स्तुत्या निन्दाया गम्यत्वे एका निन्दया स्तुतेस्त्वन्या । अतो व्याजरूपास्तुतिः व्याजेन स्तुतिरिति च विग्रहः । व्याचष्टे-यत्र स्तुतिरित्यादि । प्रमाणान्तरात् आभासीकरणक्षमात् । अनुगमेन अर्थान्वयेन द्वितीया तु निन्दाव्याजेन स्तुतिरिति आह-यत्रापीति । अतो योगविभागात् व्याजस्तुदिद्वयम् । ननु स्तुतिनिन्दयोर्गम्यांशस्य प्रस्तुतत्वाद प्रस्तुतप्रशंसातः को भेद इत्यत आह-स्तुतिनिन्देति । हे हेलेति । बोधिसत्त्वो जीमूतवाहनः । स हि कदाचिदेव परस्य हितमाधात् त्वं तु ये यावन्तस्तृष्यन्ति, तेभ्यःसर्वेभ्य एव वैमुख्यलब्धानामयशोभाराणं प्रोद्वहने मरोःसाहायर्कं करोषि । अतो हेलाजितबोधिसत्त्वे त्वयि स्तुतिवचोविस्तरो(न)पर्याप्नोतीत्यर्थः । स्तुतेर्निन्दागमकत्वं दर्शयति - अत्र विपरीतेति । इन्दोर्लक्ष्मेति । उर्वीवलयतिलक इन्दुलक्ष्मादिषु श्यामलेषु सत्सु त्वद्यशोभिर्नकिञ्चिद्धवलितं इति स्तुतिर्गम्यते । तदेतदाह-अत्र धवलत्वेति । अनवकॢत्पिः अपर्यात्पिः । यत्र तु गम्यांशस्य न्यग्भावस्तत्र नास्याःसामञ्जस्यमिति दर्शयितुमाह-किं वृत्तान्तैरिति । अत्र वल्लभा भ्रमति हन्तेत्युक्त्या निन्दायाःसुतिपर्यवसायित्वं न स्फुटीभावति, अनौचित्यादिति क्लिष्टता । तदेतदाह-अत्र प्रक्रान्तापीति । व्याजेन व्याजरूपा वा स्तुतिर्व्याजस्तुतिद्वयम् । अप्रस्तुतप्रशंसातः स्तुतिनिन्दात्मिका भिदा ॥ आक्षेपार्थं सङ्गतिमाह-गम्यत्वमेवेति । विशेषो ऽतिशयः । विशेषप्रतिपत्तिगभ्यविषयेत्यर्थः । तत्र सूत्रम्- उक्तवक्ष्यमाणयोः प्राकरणिकयोः विशेषप्रतीत्यर्थं निषेधाभास आक्षेपः
stutyā nindāyā gamyatve ekā nindayā stutestvanyā / ato vyājarūpāstutiḥ vyājena stutiriti ca vigrahaḥ / vyācaṣṭe-yatra stutirityādi / pramāṇāntarāt ābhāsīkaraṇakṣamāt / anugamena arthānvayena dvitīyā tu nindāvyājena stutiriti āha-yatrāpīti / ato yogavibhāgāt vyājastudidvayam / nanu stutinindayorgamyāṃśasya prastutatvāda prastutapraśaṃsātaḥ ko bheda ityata āha-stutinindeti / he heleti / bodhisattvo jīmūtavāhanaḥ / sa hi kadācideva parasya hitamādhāt tvaṃ tu ye yāvantastṛṣyanti, tebhyaḥsarvebhya eva vaimukhyalabdhānāmayaśobhārāṇaṃ prodvahane maroḥsāhāyarkaṃ karoṣi / ato helājitabodhisattve tvayi stutivacovistaro(na)paryāpnotītyarthaḥ / stuternindāgamakatvaṃ darśayati - atra viparīteti / indorlakṣmeti / urvīvalayatilaka indulakṣmādiṣu śyāmaleṣu satsu tvadyaśobhirnakiñciddhavalitaṃ iti stutirgamyate / tadetadāha-atra dhavalatveti / anavakḷtpiḥ aparyātpiḥ / yatra tu gamyāṃśasya nyagbhāvastatra nāsyāḥsāmañjasyamiti darśayitumāha-kiṃ vṛttāntairiti / atra vallabhā bhramati hantetyuktyā nindāyāḥsutiparyavasāyitvaṃ na sphuṭībhāvati, anaucityāditi kliṣṭatā / tadetadāha-atra prakrāntāpīti / vyājena vyājarūpā vā stutirvyājastutidvayam / aprastutapraśaṃsātaḥ stutinindātmikā bhidā // ākṣepārthaṃ saṅgatimāha-gamyatvameveti / viśeṣo 'tiśayaḥ / viśeṣapratipattigabhyaviṣayetyarthaḥ / tatra sūtram- uktavakṣyamāṇayoḥ prākaraṇikayoḥ viśeṣapratītyarthaṃ niṣedhābhāsa ākṣepaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.