥ paurāḥ sārthavāhā mahājanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वणिजः शिल्पिनश् चापि तथान्यदेशवाशिनः । ग्राम्या जानपदाश् चापि तथा कार्पटिका अपि
vaṇijaḥ śilpinaś cāpi tathānyadeśavāśinaḥ / grāmyā jānapadāś cāpi tathā kārpaṭikā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे ते समुपागत्य दृष्ट्वा तं श्रीघनं मुदा । यथाक्रमं समभ्यर्च्य नत्वा कृत्वा प्रदक्षिणां
sarve te samupāgatya dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ mudā / yathākramaṃ samabhyarcya natvā kṛtvā pradakṣiṇāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सांजलयः पुनर् नत्वा परिवृत्या समंततः । तत् सद्धर्मामृतं पातुम् उपतस्थुः समाहिताः
sāṃjalayaḥ punar natvā parivṛtyā samaṃtataḥ / tat saddharmāmṛtaṃ pātum upatasthuḥ samāhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स शोभितश् चापि तच् छ्रुत्वा कौटुकान्वितः । तत्र तां पर्षदं द्रष्टुं सहसा समुपाचरत्
tataḥ sa śobhitaś cāpi tac chrutvā kauṭukānvitaḥ / tatra tāṃ parṣadaṃ draṣṭuṃ sahasā samupācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स सहसोपेत्य प्राद्रक्षीत् तं मुनीश्वरं । सर्वलोकसभामध्यसमासीनं प्रभास्वरं
tatra sa sahasopetya prādrakṣīt taṃ munīśvaraṃ / sarvalokasabhāmadhyasamāsīnaṃ prabhāsvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वात्रिंशल्लक्षणाशीतिव्यंजनपरिभूषितं । व्यामप्रभासमुद्भासं शतसूर्याधिकप्रभं । सौम्यं शान्तेन्द्रियं कान्तं समंतभद्ररूपिकं । दृष्ट्वा स सुप्रसन्नात्मा नत्वा कृत्वा प्रदक्षिणां
dvātriṃśallakṣaṇāśītivyaṃjanaparibhūṣitaṃ / vyāmaprabhāsamudbhāsaṃ śatasūryādhikaprabhaṃ / saumyaṃ śāntendriyaṃ kāntaṃ samaṃtabhadrarūpikaṃ / dṛṣṭvā sa suprasannātmā natvā kṛtvā pradakṣiṇāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्धर्मदेशनां श्रोतुं तत्रैकान्ते उपाश्रयत् । तदा स भगवान् दृष्ट्वा तां सर्वां समुपस्थितान्
taddharmadeśanāṃ śrotuṃ tatraikānte upāśrayat / tadā sa bhagavān dṛṣṭvā tāṃ sarvāṃ samupasthitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्यसत्यं समारभ्य सद्धर्मं समुपादिशत् । तदार्यधर्मम् आकर्ण्य सर्वे ते स सुरादयः
āryasatyaṃ samārabhya saddharmaṃ samupādiśat / tadāryadharmam ākarṇya sarve te sa surādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोका धर्मविशेषत्वम् आज्ञाय प्रतिबोधिताः । बोधिचित्तं समाधाय त्रिरत्नभजनोद्यताः
lokā dharmaviśeṣatvam ājñāya pratibodhitāḥ / bodhicittaṃ samādhāya triratnabhajanodyatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वसत्वहितार्थेन बभूवुर् बोधिचारिणः । तदा स शोभितश् चापि श्रुत्वार्यसत्यम् उत्तमं
sarvasatvahitārthena babhūvur bodhicāriṇaḥ / tadā sa śobhitaś cāpi śrutvāryasatyam uttamaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रबोधितः प्रसन्नात्मा संसारविरतो भवान् । सत्कायदृष्टिभूमीन्ध्रं विंसतिशिखरोद्गमं
prabodhitaḥ prasannātmā saṃsāravirato bhavān / satkāyadṛṣṭibhūmīndhraṃ viṃsatiśikharodgamaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हित्वा ज्ञानासिना श्रोतआपत्तिफलम् आप्तवान्
hitvā jñānāsinā śrotaāpattiphalam āptavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टसत्यो विशुद्धात्मा सद्धर्मगुणलालसः । संबुद्धपदसंप्राप्त्यै प्रव्रजितुं समैछत
dṛṣṭasatyo viśuddhātmā saddharmaguṇalālasaḥ / saṃbuddhapadasaṃprāptyai pravrajituṃ samaichata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स समुपाश्रित्य कृतांजलिपुरोगतः । तं मुनीन्द्रं जगन्नाथं स्वैवं प्रार्थयन् मुदा
tataḥ sa samupāśritya kṛtāṃjalipurogataḥ / taṃ munīndraṃ jagannāthaṃ svaivaṃ prārthayan mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् नाथ सर्वज्ञ भवतां शरणं गतः । प्रव्रजितुं समिछामि तत्कृपया प्रसीदतु
bhagavan nātha sarvajña bhavatāṃ śaraṇaṃ gataḥ / pravrajituṃ samichāmi tatkṛpayā prasīdatu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनार्थितं श्रुत्वा भगवान् स मुनीश्वरः । शोभितं तं समालोक्य समामंत्र्यैवम् आदिशत्
iti tenārthitaṃ śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ / śobhitaṃ taṃ samālokya samāmaṃtryaivam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि त्वं शासने बौद्धे प्रव्रजितुं समिछसि । पितुर् आज्ञां समासाद्य प्रेहि दास्यामि ते व्रतं
yadi tvaṃ śāsane bauddhe pravrajituṃ samichasi / pitur ājñāṃ samāsādya prehi dāsyāmi te vrataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिष्टं मुनीन्द्रेण श्रुत्वा स शोभितो मुदा । पादौ तस्य मुनेर् नत्वा सहसा निर्ययौ ततः
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sa śobhito mudā / pādau tasya muner natvā sahasā niryayau tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स स्वगृहे गत्वा पादौ नत्वा पुरः स्थितः । पित्रोर् एतत् समाख्याय प्रार्थयद् एवम् आदरात्
tatra sa svagṛhe gatvā pādau natvā puraḥ sthitaḥ / pitror etat samākhyāya prārthayad evam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताताहम् अद्य गछामि न्यग्रोधरुचिरे वने । तत्र तं श्रीघनं बुद्धं पश्यामि पर्षदाश्रितं
tātāham adya gachāmi nyagrodharucire vane / tatra taṃ śrīghanaṃ buddhaṃ paśyāmi parṣadāśritaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्यास् ते श्रावकाः सर्वे भिक्षवो भद्रिकाशिकाः । शांतेंद्रियाः समाचारा अर्हन्तो ब्रह्मचारिणः
dhanyās te śrāvakāḥ sarve bhikṣavo bhadrikāśikāḥ / śāṃteṃdriyāḥ samācārā arhanto brahmacāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषाम् एव हि संसारे साफल्यं जन्म मानुषे । ये भजन्ति मुनीन्द्रस्य शासने शरणं गताः
teṣām eva hi saṃsāre sāphalyaṃ janma mānuṣe / ye bhajanti munīndrasya śāsane śaraṇaṃ gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां चैवं सुसारं स्यान् संसारे भवचारणे । ये सद्धर्मं मुनीन्द्रस्य श्रुत्वा चरंति संवरं
teṣāṃ caivaṃ susāraṃ syān saṃsāre bhavacāraṇe / ye saddharmaṃ munīndrasya śrutvā caraṃti saṃvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां चापि भवे सारं जन्मद्रव्यगुणार्जनं । सत्कारैः सांघिके सेवां कृत्वा चरन्ति ये व्रतं
teṣāṃ cāpi bhave sāraṃ janmadravyaguṇārjanaṃ / satkāraiḥ sāṃghike sevāṃ kṛtvā caranti ye vrataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं तेषां मानुषे जन्म निस्फलं सर्वसाधनं । ये ध्यात्वापि जिनं स्मृत्वा भजंति न कदा चन
kiṃ teṣāṃ mānuṣe janma nisphalaṃ sarvasādhanaṃ / ye dhyātvāpi jinaṃ smṛtvā bhajaṃti na kadā cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां च किं भवे जन्म केवलं पापसाधनं । ये न शृण्वंति सद्धर्मं संबुद्धभाषितं क्व चित्
teṣāṃ ca kiṃ bhave janma kevalaṃ pāpasādhanaṃ / ye na śṛṇvaṃti saddharmaṃ saṃbuddhabhāṣitaṃ kva cit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां च निस्फलं जन्म मानुष्ये दुःखसाधनं । ये न कुर्वन्ति सत्कारं सांघिकेषु कदा चन
teṣāṃ ca nisphalaṃ janma mānuṣye duḥkhasādhanaṃ / ye na kurvanti satkāraṃ sāṃghikeṣu kadā cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ये पशुवद् गेहे भोग्यं भुक्त्वा वसंति वै । तेषां किं जन्म संसारे पापदुःखार्थम् एव हि
evaṃ ye paśuvad gehe bhogyaṃ bhuktvā vasaṃti vai / teṣāṃ kiṃ janma saṃsāre pāpaduḥkhārtham eva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ते प्राणिनः सर्वे भ्रमंति भवसागरे । यतो यैर् दृश्यते क्वापि त्रिरत्नं न कदा चन
evaṃ te prāṇinaḥ sarve bhramaṃti bhavasāgare / yato yair dṛśyate kvāpi triratnaṃ na kadā cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथास्माकम् अपि चात्र संसारे जन्म निस्फलं । संपदो ऽपि निरर्था हि त्रिरत्नभजनं विना
tathāsmākam api cātra saṃsāre janma nisphalaṃ / saṃpado 'pi nirarthā hi triratnabhajanaṃ vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मार्थजन्मसंसारे यदि धर्मो न लभ्यते । किम् एवं जीवितेनापि केवलाशुभसाधिना
dharmārthajanmasaṃsāre yadi dharmo na labhyate / kim evaṃ jīvitenāpi kevalāśubhasādhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् वरं मृत्युर् अद्येवं विना धार्मार्थसाधनं । किं तेन जीवितेनापि यन् मिथ्यादुःखसाधनं
tad varaṃ mṛtyur adyevaṃ vinā dhārmārthasādhanaṃ / kiṃ tena jīvitenāpi yan mithyāduḥkhasādhanaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न प्राप्तं भगवत्पूजा महोत्साहं कदापि यैः । धर्मो ऽपि न श्रुतः कश्चिन् न काराः सांघिके कृताः
na prāptaṃ bhagavatpūjā mahotsāhaṃ kadāpi yaiḥ / dharmo 'pi na śrutaḥ kaścin na kārāḥ sāṃghike kṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीतेभ्यो नाभयं दत्तं दरिद्राशा न पूरिता । दुःखाय केवलं मातुर् गतास् ते गर्भशल्यतां
bhītebhyo nābhayaṃ dattaṃ daridrāśā na pūritā / duḥkhāya kevalaṃ mātur gatās te garbhaśalyatāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्यास् ते सुखिनो लोके सुभद्राः शुभभाविनः । सत्पुरुषा महात्मानः श्रीमंतः सद्गुणाश्रयाः
dhanyās te sukhino loke subhadrāḥ śubhabhāvinaḥ / satpuruṣā mahātmānaḥ śrīmaṃtaḥ sadguṇāśrayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये बुद्धे शरणं गत्वा ध्यात्वा स्मृत्वा समाहिताः । सद्धर्मामृतम् आपीय चरन्तः सौगतं व्रतं
ye buddhe śaraṇaṃ gatvā dhyātvā smṛtvā samāhitāḥ / saddharmāmṛtam āpīya carantaḥ saugataṃ vrataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे सत्वहितार्थं च दानं दत्वा यथेप्सितं । दयालवः सुसौम्यांशाः सर्वसत्वहिताशयाः
sarve satvahitārthaṃ ca dānaṃ datvā yathepsitaṃ / dayālavaḥ susaumyāṃśāḥ sarvasatvahitāśayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संबोधिसाधनोत्साहसर्वसत्वहितोद्यताः । निःक्लेशा विमलात्मानः समाधिनिश्चलाशयाः
saṃbodhisādhanotsāhasarvasatvahitodyatāḥ / niḥkleśā vimalātmānaḥ samādhiniścalāśayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रज्ञावंतो महाधीराः संबोधिरत्नलाभिनः । प्रव्रज्याव्रतिनार्हन्तो निर्विकल्पा निरंजनाः
prajñāvaṃto mahādhīrāḥ saṃbodhiratnalābhinaḥ / pravrajyāvratinārhanto nirvikalpā niraṃjanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षाहारा निरातंका निःशंका दमितेंद्रियाः । निःशेषनिर्जिताविद्याः प्राप्तविद्या विशारदाः
bhikṣāhārā nirātaṃkā niḥśaṃkā damiteṃdriyāḥ / niḥśeṣanirjitāvidyāḥ prāptavidyā viśāradāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वछंदचारिणः सन्तः सर्वसत्वात्मभाविनः । निःस्पृहा विरतोत्साहा निर्दैन्यः क्षुभिताशयाः
svachaṃdacāriṇaḥ santaḥ sarvasatvātmabhāvinaḥ / niḥspṛhā viratotsāhā nirdainyaḥ kṣubhitāśayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्मदा निरहंकारा आर्या निरभिमानिनः । निर्माया निर्ममाखड्गा निःसंगा निःपरिग्रहाः
nirmadā nirahaṃkārā āryā nirabhimāninaḥ / nirmāyā nirmamākhaḍgā niḥsaṃgā niḥparigrahāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुण्डिता खिक्खिरीपात्रदधानाश् चीवरावृताः । यतिनः सुगताकारास् त्रियानमोक्षदेशकाः
muṇḍitā khikkhirīpātradadhānāś cīvarāvṛtāḥ / yatinaḥ sugatākārās triyānamokṣadeśakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वपरात्महितार्थेन संबोधिमार्गदेशकाः । वंद्याः पूज्याः प्रमान्याश् च चतुर्ब्रह्मविहारिणः
svaparātmahitārthena saṃbodhimārgadeśakāḥ / vaṃdyāḥ pūjyāḥ pramānyāś ca caturbrahmavihāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते एव सुगतिं यांति यांति चान्ते जिनालये । संबोधिं च समासाद्य भवेयुः सुगता अपि
te eva sugatiṃ yāṃti yāṃti cānte jinālaye / saṃbodhiṃ ca samāsādya bhaveyuḥ sugatā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति सत्यं मुनीन्द्रेण समादिष्टं निशम्य मे । मनो ऽत्र भवसंचारे चरितुं नाभिवांछति
iti satyaṃ munīndreṇa samādiṣṭaṃ niśamya me / mano 'tra bhavasaṃcāre carituṃ nābhivāṃchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिरत्नशरणं कृत्वा संबुद्धशासने शुभे । प्रव्रज्यासंवरं धृत्वा चरितुम् इछति सांप्रतं
triratnaśaraṇaṃ kṛtvā saṃbuddhaśāsane śubhe / pravrajyāsaṃvaraṃ dhṛtvā caritum ichati sāṃprataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं च मे जन्मकाले यद् इदं युः शोभितारुषा । संपदो ऽपि प्रवर्द्धन्ते दिव्याभिसुंदरास्मि च
kiṃ ca me janmakāle yad idaṃ yuḥ śobhitāruṣā / saṃpado 'pi pravarddhante divyābhisuṃdarāsmi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सर्वं मे पुरा भद्रकर्मधर्मविपाकतः । संपद्यते ऽधुना नूनं विद्धि मा त्व् अन्यथा पित
tat sarvaṃ me purā bhadrakarmadharmavipākataḥ / saṃpadyate 'dhunā nūnaṃ viddhi mā tv anyathā pita
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतन् नूनम् इति मत्वा भूयो ऽपि मे मनस् तथा । सद्धर्मसाधनं कर्तुम् इछति सौगतं व्रतं
etan nūnam iti matvā bhūyo 'pi me manas tathā / saddharmasādhanaṃ kartum ichati saugataṃ vrataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् धेतोर् अहं तात प्रार्थयाम्य् एवम् आदरात् । तद् अनुज्ञां प्रदत्तं मे यदि वांछास्ति वा शुभे
etad dhetor ahaṃ tāta prārthayāmy evam ādarāt / tad anujñāṃ pradattaṃ me yadi vāṃchāsti vā śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्पुण्यविभागेन यूयम् अपि सुरालयं । गत्वा दिव्यसुखान्य् एव भुक्त्वा चिरं निवत्स्यथ
etatpuṇyavibhāgena yūyam api surālayaṃ / gatvā divyasukhāny eva bhuktvā ciraṃ nivatsyatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः काले दिवश् च्युत्वा मर्त्यलोक इहागताः । त्रिरत्नभजनं कृत्वा चरिष्यथ शुभे सदा
tataḥ kāle divaś cyutvā martyaloka ihāgatāḥ / triratnabhajanaṃ kṛtvā cariṣyatha śubhe sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छुभपुण्यपाकेन शुद्धाशयाः शुभाविनः । संबुद्धशासने गत्वा सद्धर्मं श्रोष्यथादरात्
tac chubhapuṇyapākena śuddhāśayāḥ śubhāvinaḥ / saṃbuddhaśāsane gatvā saddharmaṃ śroṣyathādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तत् पुण्यपाकेन संघानां शरणं गताः । सत्कारैः समुपस्थित्वा भजिष्यथ समादरात्
tatas tat puṇyapākena saṃghānāṃ śaraṇaṃ gatāḥ / satkāraiḥ samupasthitvā bhajiṣyatha samādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तत् पुण्यपाकेन बोधिचित्तम् अवाप्स्यथ । ततो लोकहितार्थेषु बोधिचर्यां चरिष्यथ
tatas tat puṇyapākena bodhicittam avāpsyatha / tato lokahitārtheṣu bodhicaryāṃ cariṣyatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पारमिताः सर्वाः पूरयित्वा यथाक्रमं । ततो बोधिं समासाद्य संबुद्धपदम् आप्स्यथ
tataḥ pāramitāḥ sarvāḥ pūrayitvā yathākramaṃ / tato bodhiṃ samāsādya saṃbuddhapadam āpsyatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विज्ञाय संबुद्धपदसंप्रतिपत्तये । तद् अनुज्ञां प्रदत्तं मे संबुद्धपदवांछिरे
evaṃ vijñāya saṃbuddhapadasaṃpratipattaye / tad anujñāṃ pradattaṃ me saṃbuddhapadavāṃchire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनित्यं खलु सम्षारं जीवितं क्षणभंगुरं । क्षणभंगिशरीरं च सर्वेषां भवचारिणां
anityaṃ khalu samṣāraṃ jīvitaṃ kṣaṇabhaṃguraṃ / kṣaṇabhaṃgiśarīraṃ ca sarveṣāṃ bhavacāriṇāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपदो ऽपि स्थिरा नैव सत्क्षणं च सुदुर्लभं । मानुष्ये सर्वदा जन्म लभ्यते न सुदुर्ल्लभं
saṃpado 'pi sthirā naiva satkṣaṇaṃ ca sudurlabhaṃ / mānuṣye sarvadā janma labhyate na sudurllabhaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रापि दुर्लभा धर्मे मतिर् जातापि न स्थिराः । धर्मं तु सौगतैः श्रेष्ठं यत् संबोधिपदसाधनं
tatrāpi durlabhā dharme matir jātāpi na sthirāḥ / dharmaṃ tu saugataiḥ śreṣṭhaṃ yat saṃbodhipadasādhanaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् संबोधिपदप्राप्त्यै धर्मं इछामि सौगतं । तद् अनुज्ञां प्रदत्वा मे मनो हर्षयत द्रुतं
tat saṃbodhipadaprāptyai dharmaṃ ichāmi saugataṃ / tad anujñāṃ pradatvā me mano harṣayata drutaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मं विनात्र किं सारं भोग्यैर् अर्थैर् गुणैर् अपि । किं कामसुखं भुक्त्वा स्थित्वा च पशुवद् गृहे
dharmaṃ vinātra kiṃ sāraṃ bhogyair arthair guṇair api / kiṃ kāmasukhaṃ bhuktvā sthitvā ca paśuvad gṛhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अनुज्ञां न दत्यश्येन् स्थास्यामि न गृहे ऽप्य् अहं । सर्वान् परिग्रहान्स् त्यक्त्वा गमिष्यामि तपोवनं
tad anujñāṃ na datyaśyen sthāsyāmi na gṛhe 'py ahaṃ / sarvān parigrahāns tyaktvā gamiṣyāmi tapovanaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र को निर्जने स्थित्वा चरित्वा दुष्करं तपः । अनाहारो मरिष्ये ऽहं सर्वत्र मरणं ध्रुवं
tatra ko nirjane sthitvā caritvā duṣkaraṃ tapaḥ / anāhāro mariṣye 'haṃ sarvatra maraṇaṃ dhruvaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्य मृत्यु भवे नास्ति कुत्र मृत्योर् भयं न हि । सर्वलोकान् ग्रसेन् मृत्युर् एको ऽपि स महावलिः
kasya mṛtyu bhave nāsti kutra mṛtyor bhayaṃ na hi / sarvalokān grasen mṛtyur eko 'pi sa mahāvaliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्र किं विषादेन यद् दमोपायम् अत्र न । अवश्यं भाविनो भावा भवन्ति महताम् अपि
tad atra kiṃ viṣādena yad damopāyam atra na / avaśyaṃ bhāvino bhāvā bhavanti mahatām api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत्युकाले सहायो ऽपि को ऽपि नास्ति सहानुगः । धर्म एव तदैको हि सहायः स्यात् सहानुगः
mṛtyukāle sahāyo 'pi ko 'pi nāsti sahānugaḥ / dharma eva tadaiko hi sahāyaḥ syāt sahānugaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं मत्वात्र संसारे स्थातुं नेछन्ति सज्जनाः । सर्वान् परिग्रहान्स् त्यक्त्वा प्रव्रजन्ति शुभार्थिनः
evaṃ matvātra saṃsāre sthātuṃ nechanti sajjanāḥ / sarvān parigrahāns tyaktvā pravrajanti śubhārthinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथाहम् अपि तन् मृत्युभयं दृष्ट्वाभिशंकितः । संबुद्धशरणं गत्वा चरितुं व्रतम् उत्सहे
tathāham api tan mṛtyubhayaṃ dṛṣṭvābhiśaṃkitaḥ / saṃbuddhaśaraṇaṃ gatvā carituṃ vratam utsahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति धर्मे निधेद्धं मा किं चिद् वा वक्तुम् अर्हथ । सुप्रसन्नाधियानुज्ञां प्रदातुम् एव मे ऽर्हति
iti dharme nidheddhaṃ mā kiṃ cid vā vaktum arhatha / suprasannādhiyānujñāṃ pradātum eva me 'rhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनात्मजेनैवं संप्रार्थितं निशम्य तौ । पितरौ विस्मयाक्रांतचित्तौ तष्ठतुर् मूर्छितौ
iti tenātmajenaivaṃ saṃprārthitaṃ niśamya tau / pitarau vismayākrāṃtacittau taṣṭhatur mūrchitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तौ धैर्यम् आलम्ब्य तम् एव स्वात्मजं चिरात् । दृष्ट्वा वियोगदुःखार्त्तौ तष्ठतुर् लिखिताव् इव
tatas tau dhairyam ālambya tam eva svātmajaṃ cirāt / dṛṣṭvā viyogaduḥkhārttau taṣṭhatur likhitāv iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स जनकः शाक्यस् तदुक्तपरिबोधितः । गलदश्रुमुखो दृष्ट्वा तं पुत्रम् एवम् अब्रवीत्
tataḥ sa janakaḥ śākyas taduktaparibodhitaḥ / galadaśrumukho dṛṣṭvā taṃ putram evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा पुत्र किं अत्राहं वदेय सांप्रतं खलु । यत् त्वम् एव सुधीर् विज्ञः पण्डितो ऽसि विचक्षणः
hā putra kiṃ atrāhaṃ vadeya sāṃprataṃ khalu / yat tvam eva sudhīr vijñaḥ paṇḍito 'si vicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् त्वं शासने बौद्धे प्रव्रजितुं समिछसि । तच् छास्तुः शरणं कृत्वा व्रतं चर समाहितः
yat tvaṃ śāsane bauddhe pravrajituṃ samichasi / tac chāstuḥ śaraṇaṃ kṛtvā vrataṃ cara samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पित्रोदितं श्रुत्वा स सोभितः प्रमोदितः । पित्रोः पादान् प्रणत्वैव सहसा निर्ययौ गृहात्
iti pitroditaṃ śrutvā sa sobhitaḥ pramoditaḥ / pitroḥ pādān praṇatvaiva sahasā niryayau gṛhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स सहसा गत्वा न्यग्रोधतरुमण्डिते । विहारे सुगतारमे प्रविश्य समुपाचरत्
tataḥ sa sahasā gatvā nyagrodhatarumaṇḍite / vihāre sugatārame praviśya samupācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र स पुरतो गत्वा कृतांजलिपुटो मुदा । प्रणत्वा तं जगन्नाथं प्रार्थयद् एवम् आदरात्
yatra sa purato gatvā kṛtāṃjalipuṭo mudā / praṇatvā taṃ jagannāthaṃ prārthayad evam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् नाथ सर्वज्ञ प्राप्यानुज्ञां समाव्रजे । तद् भवान् सांप्रतं मह्यं प्रव्रज्यां दातुम् अर्हति
bhagavan nātha sarvajña prāpyānujñāṃ samāvraje / tad bhavān sāṃprataṃ mahyaṃ pravrajyāṃ dātum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवतां शरणे स्थित्वा प्रव्रज्य सौगतंव्रतं । धृत्वा सदा समादाय चरिष्ये बोधिचारिकां
bhavatāṃ śaraṇe sthitvā pravrajya saugataṃvrataṃ / dhṛtvā sadā samādāya cariṣye bodhicārikāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं तेन भगवान् स मुनीश्वरः । सव्येन पाणिना तस्य शिरः स्पृष्ट्वैवम् आदिशत्
iti saṃprārthitaṃ tena bhagavān sa munīśvaraḥ / savyena pāṇinā tasya śiraḥ spṛṣṭvaivam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एहि च वत्स समाधाय व्रतं चरस्व सौगतं । इत्य् उक्त्वा स मुनीन्द्रः स्वसांघिके तं समग्रहीत्
ehi ca vatsa samādhāya vrataṃ carasva saugataṃ / ity uktvā sa munīndraḥ svasāṃghike taṃ samagrahīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एहीत्य् उक्ते मुनींद्रेण शोभितो ऽभूत् स मुण्डितः । खिक्खिरीपात्रविभ्राणः काखायचीवरी यतिः
ehīty ukte munīṃdreṇa śobhito 'bhūt sa muṇḍitaḥ / khikkhirīpātravibhrāṇaḥ kākhāyacīvarī yatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स सुमतिर् भिक्षुः संसारगतिनिस्पृहः । भित्वाविद्यागणान् सर्वान् प्राप्तविद्या विशारदः
tataḥ sa sumatir bhikṣuḥ saṃsāragatinispṛhaḥ / bhitvāvidyāgaṇān sarvān prāptavidyā viśāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वक्लेशगणां जित्वा साक्षाद् अर्हत्वम् आप्तवान् ॥ र्म् ३५।११७ १७! ॥ ततः सो ऽर्हन् महाभिज्ञः परिशुद्धत्रिमण्डलः । निक्लेशः सुविशुद्धात्मा शुद्धेन्द्रियो जिनांशभृत्
sarvakleśagaṇāṃ jitvā sākṣād arhatvam āptavān // Rm 35.117 17! // tataḥ so 'rhan mahābhijñaḥ pariśuddhatrimaṇḍalaḥ / nikleśaḥ suviśuddhātmā śuddhendriyo jināṃśabhṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्विकल्पः समाकारो ब्रह्मचारी निरंजनः । संसारलाभसत्कारनिःस्पृहः खसमाशयः
nirvikalpaḥ samākāro brahmacārī niraṃjanaḥ / saṃsāralābhasatkāraniḥspṛhaḥ khasamāśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स देवासुरलोकानां सर्वेषां भवचारिणां । मान्यः पूज्यो ऽभिवंद्यश् च बभूव स जिनात्मजः
sa devāsuralokānāṃ sarveṣāṃ bhavacāriṇāṃ / mānyaḥ pūjyo 'bhivaṃdyaś ca babhūva sa jinātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दृष्ट्वा भिक्षवः सर्वे विस्मयोद्धतमानसाः । भवन्तं प्रणत्वैवं पप्रछुस् तत् पुराकृतं
tad dṛṣṭvā bhikṣavaḥ sarve vismayoddhatamānasāḥ / bhavantaṃ praṇatvaivaṃ paprachus tat purākṛtaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.