तत्र सा तद् व्रतोत्साहशब्दं श्रुत्वा स कौतुका । तच् छब्दनिहितस्वान्ता तस्थाव् एकान्त आश्रिता
tatra sā tad vratotsāhaśabdaṃ śrutvā sa kautukā / tac chabdanihitasvāntā tasthāv ekānta āśritā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चूडदेव्या यद् उत्क्षिप्तं सूत्रं वातायनाद् बहिः । निश्चरन् मूर्द्धनि तस्याः सखाः संन्यपतद् द्रुतं
cūḍadevyā yad utkṣiptaṃ sūtraṃ vātāyanād bahiḥ / niścaran mūrddhani tasyāḥ sakhāḥ saṃnyapatad drutaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा तत् सूत्रं समादाय पश्यन्ती किम् इदं न्व् इति । व्रतसूत्रम् इति ज्ञात्वा प्रणत्वा मुदिताग्रहीत्
sā tat sūtraṃ samādāya paśyantī kim idaṃ nv iti / vratasūtram iti jñātvā praṇatvā muditāgrahīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स प्रेषिका देव्या भोग्यम् अप्रार्थयंत्य् अपि । तत् सूत्रम् एव धृत्वाशु निम्ववनं मुदाचरन्
tataḥ sa preṣikā devyā bhogyam aprārthayaṃty api / tat sūtram eva dhṛtvāśu nimvavanaṃ mudācaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सा सहसा गत्वा भर्तृकायाः पुरोगताः । तत् सूत्रं समुपस्थाप्य प्रणत्वैवं न्यवेदयत्
tatra sā sahasā gatvā bhartṛkāyāḥ purogatāḥ / tat sūtraṃ samupasthāpya praṇatvaivaṃ nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जयो ऽस्तु ते महादेवि यद् अहं राजमंदिरे । ततः श्रीवसुधाराया व्रतं शृणोमि चारितं
jayo 'stu te mahādevi yad ahaṃ rājamaṃdire / tataḥ śrīvasudhārāyā vrataṃ śṛṇomi cāritaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चूडदेव्या स्वयं छित्वा व्रतसूत्रम् इदं बहिः । क्षिप्तं गवाक्षरंध्रान् मे मूर्द्ध्नि सजति निश्चरत्
cūḍadevyā svayaṃ chitvā vratasūtram idaṃ bahiḥ / kṣiptaṃ gavākṣaraṃdhrān me mūrddhni sajati niścarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा तद् अहम् आदाय व्रतसूत्रम् इदं खलु । इति मत्वात्र ते भोग्यम् अयाचित्वा व्रजे द्रुतं
dṛṣṭvā tad aham ādāya vratasūtram idaṃ khalu / iti matvātra te bhogyam ayācitvā vraje drutaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथावाम् अपि हे देवि धृत्वेदं व्रतसूत्रकं । श्रीवसुधां महादेवीं स्मृत्वा व्रतं चरावहे
tathāvām api he devi dhṛtvedaṃ vratasūtrakaṃ / śrīvasudhāṃ mahādevīṃ smṛtvā vrataṃ carāvahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा श्रीदेवी वसुंधारा दृष्ट्वा नौ भक्तिसाधनं । स्वयम् अत्र समाश्रित्य संदद्याद् अपि संपदं
sā śrīdevī vasuṃdhārā dṛṣṭvā nau bhaktisādhanaṃ / svayam atra samāśritya saṃdadyād api saṃpadaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि नौ दैवयोगेन संपत्तिर् नात्र विद्यते । पुण्यं तु खलु विद्येत ततः स्याज् जन्म साफलं
yadi nau daivayogena saṃpattir nātra vidyate / puṇyaṃ tu khalu vidyeta tataḥ syāj janma sāphalaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मत्वात्र भो देवि स्नात्वा शुद्धाम्वरावृतौ । श्रीदेवीं मनसा ध्यात्वा स्मृत्वा व्रतं चरावहे
iti matvātra bho devi snātvā śuddhāmvarāvṛtau / śrīdevīṃ manasā dhyātvā smṛtvā vrataṃ carāvahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति सख्या समाख्यातं निम्वदेवी निशम्य सा । तथेत्य् अभ्यनुमोदित्वा तथा चरितुम् ऐछत
iti sakhyā samākhyātaṃ nimvadevī niśamya sā / tathety abhyanumoditvā tathā caritum aichata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तथेह एवं ते स्नात्वा शुद्धाम्वरावृते । सन्मृद्गोमय संलिप्ते स्वगृहे समुपाश्रिते
tatas tatheha evaṃ te snātvā śuddhāmvarāvṛte / sanmṛdgomaya saṃlipte svagṛhe samupāśrite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनसा श्रीमहादेवीं वसुन्धरां समादरात् । ध्यात्वा स्मृत्वा समाधाय संचरते व्रतं मुदा
manasā śrīmahādevīṃ vasundharāṃ samādarāt / dhyātvā smṛtvā samādhāya saṃcarate vrataṃ mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्न् अवसरे तत्र सा श्रीदेवी वसुंधरा । वृद्धीरूपधरा राजकुलद्वारम् उपाचरत्
tasminn avasare tatra sā śrīdevī vasuṃdharā / vṛddhīrūpadharā rājakuladvāram upācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सा ज्यायसी वृद्धा प्रकीर्णशुक्लमूर्द्धजा । उपसृत्य सखीम् एकां समामंत्र्यैवम् अब्रवीत्
tatra sā jyāyasī vṛddhā prakīrṇaśuklamūrddhajā / upasṛtya sakhīm ekāṃ samāmaṃtryaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रिके त्वम् इहागछ चूडदेव्याः पुरो गता । तव मातामही द्वरे तिष्ठतीति निवेदय
bhadrike tvam ihāgacha cūḍadevyāḥ puro gatā / tava mātāmahī dvare tiṣṭhatīti nivedaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तया समादिष्टं श्रुत्वा चेटी तथेति सा । चूडदेव्याः पुरोगत्वा समामंत्र्यैवम् अब्रवीत्
iti tayā samādiṣṭaṃ śrutvā ceṭī tatheti sā / cūḍadevyāḥ purogatvā samāmaṃtryaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवी मातामही वृद्धा ज्यायसी ते इहागता । भवंत्यो दर्शनं कर्तुम् इछन्ती द्वारि तिष्ठति
devī mātāmahī vṛddhā jyāyasī te ihāgatā / bhavaṃtyo darśanaṃ kartum ichantī dvāri tiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् भवंती समागछ तस्या दर्शनम् आदरात् । दत्वा संभाषणं कृत्वा विनोदयितुम् अर्हति
tad bhavaṃtī samāgacha tasyā darśanam ādarāt / datvā saṃbhāṣaṇaṃ kṛtvā vinodayitum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तया समाख्यातं चूडदेवी निशम्य सा । न मे मातामही का सा ध्यात्वेत्य् एवं च प्रावदत्
iti tayā samākhyātaṃ cūḍadevī niśamya sā / na me mātāmahī kā sā dhyātvety evaṃ ca prāvadat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मम मातामही नास्ति कासाव् इह समागता । इति प्रोक्त्वा त्वया द्वारात् सहसा प्रेष्यतां बलात्
mama mātāmahī nāsti kāsāv iha samāgatā / iti proktvā tvayā dvārāt sahasā preṣyatāṃ balāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति देव्योदितं श्रुत्वा तथेति सा सखी गता । वृद्धांतिकम् उपाश्रित्य दृष्ट्वा ताम् एवम् अब्रवीत्
iti devyoditaṃ śrutvā tatheti sā sakhī gatā / vṛddhāṃtikam upāśritya dṛṣṭvā tām evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातामही न मे का चिद् इति देवी वदत्य् अपि । अतः सा ते मुखं द्रष्टुं नैवेह समुपाव्रजेत्
mātāmahī na me kā cid iti devī vadaty api / ataḥ sā te mukhaṃ draṣṭuṃ naiveha samupāvrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतस् त्वम् इह मा तिष्ठ गछातः सहसा वहिः । न व्रजेर् यदि सा देवी प्रैषयेत् त्वां बलाद् अपि
atas tvam iha mā tiṣṭha gachātaḥ sahasā vahiḥ / na vrajer yadi sā devī praiṣayet tvāṃ balād api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तयोदितं श्रुत्वा सा वृद्धा तत उत्थिता । न तिष्ठेयम् इति प्रोक्त्वा ततः शनैर् ययौ वहिः
iti tayoditaṃ śrutvā sā vṛddhā tata utthitā / na tiṣṭheyam iti proktvā tataḥ śanair yayau vahiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा श्रीमहादेवी वृद्धी रूपधरा तथा । निम्ववने स्थितां राज्ञीं समुद्धर्त्तुम् उपाचरत्
tataḥ sā śrīmahādevī vṛddhī rūpadharā tathā / nimvavane sthitāṃ rājñīṃ samuddharttum upācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सा ज्यायसी वृद्धा शनैर् द्वारम् उपाश्रिता । दृष्ट्वा चेटीं समाहूय मृदुगिरैवम् अब्रवीत्
tatra sā jyāyasī vṛddhā śanair dvāram upāśritā / dṛṣṭvā ceṭīṃ samāhūya mṛdugiraivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दारिके त्वम् इहागछ किं चिन् मे वचनं शृणु । राज्ञा विचारणार्थे ऽहं शनैर् इह समाव्रजे
dārike tvam ihāgacha kiṃ cin me vacanaṃ śṛṇu / rājñā vicāraṇārthe 'haṃ śanair iha samāvraje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतन् मे वचनम् श्रुत्वा निम्वदेव्या पुरोगता । वृद्धेका ते मुखं द्रष्टुम् आगतेति निवेदय
etan me vacanam śrutvā nimvadevyā purogatā / vṛddhekā te mukhaṃ draṣṭum āgateti nivedaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तयोदितं श्रुत्वा सा चेटी सादरं मुदा । पश्यंति सांजलिर् नत्वा तां वृद्धाम् एवम् अब्रवीत्
iti tayoditaṃ śrutvā sā ceṭī sādaraṃ mudā / paśyaṃti sāṃjalir natvā tāṃ vṛddhām evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातामहि समागछ भवंत्या गदितं यथा । तथा देव्या निवेदित्वा सहसात्राव्रजाम्य् अहं
mātāmahi samāgacha bhavaṃtyā gaditaṃ yathā / tathā devyā niveditvā sahasātrāvrajāmy ahaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा सा सखी तस्या निम्वदेव्याः पुरो गता । मुदिता सुप्रसन्नास्या समालोक्यैवम् अब्रवीत्
ity uktvā sā sakhī tasyā nimvadevyāḥ puro gatā / muditā suprasannāsyā samālokyaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवि तव विचारार्थे वृद्धैकेह समागता । तद् भवंती समामंत्र्य संमानयितुम् अर्हति
devi tava vicārārthe vṛddhaikeha samāgatā / tad bhavaṃtī samāmaṃtrya saṃmānayitum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति सख्योदितं श्रुत्वा निम्वदेवी समुत्थिता । सहसा समुपागत्य तां वृद्धाम् एवम् अब्रवीत्
iti sakhyoditaṃ śrutvā nimvadevī samutthitā / sahasā samupāgatya tāṃ vṛddhām evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वागतं भद्रिके जेष्ठे मातामहि समाव्रज । शनै धैर्यं समालम्व्य समाधाय समासर
svāgataṃ bhadrike jeṣṭhe mātāmahi samāvraja / śanai dhairyaṃ samālamvya samādhāya samāsara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा सा सुभद्रांशा निम्वदेवी समादरात् । तां वृद्धां समुपामंत्र्य स्वासने समुपाश्रयत्
ity uktvā sā subhadrāṃśā nimvadevī samādarāt / tāṃ vṛddhāṃ samupāmaṃtrya svāsane samupāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सा ज्यायसी वृद्धा स्वासने समुपाशृता । तां राज्ञीं सुदृशालोक्य सुप्रसन्नैवम् अब्रवीत्
tatra sā jyāyasī vṛddhā svāsane samupāśṛtā / tāṃ rājñīṃ sudṛśālokya suprasannaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं वे ऽत्र चरसे वत्से तन् मे वक्तुं त्वम् अर्हसि । कस्मिन्न् अर्थे ऽभिलाषं ते तवापि मे पुरो वद
kiṃ ve 'tra carase vatse tan me vaktuṃ tvam arhasi / kasminn arthe 'bhilāṣaṃ te tavāpi me puro vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तया समाख्यातं निम्वदेवी निशम्य सा । तां वृद्धां सुप्रसन्नास्या समालोक्यैवम् अब्रवीत्
iti tayā samākhyātaṃ nimvadevī niśamya sā / tāṃ vṛddhāṃ suprasannāsyā samālokyaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् अत्राहं वदिष्यामि मन्दभाग्यास्मि दुःखिता । दरिद्रिता न मे संपद् विद्यते ऽत्र गृहे क्वचित्
kim atrāhaṃ vadiṣyāmi mandabhāgyāsmi duḥkhitā / daridritā na me saṃpad vidyate 'tra gṛhe kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतोपहारसामग्रिम् अपि किं चिन् न विद्यते । तद् इदं कदरीपत्रकृतम् अर्घादि भाजनं
vratopahārasāmagrim api kiṃ cin na vidyate / tad idaṃ kadarīpatrakṛtam arghādi bhājanaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन् मया श्रद्धया भक्तिमात्रेण श्रीवसुंधरां । ध्यात्वा स्मृत्वा समाराध्य संचरितम् इदं व्रतं
tan mayā śraddhayā bhaktimātreṇa śrīvasuṃdharāṃ / dhyātvā smṛtvā samārādhya saṃcaritam idaṃ vrataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतसाधनसामग्रीसंपूर्णं विद्यते न मे । तद् विधिना व्रतैः कर्त्तुं शक्यते न मया तथा
vratasādhanasāmagrīsaṃpūrṇaṃ vidyate na me / tad vidhinā vrataiḥ karttuṃ śakyate na mayā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन् मनोभावनामात्रपूजाङ्गैः श्रिवसुंधरां । महादेवीं समाराध्य व्रतम् एवं चरावहे
tan manobhāvanāmātrapūjāṅgaiḥ śrivasuṃdharāṃ / mahādevīṃ samārādhya vratam evaṃ carāvahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् तया समाख्यातं श्रुत्वा सा ज्यायसी मुदा । तं राज्ञीं ससखीं भद्रां समालोक्यैवम् अदिशत्
etat tayā samākhyātaṃ śrutvā sā jyāyasī mudā / taṃ rājñīṃ sasakhīṃ bhadrāṃ samālokyaivam adiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्ध्यतु ते व्रतं पूर्णं चरस्वेवं समाहिता । श्रद्धया भक्तिभावेन स्मृत्वा देवीं सदा भज
siddhyatu te vrataṃ pūrṇaṃ carasvevaṃ samāhitā / śraddhayā bhaktibhāvena smṛtvā devīṃ sadā bhaja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा सा श्रीमहादेवी वसुलक्ष्मीः प्रसादिता । परितुष्टा गृहे ते ऽत्र सदापि सगणाश्नयेत्
tathā sā śrīmahādevī vasulakṣmīḥ prasāditā / parituṣṭā gṛhe te 'tra sadāpi sagaṇāśnayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तस्या महादेव्याः प्रभावेन सदा तव । सर्वत्रापि भवेन् नूनं मंगलं निरुपद्रवं
tatas tasyā mahādevyāḥ prabhāvena sadā tava / sarvatrāpi bhaven nūnaṃ maṃgalaṃ nirupadravaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते सर्वसंपत्तिपरिपूर्णं भवेद् गृहे । ततस् त्वं स्वेछया दानं दत्वार्थिभ्यः शुभे चर
tatas te sarvasaṃpattiparipūrṇaṃ bhaved gṛhe / tatas tvaṃ svechayā dānaṃ datvārthibhyaḥ śubhe cara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्पुण्यपरीता त्वं सर्वदा सद्गतीं गताः । परिशुद्धाशया धीरा सुशीला शुभभाविनी
etatpuṇyaparītā tvaṃ sarvadā sadgatīṃ gatāḥ / pariśuddhāśayā dhīrā suśīlā śubhabhāvinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साक्षाद् अर्हत्पदं प्राप्ता संबुद्धालयम् आप्नुयाः । एवं विज्ञाय भो वत्से संबुद्धपदलब्धये । त्रिरत्नशरणं कृत्वा श्रीदेवीं भज सर्वदा
sākṣād arhatpadaṃ prāptā saṃbuddhālayam āpnuyāḥ / evaṃ vijñāya bho vatse saṃbuddhapadalabdhaye / triratnaśaraṇaṃ kṛtvā śrīdevīṃ bhaja sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा सा महादेवी त्यक्त्वा वृद्धाकृतिं तथा । धृत्वा रूपं वसुंधर्य्या तस्थौ सर्वगणैर् वृता
ity uktvā sā mahādevī tyaktvā vṛddhākṛtiṃ tathā / dhṛtvā rūpaṃ vasuṃdharyyā tasthau sarvagaṇair vṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां देवीं श्रीप्रभास्वंतीं सगणान् समवस्थितान् । आलोक्य निम्वदेवी सा तस्थौ क्षणं सुविस्मिता
tāṃ devīṃ śrīprabhāsvaṃtīṃ sagaṇān samavasthitān / ālokya nimvadevī sā tasthau kṣaṇaṃ suvismitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स्वप्नविबुद्धेव साक्षात् तां श्रीवसुं धरां । दृष्ट्वा सा सहसोत्थाय सांजलि न्यपतत् पुरः
tataḥ svapnavibuddheva sākṣāt tāṃ śrīvasuṃ dharāṃ / dṛṣṭvā sā sahasotthāya sāṃjali nyapatat puraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा श्रीमहादेवी तां रज्ञीं पुरतो नतां । धृत्वा हस्तेन हे वत्स उत्तिष्ठेत्य् एवम् अब्रवीत्
tataḥ sā śrīmahādevī tāṃ rajñīṃ purato natāṃ / dhṛtvā hastena he vatsa uttiṣṭhety evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वत्से दारिद्र्यदुःखं ते नश्यते सांप्रतं खलु । सर्वदात्र गृहे संपत् परिवृद्धा भवेद् अपि
vatse dāridryaduḥkhaṃ te naśyate sāṃprataṃ khalu / sarvadātra gṛhe saṃpat parivṛddhā bhaved api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिष्टं तया देव्या निम्वदेवी निशम्य सा । उत्थाय सांजलि देवीं प्राद्राक्षीत् तां वसुंधरां
ity ādiṣṭaṃ tayā devyā nimvadevī niśamya sā / utthāya sāṃjali devīṃ prādrākṣīt tāṃ vasuṃdharāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहे चापि महासंपत् परिपूर्णं समंततः । पश्यन्ती किम् इदं स्वप्नम् इत्य् उक्त्वा समलोकयत्
gṛhe cāpi mahāsaṃpat paripūrṇaṃ samaṃtataḥ / paśyantī kim idaṃ svapnam ity uktvā samalokayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा श्रिवसुंधारा महादेवी गणैः सह । भद्रे ऽनुभूयतां सौख्यम् इत्य् उक्त्वानुदधौ ततः
tataḥ sā śrivasuṃdhārā mahādevī gaṇaiḥ saha / bhadre 'nubhūyatāṃ saukhyam ity uktvānudadhau tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सा निम्वदेवी तां श्रीदेवीं सगणां तथा । अंतर्धानगतां दृष्ट्वा क्षणं तस्थौ विमूर्छिता
tatra sā nimvadevī tāṃ śrīdevīṃ sagaṇāṃ tathā / aṃtardhānagatāṃ dṛṣṭvā kṣaṇaṃ tasthau vimūrchitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् चैतन्यम् आषाद्य सा राज्ञी परिबोधिता । तां देवीं सगणां धात्वा स्मृत्वा तस्थौ समाहितं
tataś caitanyam āṣādya sā rājñī paribodhitā / tāṃ devīṃ sagaṇāṃ dhātvā smṛtvā tasthau samāhitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तस्या निम्वदेव्या उद्यानेषु समंततः । सर्वपुष्पद्रुमा जातास् तथा सर्वफलद्रुमाः
tatas tasyā nimvadevyā udyāneṣu samaṃtataḥ / sarvapuṣpadrumā jātās tathā sarvaphaladrumāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाङ्गगुणसंपन्न जलपूर्णा मनोरमाः । पद्मोत्पलादि पुष्पाढ्याः पुष्करिण्यः समुद्भवाः
aṣṭāṅgaguṇasaṃpanna jalapūrṇā manoramāḥ / padmotpalādi puṣpāḍhyāḥ puṣkariṇyaḥ samudbhavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहं चापि मनोरम्यं प्रास्पादं दिव्यसंनिभं । सर्वसंपत्ति संपूर्णं श्रीदपुरम् इवाभवत्
gṛhaṃ cāpi manoramyaṃ prāspādaṃ divyasaṃnibhaṃ / sarvasaṃpatti saṃpūrṇaṃ śrīdapuram ivābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् ईदृग् भवनं दृष्ट्वा तथोद्यानं मनोरमं । नंदिता निम्वदेवी सा तस्थौ दिव्यसुखान्विता
tad īdṛg bhavanaṃ dṛṣṭvā tathodyānaṃ manoramaṃ / naṃditā nimvadevī sā tasthau divyasukhānvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स नृपतिश् चूडदेव्या व्रतं न धारितं । व्रतसूत्रं विसृष्टं च श्रुत्वातिरुषिताभवत्
tadā sa nṛpatiś cūḍadevyā vrataṃ na dhāritaṃ / vratasūtraṃ visṛṣṭaṃ ca śrutvātiruṣitābhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सो नृपती राजा मंत्रिभिः परिबोधितः । महिषीं तां प्रियां भार्यां समेत्येवम् अभाषत
tataḥ so nṛpatī rājā maṃtribhiḥ paribodhitaḥ / mahiṣīṃ tāṃ priyāṃ bhāryāṃ sametyevam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरे रे हेतुना केन त्वया न धारितं व्रतं । व्रतसूत्रं कथं छित्वा विसृष्टं तद् वदस्व मे
are re hetunā kena tvayā na dhāritaṃ vrataṃ / vratasūtraṃ kathaṃ chitvā visṛṣṭaṃ tad vadasva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति राज्ञोदितं श्रुत्वा चूडदेवी प्रगर्विता । स्वामिनंस् अपि तं भूपम् अनादृत्य्यैवम् अब्रवीत्
iti rājñoditaṃ śrutvā cūḍadevī pragarvitā / svāminaṃs api taṃ bhūpam anādṛtyyaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममैतच् छ्रीसमृद्धास्ति गृहे रत्नादि संयुता । किं तेन व्रतसूत्रेण व्रतेनापि प्रयोजनं
mamaitac chrīsamṛddhāsti gṛhe ratnādi saṃyutā / kiṃ tena vratasūtreṇa vratenāpi prayojanaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तयोदितं श्रुत्वा नृपतिः स प्रकोपितः । प्रयत्नाद् अपि तां भार्यां बोधयितुं शशाक न
iti tayoditaṃ śrutvā nṛpatiḥ sa prakopitaḥ / prayatnād api tāṃ bhāryāṃ bodhayituṃ śaśāka na
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स नृपति राजा तद्व्रतधारणोत्सुकः । सखीम् एकां समाहूय पुर एवम् अभाषत
tataḥ sa nṛpati rājā tadvratadhāraṇotsukaḥ / sakhīm ekāṃ samāhūya pura evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सखी त्वं मे वचः श्रुत्वा गछ निम्ववने ऽधुना । निम्वदेव्याः पुरो गत्वा वदस्वैवं समादरात्
sakhī tvaṃ me vacaḥ śrutvā gacha nimvavane 'dhunā / nimvadevyāḥ puro gatvā vadasvaivaṃ samādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वामी स नृपती राजा व्रतं चरितुम् इछति । वसुलक्ष्म्यास् त्वया सार्द्धं तद् आशु गम्यताम् इति
svāmī sa nṛpatī rājā vrataṃ caritum ichati / vasulakṣmyās tvayā sārddhaṃ tad āśu gamyatām iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा तथेति प्रतिश्रुत्य द्रुतं निम्ववने गता । दृष्ट्वोद्यानं मनोरम्यं क्षणं तस्थौ सविस्मया
sā tatheti pratiśrutya drutaṃ nimvavane gatā / dṛṣṭvodyānaṃ manoramyaṃ kṣaṇaṃ tasthau savismayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा कौतुकाक्रांतहृदया समुपाविशत् । तत्र तद् भवनं रम्यं दृष्ट्वा तस्थौ सकौतुका
tataḥ sā kautukākrāṃtahṛdayā samupāviśat / tatra tad bhavanaṃ ramyaṃ dṛṣṭvā tasthau sakautukā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा सुचिरं दृष्ट्वा मुदिता विस्मयान्विता । निम्वदेव्याः पुरो गत्वा पादौ नत्वैवम् अब्रवीत्
tataḥ sā suciraṃ dṛṣṭvā muditā vismayānvitā / nimvadevyāḥ puro gatvā pādau natvaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवि त्वदन्तिके राज्ञा प्रेषिताहं समागता । तद् भवंती प्रभोर् आज्ञां श्रोतुम् अर्हति सांप्रतं
devi tvadantike rājñā preṣitāhaṃ samāgatā / tad bhavaṃtī prabhor ājñāṃ śrotum arhati sāṃprataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स स्वामी श्रीवसुंधर्य्या व्रतं चरति सप्रियः । चूडदेव्या व्रतं सम्यक्परितं न प्रमादतः
sa svāmī śrīvasuṃdharyyā vrataṃ carati sapriyaḥ / cūḍadevyā vrataṃ samyakparitaṃ na pramādataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्त्वया सह स स्वामी व्रतं चरितुम् इछति । तत् त्वदाहूतये राज्ञा प्रेषिताहं तथात्र हि
tattvayā saha sa svāmī vrataṃ caritum ichati / tat tvadāhūtaye rājñā preṣitāhaṃ tathātra hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् भवंती प्रभोर् आज्ञां शिरो धृत्वा समादरात् । तद् व्रतं चरितुं भर्त्त्रा सहाश्व् आगंतुम् अर्हति
tad bhavaṃtī prabhor ājñāṃ śiro dhṛtvā samādarāt / tad vrataṃ carituṃ bharttrā sahāśv āgaṃtum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तया समाख्यातं निम्वदेवी निशम्य सा । तां चेटीं स्वामिनो दूतीं समालोक्यैवम् अब्रवीत्
iti tayā samākhyātaṃ nimvadevī niśamya sā / tāṃ ceṭīṃ svāmino dūtīṃ samālokyaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सख्य् अत्र श्रीवसुंधाराव्रतं मया विधार्यते । पश्य मे संपदो जाताः श्रीदेवीसंप्रसादतः
sakhy atra śrīvasuṃdhārāvrataṃ mayā vidhāryate / paśya me saṃpado jātāḥ śrīdevīsaṃprasādataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अहं सांप्रतं तत्र नेछामि चरितुं व्रतं । तदर्थागमनेनापि प्रयोजनं न मे ऽधुना
tad ahaṃ sāṃprataṃ tatra nechāmi carituṃ vrataṃ / tadarthāgamanenāpi prayojanaṃ na me 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अहं नागमिष्यामि तच्छैतत् कथितं मया । नृपतेः पुरतो गत्वा वक्तव्यं नान्यथा त्वया
tad ahaṃ nāgamiṣyāmi tacchaitat kathitaṃ mayā / nṛpateḥ purato gatvā vaktavyaṃ nānyathā tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तया समाख्यातं श्रुत्वा चेटी तथेति सा । तां राज्ञीं सांजली नत्वा प्रत्याययौ नृपालयं
iti tayā samākhyātaṃ śrutvā ceṭī tatheti sā / tāṃ rājñīṃ sāṃjalī natvā pratyāyayau nṛpālayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सा नृपतेः पादौ प्रणम्य सांजलिः पुरः । उवाचैतत् प्रवृत्तांतं निम्वदेव्या यथोदितं
tatra sā nṛpateḥ pādau praṇamya sāṃjaliḥ puraḥ / uvācaitat pravṛttāṃtaṃ nimvadevyā yathoditaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूयस् तां चेटिकां दूतीं समामंत्र्यैवम् आदिशत्
bhūyas tāṃ ceṭikāṃ dūtīṃ samāmaṃtryaivam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूयो ऽपि तत्र गछ त्वं बोधयित्वा प्रयत्नतः । निम्वदेवीं समाहूय सहसानेतुम् अर्हति
bhūyo 'pi tatra gacha tvaṃ bodhayitvā prayatnataḥ / nimvadevīṃ samāhūya sahasānetum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिष्टं नरेन्द्रेण श्रुत्वा सा चेटिकापि च । नृपतिं तं महाराजं प्रणत्वैवं न्यवेदयत्
ity ādiṣṭaṃ narendreṇa śrutvā sā ceṭikāpi ca / nṛpatiṃ taṃ mahārājaṃ praṇatvaivaṃ nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं तत्राहं गमिस्यामि निम्वदेवीह माव्रजेत् । यत् सा तत्र महासौख्यं भुक्त्वा तिष्ठति सांप्रतं
kiṃ tatrāhaṃ gamisyāmi nimvadevīha māvrajet / yat sā tatra mahāsaukhyaṃ bhuktvā tiṣṭhati sāṃprataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् तस्या भवनं रम्यं प्रासादं भवते ऽधुना । सर्वसंपत्तिसंपूर्णं श्रीदस्येव किम् उच्यते
yat tasyā bhavanaṃ ramyaṃ prāsādaṃ bhavate 'dhunā / sarvasaṃpattisaṃpūrṇaṃ śrīdasyeva kim ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्याने ऽपि मनोरम्याः पुष्करिण्यः समुद्भवाः । नानावृक्षाश् च संजाताः फलपुष्पसमन्विताः
udyāne 'pi manoramyāḥ puṣkariṇyaḥ samudbhavāḥ / nānāvṛkṣāś ca saṃjātāḥ phalapuṣpasamanvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् अत्र वहिमोक्तेन दिव्यश्री संपदान्वितं । यदि तद् इछसि द्रष्टुं तत्र गत्वाभिलोकय
kim atra vahimoktena divyaśrī saṃpadānvitaṃ / yadi tad ichasi draṣṭuṃ tatra gatvābhilokaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तयोदितं श्रुत्वा स राजा तृषितान्वितः । तथा तद् भवनं द्रष्टुं सहसा गंतुम् ऐछत
evaṃ tayoditaṃ śrutvā sa rājā tṛṣitānvitaḥ / tathā tad bhavanaṃ draṣṭuṃ sahasā gaṃtum aichata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स नृपती राजा सखिमंत्रिजनैः सह । यानारूढो व्रजन्स् तत्र निम्ववने उपासरत्
tataḥ sa nṛpatī rājā sakhimaṃtrijanaiḥ saha / yānārūḍho vrajans tatra nimvavane upāsarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रोद्यानं मनोरम्यं सर्ववृक्षाः समन्वितं । पुष्करिणीश् च दूरात् स राजाद्राक्षीन् मनोहराः
tatrodyānaṃ manoramyaṃ sarvavṛkṣāḥ samanvitaṃ / puṣkariṇīś ca dūrāt sa rājādrākṣīn manoharāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवनं च मनोरम्यं प्रासादं दिव्यकल्पितं । दृष्ट्वा स मुदितो राजा स शीघ्रं द्वारान्तिके ययौ
bhavanaṃ ca manoramyaṃ prāsādaṃ divyakalpitaṃ / dṛṣṭvā sa mudito rājā sa śīghraṃ dvārāntike yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन् नृपं समुपायातं दृष्ट्वा देव्याः सखी द्रुतं । पुरतः सहसोपेत्य समामंत्र्यैवम् अब्रवीत्
tan nṛpaṃ samupāyātaṃ dṛṣṭvā devyāḥ sakhī drutaṃ / purataḥ sahasopetya samāmaṃtryaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवी प्रसीद यद् भर्त्ता स्वामीह स्वयम् आगतः । तद् भवंती प्रसन्नास्या दर्शनं दातुम् अर्हति
devī prasīda yad bharttā svāmīha svayam āgataḥ / tad bhavaṃtī prasannāsyā darśanaṃ dātum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति सख्योदितम् श्रुत्वा निम्वदेवी प्रहर्षिता । सहसोत्थाय पर्यङ्कं प्राज्ञपयत् सुकोमलं
iti sakhyoditam śrutvā nimvadevī praharṣitā / sahasotthāya paryaṅkaṃ prājñapayat sukomalaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स भूपती राजा प्रविश्य मंदिरे चरन् । तां देवीं समुपामंत्र्य प्रययौ सहिते जनैः
tatra sa bhūpatī rājā praviśya maṃdire caran / tāṃ devīṃ samupāmaṃtrya prayayau sahite janaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तं प्रभुम् आयातं निम्वदेवी समीक्ष्य सा । सहसोत्थाय पश्यंती ननाम चरणे प्रभोः
tatra taṃ prabhum āyātaṃ nimvadevī samīkṣya sā / sahasotthāya paśyaṃtī nanāma caraṇe prabhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स प्रभुर् आलोक्य तां भार्यां श्रीसमांशिकां । सर्वत्र कुशलं प्रश्नं कृत्वासने समाश्रयत्
tatra sa prabhur ālokya tāṃ bhāryāṃ śrīsamāṃśikāṃ / sarvatra kuśalaṃ praśnaṃ kṛtvāsane samāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तां श्रीसमाकारं निम्वदेवीं निरीक्ष्य सः । राजा प्रभुः स्वयं धृत्वा सहासने न्यवेशयत्
tatra tāṃ śrīsamākāraṃ nimvadevīṃ nirīkṣya saḥ / rājā prabhuḥ svayaṃ dhṛtvā sahāsane nyaveśayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तौ दंपती तत्र सहासने समाश्रितौ । परस्परं समाश्रित्य निषेदतुः प्रमोदितौ
tatas tau daṃpatī tatra sahāsane samāśritau / parasparaṃ samāśritya niṣedatuḥ pramoditau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स नृपती स्वामी सकौतुकप्रमोदितः । तां भार्यां श्रीसमानांशं दृष्ट्वैवं पर्यपृछत
tataḥ sa nṛpatī svāmī sakautukapramoditaḥ / tāṃ bhāryāṃ śrīsamānāṃśaṃ dṛṣṭvaivaṃ paryapṛchata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं ते भवनं रम्यं प्रासादं भवने ऽधुना । उद्यानं च मनोरम्यं जायते तद् वदस्व मे
kathaṃ te bhavanaṃ ramyaṃ prāsādaṃ bhavane 'dhunā / udyānaṃ ca manoramyaṃ jāyate tad vadasva me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पृष्टे नरेंद्रेण निम्वदेवी विनोदिता । तं प्रभुं सांजलिर् नत्वा समालोक्यैवम् अब्रवीत्
iti pṛṣṭe nareṃdreṇa nimvadevī vinoditā / taṃ prabhuṃ sāṃjalir natvā samālokyaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु स्वामिन् महाराज यदि श्रोतुं त्वम् इछसि । तथाहं कथयिष्यामि यन् मे संपत् प्रजायते
śṛṇu svāmin mahārāja yadi śrotuṃ tvam ichasi / tathāhaṃ kathayiṣyāmi yan me saṃpat prajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यहं यत् त्वया दत्तं तद् भोग्यं याचितुं सखी । अमुष्मिन् दिवसे तत्र मयेयं प्रेषिताचरत्
pratyahaṃ yat tvayā dattaṃ tad bhogyaṃ yācituṃ sakhī / amuṣmin divase tatra mayeyaṃ preṣitācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रेयं सहसा गत्वा प्रासादैकांतम् आश्रिता । तदा वातायनात् क्षिप्तं व्रतसूत्रम् अधो ऽपतत्
tatreyaṃ sahasā gatvā prāsādaikāṃtam āśritā / tadā vātāyanāt kṣiptaṃ vratasūtram adho 'patat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दृष्ट्वैवं सखी गृह्य किम् इदम् इति वीक्ष्य सा । विस्मिता सहसागत्वा ममाग्रे समदर्शयत्
tad dṛṣṭvaivaṃ sakhī gṛhya kim idam iti vīkṣya sā / vismitā sahasāgatvā mamāgre samadarśayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दृष्ट्वायं मया पृष्टा त्यक्त्वाहारम् इदं कुतः । सूत्रम् आदाय प्रैषि त्वं तत् कथम् उच्यताम् इति
tad dṛṣṭvāyaṃ mayā pṛṣṭā tyaktvāhāram idaṃ kutaḥ / sūtram ādāya praiṣi tvaṃ tat katham ucyatām iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथेयं परिपृष्टा मे विस्तरेणैवम् अब्रवीत् । स्वामिनि यदि ते श्रोतुं वांछास्ति श्रूयताम् इति
tatheyaṃ paripṛṣṭā me vistareṇaivam abravīt / svāmini yadi te śrotuṃ vāṃchāsti śrūyatām iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यहं स्वामिनाहारं दत्तं तद् याचितुं तदा । तत्र राजकुले देव्या व्रतोत्साहं शृणोम्य् अहं
pratyahaṃ svāmināhāraṃ dattaṃ tad yācituṃ tadā / tatra rājakule devyā vratotsāhaṃ śṛṇomy ahaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् व्रतशब्दम् आकर्ण्य तत्रैकांते समाश्रिता । तदा वातायनात् क्षिप्तं सूत्रं पतति मे मम
tad vrataśabdam ākarṇya tatraikāṃte samāśritā / tadā vātāyanāt kṣiptaṃ sūtraṃ patati me mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् इदं सूत्रम् आलोक्यमिति विस्मयान्विता ।आलोक्य किम् इति? त्यक्त्वाहारम् इदं सूत्रम् आदाय सहसा व्रजे
tad idaṃ sūtram ālokyamiti vismayānvitā /ālokya kim iti? tyaktvāhāram idaṃ sūtram ādāya sahasā vraje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.