विचार-सुन्दरो नैष मार्गः स्याद् इत्य् उदास्महे । कैशिकी-वृत्ति-भेदानां नर्मादीनां प्रकल्पनम् ॥स्र्स् १।५३१॥ २९१ यत्र करुणम् आश्रित्य रसाभासत्व-कारणम् । रसाभास-प्रकरणे वक्ष्यते तद् इदं स्फुटम् ॥स्र्स् १।५३२॥ २९२ तत्-तन्-न्याय-प्रवीणेन न्याय-मार्गानुवर्तिना । दर्शितं सिंह-भूपेन स्पष्टं वृत्ति-चतुष्टयम् ॥स्र्स् १।५३३॥ २९३ अथ प्रवृत्तयः- तत्-तद्-देशोचिता भाषा क्रिया वेषा प्रवृत्तयः । तत्र भाषा द्विधा भाषा विभाषा चेति भेदतः ॥स्र्स् १।५३४॥ २९४ तत्र भाषा सप्त-विधा प्राच्यावन्त्या च मागधी । बाह्लीका दाक्षिणात्या च शौरसेनी च मालवी ॥स्र्स् १।५३५॥ २९५ सप्तधा स्याद् विभाषादि शबर-द्रमिलान्ध्रजाः । शकाराभीर-चण्डाल-वनेचर-भवा इति ॥स्र्स् १।५३६॥ २९६ भाषा-विभाषाः सन्त्य् अन्यास् तत्-तद्-देश-जनोचिताः । तासाम् अनुपयोगित्वान् नात्र लक्षणम् उच्यते । २९७ तत्-तद्-देशोचिता वेषाः क्रियाश् चातिस्फुटान्तराह्
vicāra-sundaro naiṣa mārgaḥ syād ity udāsmahe | kaiśikī-vṛtti-bhedānāṃ narmādīnāṃ prakalpanam ||SRs 1.531|| 291 yatra karuṇam āśritya rasābhāsatva-kāraṇam | rasābhāsa-prakaraṇe vakṣyate tad idaṃ sphuṭam ||SRs 1.532|| 292 tat-tan-nyāya-pravīṇena nyāya-mārgānuvartinā | darśitaṃ siṃha-bhūpena spaṣṭaṃ vṛtti-catuṣṭayam ||SRs 1.533|| 293 atha pravṛttayaḥ- tat-tad-deśocitā bhāṣā kriyā veṣā pravṛttayaḥ | tatra bhāṣā dvidhā bhāṣā vibhāṣā ceti bhedataḥ ||SRs 1.534|| 294 tatra bhāṣā sapta-vidhā prācyāvantyā ca māgadhī | bāhlīkā dākṣiṇātyā ca śaurasenī ca mālavī ||SRs 1.535|| 295 saptadhā syād vibhāṣādi śabara-dramilāndhrajāḥ | śakārābhīra-caṇḍāla-vanecara-bhavā iti ||SRs 1.536|| 296 bhāṣā-vibhāṣāḥ santy anyās tat-tad-deśa-janocitāḥ | tāsām anupayogitvān nātra lakṣaṇam ucyate | 297 tat-tad-deśocitā veṣāḥ kriyāś cātisphuṭāntarāh
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.