Library·Simhabhupala: Rasarnavasudhakara·2·2.299

Simhabhupala: Rasarnavasudhakara 2.299

SRsS 2.299

अथ क्रोधः- वधावज्ञादिभिश् चित्त-ज्वलनं क्रोध ईरितः । एष त्रिधा भवेत् कोर्ध-कोप-रोष-प्रभेदतः ॥स्र्स् २।२९४॥ १३० वध-च्छेदादि-पर्यन्तः क्रोधः क्रूर-जनाश्रयः । अभ्यर्थनावधिः प्रायः कोपो वीर-जनाश्रयः ॥स्र्स् २।२९५॥ १३१ शत्रु-भृत्य-सुहृत्-पूज्याश् चत्वारो विषयास् तयोः । मुहुर् दष्टोष्ठता भुग्न-भ्रुकुटी-दन्त-घट्टनम् ॥स्र्स् २।२९६॥ १३२ हस्त-निष्पीडनं गात्र-कम्पः शस्त्र-प्रतीक्षणम् । स्व-भुजावेक्षणं कण्ठ-गर्जाद्याः शात्रव-क्रुधि ॥स्र्स् २।२९७॥ १३३ वधेन शत्रु-विषय-क्रोधो, यथा- कृतम् अनुमतं दृष्टं वा यैर् इदं गुरु-पातकं मनुज-पशुभिर् निर्मर्यादैर् भवद्भिर् उदायुधैः । नरक-रिपुणा सार्धं तेषां सभीम् अकिरीटिनाम् अयम् अहम् असृङ्-मेदो-मांसैः करोमि दिशां बलिम् ॥स्र्स् २।२९८॥ (वेसं। ३।२४) अवज्ञया शत्रु-विषय-क्रोधो, यथा- श्रुति-शिखर-निषद्यावद्य-मान-प्रभावं पशुपतिम् अवमन्तुं चेष्टते यस्य बुद्धिः । प्रलय-शमन-दण्डोच्चण्डम् एतस्य सोऽ हं शिरसि चरणम् एनं पातयामि त्रि-वारम्

atha krodhaḥ- vadhāvajñādibhiś citta-jvalanaṃ krodha īritaḥ | eṣa tridhā bhavet kordha-kopa-roṣa-prabhedataḥ ||SRs 2.294|| 130 vadha-cchedādi-paryantaḥ krodhaḥ krūra-janāśrayaḥ | abhyarthanāvadhiḥ prāyaḥ kopo vīra-janāśrayaḥ ||SRs 2.295|| 131 śatru-bhṛtya-suhṛt-pūjyāś catvāro viṣayās tayoḥ | muhur daṣṭoṣṭhatā bhugna-bhrukuṭī-danta-ghaṭṭanam ||SRs 2.296|| 132 hasta-niṣpīḍanaṃ gātra-kampaḥ śastra-pratīkṣaṇam | sva-bhujāvekṣaṇaṃ kaṇṭha-garjādyāḥ śātrava-krudhi ||SRs 2.297|| 133 vadhena śatru-viṣaya-krodho, yathā- kṛtam anumataṃ dṛṣṭaṃ vā yair idaṃ guru-pātakaṃ manuja-paśubhir nirmaryādair bhavadbhir udāyudhaiḥ | naraka-ripuṇā sārdhaṃ teṣāṃ sabhīm akirīṭinām ayam aham asṛṅ-medo-māṃsaiḥ karomi diśāṃ balim ||SRs 2.298|| (ve.saṃ. 3.24) avajñayā śatru-viṣaya-krodho, yathā- śruti-śikhara-niṣadyāvadya-māna-prabhāvaṃ paśupatim avamantuṃ ceṣṭate yasya buddhiḥ | pralaya-śamana-daṇḍoccaṇḍam etasya so' haṃ śirasi caraṇam enaṃ pātayāmi tri-vāram

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/SRsS/2.299

Cite as: Simhabhupala: Rasarnavasudhakara 2.299, in HREEM (hreem.cc/library/SRsS/2.299), after GRETIL, Simhabhupala: Rasarnavasudhakara Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/simhrs_u.htm — Simhabhupala: Rasarnavasudhakara Based on the ed. by T. Venkatacharya, Madras: Adyar Library and Research Centre, 1979. (Adyar Library Series, 110) Input by Jan Brzezinski 5.10.2003 [Note: The numbering system has been revised (1) to rationalize the numbering

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text