अत्र रावण-शक्ति-प्रहारेण क्षीण-शक्तेर् अपि लक्ष्मणस्य धैर्य-जनितोत्साहः कपि-भटाश्वासनादिभिर् व्यज्यते । सहायेन सहजोत्साहो, यथा- स गुप्त-मूल-प्रयत्नः शुद्ध-पार्ष्णिर् अयान्वितः । षड्-विधं बलम् आदाय प्रतस्थे विजिगीषया ॥स्र्स् २।२८९॥ (रवं। ४।२६) शक्त्याहार्योत्साहो, यथा- हस्तालम्बितम् अक्ष-सूत्र-वलयं कर्णावतंसीकृतं स्रस्तं भ्रू-युगम् उन्नमय्य रचितं यज्ञोपवीतेन च । संनद्धा जघने च वल्कल-पटी पाणिश् च धत्ते धनुर् दृष्टं भो जनकस्य योगिन इदं दान्तं विरक्तं मनः ॥स्र्स् २।२९०॥ (बारा। १।५३) धैर्य-सहायाभ्याम् आहार्यो, यथा- तव प्रसादात् कुसुमायुधोऽ पि सहायम् एकं मधुम् एव लब्ध्वा । कुर्यां हरस्यापि पिनाक-पाणेर् धैर्य-च्युतिं के मम धन्विनोऽ न्ये ॥स्र्स् २।२९१॥ (कुसं। ३।१०) अत्र स्वभाव-शक्ति-रहितस्य मन्मथस्य इन्द्र-प्रोत्साहन-जनितेन धैर्येण वसन्त-सहायेन चाहृतोत्साहो धैर्य-च्युति-चिकीर्षा-कथनाद् अभिव्यज्यते । अथ विस्मयः- लोकोत्तर-पदार्थानां तत्-पूर्व-लोकनादिभिः । १२८ विस्तारश् चेतसो यस् तु विस्मयः स निगद्यते । क्रियास् तत्राक्षि-विस्तार-साधूक्ति-पुलकादयः ॥स्र्स् २।२९२॥ १२९ यथा- शिला कम्पं धत्ते शिव शिव वियुङ्क्ते कठिनताम् अहो नारीच्छायाम् अयति वनिताभूयम् अयते । वदत्य् एवं रामे विवलित-मुखी बल्कलम् उरः- स्थले कृत्वा बद्ध्वा कच-भरम् उदस्थाद् ऋषि-वधूः
atra rāvaṇa-śakti-prahāreṇa kṣīṇa-śakter api lakṣmaṇasya dhairya-janitotsāhaḥ kapi-bhaṭāśvāsanādibhir vyajyate | sahāyena sahajotsāho, yathā- sa gupta-mūla-prayatnaḥ śuddha-pārṣṇir ayānvitaḥ | ṣaḍ-vidhaṃ balam ādāya pratasthe vijigīṣayā ||SRs 2.289|| (ra.vaṃ. 4.26) śaktyāhāryotsāho, yathā- hastālambitam akṣa-sūtra-valayaṃ karṇāvataṃsīkṛtaṃ srastaṃ bhrū-yugam unnamayya racitaṃ yajñopavītena ca | saṃnaddhā jaghane ca valkala-paṭī pāṇiś ca dhatte dhanur dṛṣṭaṃ bho janakasya yogina idaṃ dāntaṃ viraktaṃ manaḥ ||SRs 2.290|| (bā.rā. 1.53) dhairya-sahāyābhyām āhāryo, yathā- tava prasādāt kusumāyudho' pi sahāyam ekaṃ madhum eva labdhvā | kuryāṃ harasyāpi pināka-pāṇer dhairya-cyutiṃ ke mama dhanvino' nye ||SRs 2.291|| (ku.saṃ. 3.10) atra svabhāva-śakti-rahitasya manmathasya indra-protsāhana-janitena dhairyeṇa vasanta-sahāyena cāhṛtotsāho dhairya-cyuti-cikīrṣā-kathanād abhivyajyate | atha vismayaḥ- lokottara-padārthānāṃ tat-pūrva-lokanādibhiḥ | 128 vistāraś cetaso yas tu vismayaḥ sa nigadyate | kriyās tatrākṣi-vistāra-sādhūkti-pulakādayaḥ ||SRs 2.292|| 129 yathā- śilā kampaṃ dhatte śiva śiva viyuṅkte kaṭhinatām aho nārīcchāyām ayati vanitābhūyam ayate | vadaty evaṃ rāme vivalita-mukhī balkalam uraḥ- sthale kṛtvā baddhvā kaca-bharam udasthād ṛṣi-vadhūḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.