Library·Jiva Gosvamin: Samkalpakalpadruma·3
बल४सखिसहितः स सर्वचक्षुस्ततिषु ववर्ष सुधाम् इवाङ्गकान्तिम् । जयजयजयकारवारसारः समजनि येन तदानशे जगच् च
bala4sakhisahitaḥ sa sarvacakṣustatiṣu vavarṣa sudhām ivāṅgakāntim | jayajayajayakāravārasāraḥ samajani yena tadānaśe jagac ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि वरगुरवस् तम् आशु दृष्ट्वा निजनिजपीठवरा उपेतवन्तः । जलनिधिम् इव रागितानदी तान् प्रसभम् अमुं वहतीति तच् च युक्तम्
api varaguravas tam āśu dṛṣṭvā nijanijapīṭhavarā upetavantaḥ | jalanidhim iva rāgitānadī tān prasabham amuṃ vahatīti tac ca yuktam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधति सरसतां च तत्र विज्ञा हरिम् अनु तत् तु निजं किम् अत्र वर्ण्यम्
dadhati sarasatāṃ ca tatra vijñā harim anu tat tu nijaṃ kim atra varṇyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सखिवृषमहिषान् मुदा युधा तान् वलयति संवलते च तत्र तत्र । क्व च विजयपराजयाव् अभीक्ष्य प्रहसितम् अञ्चति युष्मदीयकान्तः
sakhivṛṣamahiṣān mudā yudhā tān valayati saṃvalate ca tatra tatra | kva ca vijayaparājayāv abhīkṣya prahasitam añcati yuṣmadīyakāntaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचन च रचनाञ्चिवस्त्रयुग्मं क्वच सतिरीटम्१ अकुञ्चकान्तरीयम् । क्वच नटरुचिभृत्पटं क्वचापि प्रवलितमल्लतुलं स वष्टि वेषम्
kvacana ca racanāñcivastrayugmaṃ kvaca satirīṭam1 akuñcakāntarīyam | kvaca naṭarucibhṛtpaṭaṃ kvacāpi pravalitamallatulaṃ sa vaṣṭi veṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचिद् अपि विदधाति मल्ललीलां क्वचिद् अपि नृत्यकलां सुहृद्भिर् एषः । द्वयम् अपि भिदया मृशामि नेदं गतिर् अतिचित्रतमा समा द्वये ऽपि
kvacid api vidadhāti mallalīlāṃ kvacid api nṛtyakalāṃ suhṛdbhir eṣaḥ | dvayam api bhidayā mṛśāmi nedaṃ gatir aticitratamā samā dvaye 'pi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिणविहरणं सतुण्डयुद्धं नयननिमीलन्शालिनर्मगालिः । इति बहुविधखेलनाप्तवेलं स्वम् अशनम् अप्य् अनिशं विसस्मरुस् ते
hariṇaviharaṇaṃ satuṇḍayuddhaṃ nayananimīlanśālinarmagāliḥ | iti bahuvidhakhelanāptavelaṃ svam aśanam apy aniśaṃ visasmarus te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ बहुविहृतिं विचित्रचर्यां स रचितवान् सखिभिः सुखं निषण्णः । शयनम् अनुगतश् च वीजनाद्यैः परिचरितः सुखम् एति तद् ददाति
atha bahuvihṛtiṃ vicitracaryāṃ sa racitavān sakhibhiḥ sukhaṃ niṣaṇṇaḥ | śayanam anugataś ca vījanādyaiḥ paricaritaḥ sukham eti tad dadāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति हरिचरिते तु तेन तेन श्रवसि चिते मुरलीनिनादरम्ये । सपदि तदवधानम् आदधाना मुहुर् अभजन्त दशाम् अमूम् अमूश् च
iti haricarite tu tena tena śravasi cite muralīninādaramye | sapadi tadavadhānam ādadhānā muhur abhajanta daśām amūm amūś ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधि हरिमुरलिस्वपूर्वरागस्फुरणदशावशापुरावदीहः२ । वृषरवितनयामुखाः सुदुःखास् तदमिलनान् मुमुहुर् मुहुर्मुहुश् च
adhi harimuralisvapūrvarāgasphuraṇadaśāvaśāpurāvadīhaḥ2 | vṛṣaravitanayāmukhāḥ suduḥkhās tadamilanān mumuhur muhurmuhuś ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति सति सचिवायमानरामा जगदुर् "अहो कथम् अत्र विह्वलाः स्थ? । व्रजनृपगृहिणीनिदेशवर्यं कथम् अथ विस्मृतम् आर्तिभिः कुरुध्वे ॥१७१ अदिशत सदया हरेः प्रसूर् यद् द्विविदरिपोर् अपि सा विधाय युक्तिम् । तद् अनुसरत कान्तरागशान्तस्मृतिततयस् तद् उपायम् आतनुध्वम् ॥१७२ प्रथमम् अशनम् ईशितुः प्रभाते स्फुटम् अपरं प्रतिभाति सार्धयामे । अवरम् अपि तुरीययामालम्भे परम् अथ रात्रिमुखे व्यतीतमात्रे ॥१७३ प्रथमम् अशनम् अर्प्यते जनन्या तदपरम् आव्रियते सुहृद्गणेन । पितृमुखगुरुभिर् व्रियेत तुर्यं भवदुपयुक्तम् अतस् तृतीयम् एव ॥१७४ व्रजतटम् अटतः मुरारिशत्रोर् अभिगमनं भवतीभिर् अत्र युक्तम् । स हि मिषम् उपधाय युष्मदीयं परिसरम् एष्यति धास्यते च शर्म ॥१७५ त्वरितम् इह तु कान्तभोज्यवर्यं कुरुत किम् अप्य् अधुना तु ताः प्रयान्ति व्रजनरपतिना समश्नता या व्यधिशत दापयितुं सुताय भोज्यम्" ॥१७६ इति हरिवनितासु सुस्थितासु व्रजपतिगीर्वशतः पुरन्ध्रिमुख्याः । बहुविधम् अशनं विधाय शीर्ष्णि प्रमदभरं मनसि व्रजान्तम् ईयुः ॥ अथ निजनिजकुल्यबालसङ्घा कुतुकपरीततया द्रवन्न् अमूभिः । क्वचिद् अपि पुरतः क्वचिच् च पश्चात् क्वचिद् अपि दक्षिणवामतः प्रसज्य ।८ वनलसदशनप्रधानखेलाकुतुककुलं बत चित्त तस्य पश्य । त्वम् असि किल कियन् मुनीन्द्रवर्यान् अपि यद् इदं निजवन्दिनः करोति
iti sati sacivāyamānarāmā jagadur "aho katham atra vihvalāḥ stha? | vrajanṛpagṛhiṇīnideśavaryaṃ katham atha vismṛtam ārtibhiḥ kurudhve ||171 adiśata sadayā hareḥ prasūr yad dvividaripor api sā vidhāya yuktim | tad anusarata kāntarāgaśāntasmṛtitatayas tad upāyam ātanudhvam ||172 prathamam aśanam īśituḥ prabhāte sphuṭam aparaṃ pratibhāti sārdhayāme | avaram api turīyayāmālambhe param atha rātrimukhe vyatītamātre ||173 prathamam aśanam arpyate jananyā tadaparam āvriyate suhṛdgaṇena | pitṛmukhagurubhir vriyeta turyaṃ bhavadupayuktam atas tṛtīyam eva ||174 vrajataṭam aṭataḥ murāriśatror abhigamanaṃ bhavatībhir atra yuktam | sa hi miṣam upadhāya yuṣmadīyaṃ parisaram eṣyati dhāsyate ca śarma ||175 tvaritam iha tu kāntabhojyavaryaṃ kuruta kim apy adhunā tu tāḥ prayānti vrajanarapatinā samaśnatā yā vyadhiśata dāpayituṃ sutāya bhojyam" ||176 iti harivanitāsu susthitāsu vrajapatigīrvaśataḥ purandhrimukhyāḥ | bahuvidham aśanaṃ vidhāya śīrṣṇi pramadabharaṃ manasi vrajāntam īyuḥ || atha nijanijakulyabālasaṅghā kutukaparītatayā dravann amūbhiḥ | kvacid api purataḥ kvacic ca paścāt kvacid api dakṣiṇavāmataḥ prasajya |8 vanalasadaśanapradhānakhelākutukakulaṃ bata citta tasya paśya | tvam asi kila kiyan munīndravaryān api yad idaṃ nijavandinaḥ karoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजितम् अपि गुणेन मोहयन्ती मुहुर् अपि मोहम् उपैति तत्र कस् त्वम्? ।१८०॥ हरिहरिसुहृदः स्फुरद्विहारा ददृशुर् अमूर् अमुकान् अमूश् च तत्र । तदपि तद् उभयं कुलं न भोगं प्रति विविवेच विहारमग्नबुद्धि ।१८१॥ कथम् अपि मधुमङ्गलस् तु पश्यन्न् अथ विविवेच जवाद् उवाच तत्र । "धृतविहृतिमदा न चेत् पुरस् तात्कृतम् अपि पश्यथ का क्षुधा वराकी?" ॥ जगदुर् अथ धृतस्मितं सखायः "क्वचिद् अपि चेन् न भवेत् प्रयोजनाय । प्रकटतरम् अजागलस्तनस्य प्रतिमदशां द्विज एष संवलेत ॥१८३ इति बहुहसितं विधाय तस्मिन् स्थलवलये विनिविश्य कृष्णमुख्याः । चरणकरमुखं विशद्य वार्भिः समशनशर्मकृते धृतेहम् आसन्
ajitam api guṇena mohayantī muhur api moham upaiti tatra kas tvam? |180|| hariharisuhṛdaḥ sphuradvihārā dadṛśur amūr amukān amūś ca tatra | tadapi tad ubhayaṃ kulaṃ na bhogaṃ prati viviveca vihāramagnabuddhi |181|| katham api madhumaṅgalas tu paśyann atha viviveca javād uvāca tatra | "dhṛtavihṛtimadā na cet puras tātkṛtam api paśyatha kā kṣudhā varākī?" || jagadur atha dhṛtasmitaṃ sakhāyaḥ "kvacid api cen na bhavet prayojanāya | prakaṭataram ajāgalastanasya pratimadaśāṃ dvija eṣa saṃvaleta ||183 iti bahuhasitaṃ vidhāya tasmin sthalavalaye viniviśya kṛṣṇamukhyāḥ | caraṇakaramukhaṃ viśadya vārbhiḥ samaśanaśarmakṛte dhṛteham āsan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुरुचिरुचिरांशुकं दुकूलादिकम् अधिकृत्य शुभः शुभंयुवेशः । सहसखिनिकरः स एष कृष्णः सरभसभोजनतृष्णतां बभाज
bahurucirucirāṃśukaṃ dukūlādikam adhikṛtya śubhaḥ śubhaṃyuveśaḥ | sahasakhinikaraḥ sa eṣa kṛṣṇaḥ sarabhasabhojanatṛṣṇatāṃ babhāja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधुम् अनु कमलं बलिं प्रदत्ते हसति चकोरयुगं तद् एव वीक्ष्य । इति हरिम् अवलोक्य तत्र तस्थुर् व्रजमहिला बत चित्रतां भजन्त्यः
vidhum anu kamalaṃ baliṃ pradatte hasati cakorayugaṃ tad eva vīkṣya | iti harim avalokya tatra tasthur vrajamahilā bata citratāṃ bhajantyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथकद् उपविशन्१ विलोकयन्त्यः स च मधुमङ्गलकः सनर्मजल्पः । पृथग् इव परिवेषयन् प्रहासं रसम् इतवान् सुरसान् षड् अप्य् अमुष्णात् ॥ समम् अशनसमर्पिणीभिर् आप्तान् व्रजपृथुकान् सविधे विधाय सास्रः । मुरजिद् अदनभाजनाद् अमीभ्यः प्रतिकवलं कवलं ददन् ननन्द
pṛthakad upaviśan1 vilokayantyaḥ sa ca madhumaṅgalakaḥ sanarmajalpaḥ | pṛthag iva pariveṣayan prahāsaṃ rasam itavān surasān ṣaḍ apy amuṣṇāt || samam aśanasamarpiṇībhir āptān vrajapṛthukān savidhe vidhāya sāsraḥ | murajid adanabhājanād amībhyaḥ pratikavalaṃ kavalaṃ dadan nananda
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरभिघृतपरिष्कृतान् समस्तान्२ षडपि रसान् प्रतिचर्वणं रुचिप्रान् । प्रतिलवरुचिभोक्तृषु प्रदाय प्रतिलवम् आप रुचिं पुरन्ध्रिवर्गः
surabhighṛtapariṣkṛtān samastān2 ṣaḍapi rasān praticarvaṇaṃ ruciprān | pratilavarucibhoktṛṣu pradāya pratilavam āpa ruciṃ purandhrivargaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह बहुविधसन्धितानि निम्बूप्रभृतिफलानि रुचार्पितानि रेजुः । निकटविनिहितानि यानि चासन् प्रतिमुहुर् एव च सर्वरोचनानि
iha bahuvidhasandhitāni nimbūprabhṛtiphalāni rucārpitāni rejuḥ | nikaṭavinihitāni yāni cāsan pratimuhur eva ca sarvarocanāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिनवपरिपक्वनारिकेलद्रववलितं मरिचादिचारुगन्धम् । लवलवणरसप्रियं कदुष्णं समुचितपात्रभृतं च मुद्गयूषम्
abhinavaparipakvanārikeladravavalitaṃ maricādicārugandham | lavalavaṇarasapriyaṃ kaduṣṇaṃ samucitapātrabhṛtaṃ ca mudgayūṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरभिसुरभिजातजातसर्पिःप्लुतम् अथ पीतनपीतमिष्टगन्धम् । अपि परिमलशालिदिव्यशालिप्रभवसुकोमलशुभ्रशोचिर् अन्नम्
surabhisurabhijātajātasarpiḥplutam atha pītanapītamiṣṭagandham | api parimalaśālidivyaśāliprabhavasukomalaśubhraśocir annam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृतघृतमुहुरुद्धृतप्रमृष्ट-द्विदलवटीविविधप्रकारवारम् । हरिर् अभिजलसिक्तनिक्ततिक्त-स्वरसविविक्तविचित्रपाकभेदम्
śṛtaghṛtamuhuruddhṛtapramṛṣṭa-dvidalavaṭīvividhaprakāravāram | harir abhijalasiktaniktatikta-svarasaviviktavicitrapākabhedam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवचणककलायमाषमुद्ग-प्रवरजयुक्तकटुप्रसक्तसूपम् । फलदलकुसुमत्वगष्टिकन्द-प्रसवकृतप्रथयुक्तिपङ्क्तिभेदम्
navacaṇakakalāyamāṣamudga-pravarajayuktakaṭuprasaktasūpam | phaladalakusumatvagaṣṭikanda-prasavakṛtaprathayuktipaṅktibhedam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृतघृतधृतजीरकाञ्चिधात्री-फलरसपाककषायरम्यचुक्रम्३ । बहुविधरचनाचणाम्लसङ्घं घनदधिमण्डकरोटिकाज्यपक्वम्
śṛtaghṛtadhṛtajīrakāñcidhātrī-phalarasapākakaṣāyaramyacukram3 | bahuvidharacanācaṇāmlasaṅghaṃ ghanadadhimaṇḍakaroṭikājyapakvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रपितपयसि बाष्पपङ्कपिष्टप्रवलितशर्करमुग्धदुग्धसारम् । अमृतजयिरसप्रसारशाला-निभविभवप्रसराग्रणीरसानाम्
śrapitapayasi bāṣpapaṅkapiṣṭapravalitaśarkaramugdhadugdhasāram | amṛtajayirasaprasāraśālā-nibhavibhavaprasarāgraṇīrasānām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सपरिमलं जलं तथाम्बधात्री४ प्रणयजकोपविलासवल्गुवाचम् । ---------------------------- १। (ब्) पृथक् समुपविशन्; २। (ब्) समाप्तान्; ३। (अ) ओचुक्रुः; ४। (ब्) ओस्वधात्रीः कुलवरपरिवेषिकाततीनां सखिवलयेन विवादशर्मजातम्
saparimalaṃ jalaṃ tathāmbadhātrī4 praṇayajakopavilāsavalguvācam | ---------------------------- 1. (b) pṛthak samupaviśan; 2. (b) samāptān; 3. (a) ocukruḥ; 4. (b) osvadhātrīḥ kulavarapariveṣikātatīnāṃ sakhivalayena vivādaśarmajātam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुभवद् इह रामकृष्णयुग्मं मुहुर् अपि भोजनतृष्णताम् अवाप । तदपि च निजसेवकेषु फलावितरणकामतया ततो व्यरंसीत्
anubhavad iha rāmakṛṣṇayugmaṃ muhur api bhojanatṛṣṇatām avāpa | tadapi ca nijasevakeṣu phalāvitaraṇakāmatayā tato vyaraṃsīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरसयद् इह तेमनानि षष्टिं सहसखिसङ्घतया स्वयं मुरारिः । मुहुर् अतिसरसानि यानि तत्र स्पृहिजनभावभिदां विधुन्वते स्म
arasayad iha temanāni ṣaṣṭiṃ sahasakhisaṅghatayā svayaṃ murāriḥ | muhur atisarasāni yāni tatra spṛhijanabhāvabhidāṃ vidhunvate sma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सपरिमलजलेन वक्त्रशुद्धिं विदधुर् अमी बत तादृशेन यत् तु । अशनजसुखपूरि सुष्ठु चक्रे हृदयगतं किम् अपि प्रसादशातम्
saparimalajalena vaktraśuddhiṃ vidadhur amī bata tādṛśena yat tu | aśanajasukhapūri suṣṭhu cakre hṛdayagataṃ kim api prasādaśātam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिमजलहिमबालुकासिताभिर् विरचितपानकपायकाः सखायः । हिमकरवरगन्धवीटिकाभिः कृतमुखवासतया सुखं विरेजुः
himajalahimabālukāsitābhir viracitapānakapāyakāḥ sakhāyaḥ | himakaravaragandhavīṭikābhiḥ kṛtamukhavāsatayā sukhaṃ virejuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति हरिम् उपलभ्य तृप्तिम् एता हरिजननीम् उपलम्भयाम्बभ्हूवुः । तदशनम् अमृतं विभाति तस्मिन् कथम् अथ तत्कथनं तथा न तस्याम्
iti harim upalabhya tṛptim etā harijananīm upalambhayāmbabhhūvuḥ | tadaśanam amṛtaṃ vibhāti tasmin katham atha tatkathanaṃ tathā na tasyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदनु तदनुगा तु कापि कापि व्रजकमलाः सजती तदेकशर्मा । हरिचरितकथासु लम्भिताशा हरिम् अपि लम्भयितुं द्रुतं ववाञ्छ२
tadanu tadanugā tu kāpi kāpi vrajakamalāḥ sajatī tadekaśarmā | haricaritakathāsu lambhitāśā harim api lambhayituṃ drutaṃ vavāñcha2
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ पशुपकुलक्षितीशपत्न्याः स्वम् अशनकालम् अधीत्य तत्र याताः । तदशनम् अनु तां निषेव्य तद्गीर्वशम् अशनं रहसा चरन्त्व् अमूश् च
atha paśupakulakṣitīśapatnyāḥ svam aśanakālam adhītya tatra yātāḥ | tadaśanam anu tāṃ niṣevya tadgīrvaśam aśanaṃ rahasā carantv amūś ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मुहुर् उपलब्धगोपराज्ञीवचनबलाः स्वयम् इच्छमानसाश् च । निजनिजकरसाधितं वितर्तुं निजरमणाय रमा बभूवुर् उत्काः
atha muhur upalabdhagoparājñīvacanabalāḥ svayam icchamānasāś ca | nijanijakarasādhitaṃ vitartuṃ nijaramaṇāya ramā babhūvur utkāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दयितम् अभिसरन्तु तं तु धन्याः शतशतयूथम् इताः स एव चासु । विरचयतु गतिं कयापि शक्त्या स्मर मम चित्त मुदा सदापि राधाम्
dayitam abhisarantu taṃ tu dhanyāḥ śataśatayūtham itāḥ sa eva cāsu | viracayatu gatiṃ kayāpi śaktyā smara mama citta mudā sadāpi rādhām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु हृदय दिशामि राधिकायां हरिम् अभिसारय तत्र तां कदापि । द्वयम् इदम् अनु पूजनं तद् एव द्वयम् अनु यत् पुरुतोषपोषकारि
śṛṇu hṛdaya diśāmi rādhikāyāṃ harim abhisāraya tatra tāṃ kadāpi | dvayam idam anu pūjanaṃ tad eva dvayam anu yat purutoṣapoṣakāri
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ सह धवलाभिर् आव्रजन्तं व्रजतटम् अह्नि तुरीययामभागे । पुरुयुगविरहाद् इवातिखिन्ना व्यतिकृतसत्वरताविधायिजल्पाः
atha saha dhavalābhir āvrajantaṃ vrajataṭam ahni turīyayāmabhāge | puruyugavirahād ivātikhinnā vyatikṛtasatvaratāvidhāyijalpāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घृतरचितपचं सुमिष्टम् इष्टं तद् अनु च षाडवसङ्गिनीं रसालाम् । द्रुततरगमना वृषार्कजाता व्रजद् अभिगृह्य सखीभिर् आत्मकान्तम्
ghṛtaracitapacaṃ sumiṣṭam iṣṭaṃ tad anu ca ṣāḍavasaṅginīṃ rasālām | drutataragamanā vṛṣārkajātā vrajad abhigṛhya sakhībhir ātmakāntam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निजवनगमनार्हसूक्ष्मरन्ध्रं द्रुतम् अतिगम्य वनं प्रविश्य सर्वाः । प्रणयि सविधदूरतस् तु तस्थुर् जडहृदयाः स्पृहया च लज्जया च
nijavanagamanārhasūkṣmarandhraṃ drutam atigamya vanaṃ praviśya sarvāḥ | praṇayi savidhadūratas tu tasthur jaḍahṛdayāḥ spṛhayā ca lajjayā ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिर् इदम् अवगम्य रम्यचेताश् छलम् अकरोन् निखिलेषु वच्मि तच् च । दिनदिनम् अनु कापि देवता मां कलयितुम् एति रहस् ततः प्रयामि
harir idam avagamya ramyacetāś chalam akaron nikhileṣu vacmi tac ca | dinadinam anu kāpi devatā māṃ kalayitum eti rahas tataḥ prayāmi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वरितम् इह तु यूयम् आव्रजन्तं कलयत माम् इति दूरताम् उपेत्य । अथ किम् उचितम् इत्थम् ऊहमानस् त्रिचतुरवालकसङ्गि तिष्ठति स्म
tvaritam iha tu yūyam āvrajantaṃ kalayata mām iti dūratām upetya | atha kim ucitam ittham ūhamānas tricaturavālakasaṅgi tiṣṭhati sma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कथितचराः सखीसदृक्षा नवनववर्षवरा हरिं परीत्य । स्वगतम् उत तदीयम् इष्टम् अर्थं समघटयन् सह सा बभाषिरे च ॥२१३ "व्रजनृपसुत ताः सदा भजन्ते नवनवतां तद् अमूः सदा कुमार्यः । अपि धृतसुबृहद्व्रतास् तदासां तव मुरली क्षिपति व्रतं मुहुश् च ॥"२१४॥ हरिर् इदम् अवबुध्य सुध्यधीशः सहसितम् आह "कथं क्व वात्र दोषः । अहम् अपि स कुमार एव तस्माद् अभिगमनं मयि युक्तम् एव तासाम्
atha kathitacarāḥ sakhīsadṛkṣā navanavavarṣavarā hariṃ parītya | svagatam uta tadīyam iṣṭam arthaṃ samaghaṭayan saha sā babhāṣire ca ||213 "vrajanṛpasuta tāḥ sadā bhajante navanavatāṃ tad amūḥ sadā kumāryaḥ | api dhṛtasubṛhadvratās tadāsāṃ tava muralī kṣipati vrataṃ muhuś ca ||"214|| harir idam avabudhya sudhyadhīśaḥ sahasitam āha "kathaṃ kva vātra doṣaḥ | aham api sa kumāra eva tasmād abhigamanaṃ mayi yuktam eva tāsām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदपि च बत ता व्रतेन खिन्नाः पुनर् इयद् आगमनं न तासु युक्तम् । इति यद् अभिगतं तद् एव तासां वयम् अनुयाम तथा सदाश्रयाम ॥"२१६॥ इति स परिहसन्न् अमून् अमूषां हृदि मुरलीजनिमोहनं तु जानन् । सकरुणदृग् अमूं समीपम् अञ्चन् प्रचुरसखीमिलितां ददर्श राधाम्
tadapi ca bata tā vratena khinnāḥ punar iyad āgamanaṃ na tāsu yuktam | iti yad abhigataṃ tad eva tāsāṃ vayam anuyāma tathā sadāśrayāma ||"216|| iti sa parihasann amūn amūṣāṃ hṛdi muralījanimohanaṃ tu jānan | sakaruṇadṛg amūṃ samīpam añcan pracurasakhīmilitāṃ dadarśa rādhām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिमिलनविदूरभावनातः क्वचन च दृष्टिविसृष्टियुक्तं नेत्राः । हरितनुम् अवलोक्च्य तास् तु साक्षात् कुचितवपुर् लघु लिल्यिरे लतासु
harimilanavidūrabhāvanātaḥ kvacana ca dṛṣṭivisṛṣṭiyuktaṃ netrāḥ | haritanum avalokcya tās tu sākṣāt kucitavapur laghu lilyire latāsu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ हरिर् अनुनीय ताः पुरस्तात् परिवलयन्न् उपहारम् आददानः । स्वहृदि सुखसुखं प्रसज्य ताभिः प्रततपरस्परशर्मतां दधार
atha harir anunīya tāḥ purastāt parivalayann upahāram ādadānaḥ | svahṛdi sukhasukhaṃ prasajya tābhiḥ pratataparasparaśarmatāṃ dadhāra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदपि समयभेदतः समग्रा दधति तदास्पदतां भुवः क्रमस्थाः । तदपि दिगवलोकनाय योग्यं निशमय चित्त तद् एतद् अद्य धाम
yadapi samayabhedataḥ samagrā dadhati tadāspadatāṃ bhuvaḥ kramasthāḥ | tadapi digavalokanāya yogyaṃ niśamaya citta tad etad adya dhāma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुमणिचयचारुशोभगोवर्धनशिवदिग्गतसाणुनि प्रशस्ते । सुरतरुजयिभूरुहालिशालिप्रसवसमुच्चयमण्डिकुण्डयुग्मम्
purumaṇicayacāruśobhagovardhanaśivadiggatasāṇuni praśaste | suratarujayibhūruhāliśāliprasavasamuccayamaṇḍikuṇḍayugmam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुपमितितदन्तरालवाले मृदुमृदुमारुतभाजि केलिधाम्नि । परिमलवनकृष्टधृष्टहृष्टभ्रमररवक्रमजातजातसाम्नि
anupamititadantarālavāle mṛdumṛdumārutabhāji kelidhāmni | parimalavanakṛṣṭadhṛṣṭahṛṣṭabhramararavakramajātajātasāmni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुरजिदुपविशन् स्मितार्पिताशीर् असितमणिप्रणिधानहारिभासी । कनकगणमनःप्रकाममानप्रवसशनकृद्वसनश्रियां निवासी
murajidupaviśan smitārpitāśīr asitamaṇipraṇidhānahāribhāsī | kanakagaṇamanaḥprakāmamānapravasaśanakṛdvasanaśriyāṃ nivāsī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निजवररमणीसुवर्णवर्णव्रततिततिस्मितपारिजातजातिम् । अनुभवपदवीं नयन्न् अयं प्रमदमदस्थगनाय नाप सातिम्
nijavararamaṇīsuvarṇavarṇavratatitatismitapārijātajātim | anubhavapadavīṃ nayann ayaṃ pramadamadasthaganāya nāpa sātim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्व च यदि गणनातिगाः सहायाः स्थलम् अपुरुप्रथम् एककश् च कृष्णः । तदपि भवति सावकाशरीतित्रयम् अपि चित्त विचित्रम् अत्र पश्य
kva ca yadi gaṇanātigāḥ sahāyāḥ sthalam apurupratham ekakaś ca kṛṣṇaḥ | tadapi bhavati sāvakāśarītitrayam api citta vicitram atra paśya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदपि सुबहवस् तदीयकान्ता निजनिजगर्वधराधराद् अबन्ध्याः । तदपि कलय चित्त सा तु राधा निखिलपुरःसरतां गता विभाति
yadapi subahavas tadīyakāntā nijanijagarvadharādharād abandhyāḥ | tadapi kalaya citta sā tu rādhā nikhilapuraḥsaratāṃ gatā vibhāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिम् अनु रसनीयम् एतया यत् परिपरिवेषितम् अत्र तत् तु भाव्यम् । रसततिर् इह पर्यवेषि यान्या कथम् अथ सा परिचेयतां प्रयातु
harim anu rasanīyam etayā yat paripariveṣitam atra tat tu bhāvyam | rasatatir iha paryaveṣi yānyā katham atha sā pariceyatāṃ prayātu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नयनवलययान्वसूचि किञ्चिन् निटिलकचालनया तथान्यद् अत्र । मृदुतरवचसा तथा परं च प्रियतमपृष्टतमं तया रमण्या
nayanavalayayānvasūci kiñcin niṭilakacālanayā tathānyad atra | mṛdutaravacasā tathā paraṃ ca priyatamapṛṣṭatamaṃ tayā ramaṇyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिर् अथ विविधं विभज्य भोज्यं पृथु-पृथुकान् अपि तान् मुदोपयोज्य । मुखम् अनु सरसं जगाम यं यं१ नहि मुखतः प्रथनाय तस्य शेके
harir atha vividhaṃ vibhajya bhojyaṃ pṛthu-pṛthukān api tān mudopayojya | mukham anu sarasaṃ jagāma yaṃ yaṃ1 nahi mukhataḥ prathanāya tasya śeke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशनरसनया जगाम् तृप्तिं न तु दृशि रोचनया मुरारिर् अस्याः । तदपि मुररिपुर्२ गावां व्रजाय व्रजनम् अनुव्रजितुं ततो व्यरंसीत्
aśanarasanayā jagām tṛptiṃ na tu dṛśi rocanayā murārir asyāḥ | tadapi muraripur2 gāvāṃ vrajāya vrajanam anuvrajituṃ tato vyaraṃsīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मुख३करशोधनाय तस्मिन् सुरभिजलादिकम् अर्पितं सखीभिः । यदनु सुरभिता न चास्य मात्रं सुरभितम् आचरद् अप्य् अमुष्य चित्तम्
atha mukha3karaśodhanāya tasmin surabhijalādikam arpitaṃ sakhībhiḥ | yadanu surabhitā na cāsya mātraṃ surabhitam ācarad apy amuṣya cittam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशनपदम् इदं विसृज्य कृष्णः सुभगम् अनु४ पुरतः स्थलं समित्य । सुखमनुमुखवासनं प्रियाभिः सह रसयन् मुखवासनं जगाम
aśanapadam idaṃ visṛjya kṛṣṇaḥ subhagam anu4 purataḥ sthalaṃ samitya | sukhamanumukhavāsanaṃ priyābhiḥ saha rasayan mukhavāsanaṃ jagāma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदनु च परितः सखीसखीभिर् निजनिजशिल्पविलासहारमाल्यम् । उपहृतिपदताम् अनायि तच् च प्रतिरुचिभिश् चितम् उल्लालस तस्य
tadanu ca paritaḥ sakhīsakhībhir nijanijaśilpavilāsahāramālyam | upahṛtipadatām anāyi tac ca pratirucibhiś citam ullālasa tasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असितमणिसुवर्णवर्णम् आगाद् अभिमुखतां मिथुनं मिथस् तदग्रे । प्रतिफलिततया विलोक्य यत् तु व्यतिषज्यमानम् इव स्मितं सखीभिः
asitamaṇisuvarṇavarṇam āgād abhimukhatāṃ mithunaṃ mithas tadagre | pratiphalitatayā vilokya yat tu vyatiṣajyamānam iva smitaṃ sakhībhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ विदधद् अमूषु नर्मवाचं स्वयम् अनुसन्दधद् अप्य् अमूम् अमूषाम् । अमृतसरिति सेककेलिम् आभिः समम् अमत स्फुटम् अच्युतश् चिराय
atha vidadhad amūṣu narmavācaṃ svayam anusandadhad apy amūm amūṣām | amṛtasariti sekakelim ābhiḥ samam amata sphuṭam acyutaś cirāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ हरिर् अवदद् गवावनाय त्वरिगहनान्तर् अहं रहः प्रयामि । पुरु मम जननी निदेशतुष्टिप्रथनकृते त्वम् अपि व्रजं प्रयाहि
atha harir avadad gavāvanāya tvarigahanāntar ahaṃ rahaḥ prayāmi | puru mama jananī nideśatuṣṭiprathanakṛte tvam api vrajaṃ prayāhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वरसुदृशां श्रुतिस् तद् एतत् प्रवणतया निरधारयद् यथार्थम् । निजगृहगमहाक्षमा तु दृष्टिः श्रुतिपथरोधनकृद् विघूर्णति स्म
atha varasudṛśāṃ śrutis tad etat pravaṇatayā niradhārayad yathārtham | nijagṛhagamahākṣamā tu dṛṣṭiḥ śrutipatharodhanakṛd vighūrṇati sma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नयनयुगलम् अश्नुते सदाम्भः क्व नु निवसेद् बत दुर्लभः स एषः । इति हरिवनिता हरिं निरीक्ष्य ध्रुवम् अजहुर् नयनाम्भसां कुलानि५
nayanayugalam aśnute sadāmbhaḥ kva nu nivased bata durlabhaḥ sa eṣaḥ | iti harivanitā hariṃ nirīkṣya dhruvam ajahur nayanāmbhasāṃ kulāni5
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुरजिद् उचितचारुचातुरीभिर् मुहुर् अपि नेत्रविनोदनक्रियाभिः । स्वसदनवदनं विधातुम् आसां निकरम् अशक्यत न स्वमग्नम् अन्तः
murajid ucitacārucāturībhir muhur api netravinodanakriyābhiḥ | svasadanavadanaṃ vidhātum āsāṃ nikaram aśakyata na svamagnam antaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदपि मुररिपुः प्रियावद् एव प्रवसनकातरताम् अवाप तत्र । तदपि तम् अनु पौरुषं बभूव स्फुटम् अबलावलयावलम्बनाय
yadapi muraripuḥ priyāvad eva pravasanakātaratām avāpa tatra | tadapi tam anu pauruṣaṃ babhūva sphuṭam abalāvalayāvalambanāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिविजफलजयीनि तर्हि वृन्दावनजफलानि बलीन् प्रियावलीशाम् । सुखयितुम् अयम् आलिसादकर्षीत् परिमलसात्कृतवन्ति तानि ताश् च
divijaphalajayīni tarhi vṛndāvanajaphalāni balīn priyāvalīśām | sukhayitum ayam ālisādakarṣīt parimalasātkṛtavanti tāni tāś ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कियद् अपि दूरवर्त्म याता वनवलयं जलतीरगं निरीक्ष्य । श्रमविरतिकृते मुरारिरामा निविविशिरे वृषभानुजाप्रधानाः
atha kiyad api dūravartma yātā vanavalayaṃ jalatīragaṃ nirīkṣya | śramaviratikṛte murārirāmā niviviśire vṛṣabhānujāpradhānāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वृषरविदेहजा सखीभिर् व्यतिहसितप्रथया मुदाञ्चिताभिः । मुरविजिदशनाविशेषम् आदत् तदशनशर्मकलाम् अभावयच् च
atha vṛṣaravidehajā sakhībhir vyatihasitaprathayā mudāñcitābhiḥ | muravijidaśanāviśeṣam ādat tadaśanaśarmakalām abhāvayac ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समगुणपरिचारिकाभिर् एताः सुरभिजलव्यजनादिधारिणीभिः । सरभसम् उपसेविताः समन्ताज् जितकमलादिगुणाद् विरेजुः
samaguṇaparicārikābhir etāḥ surabhijalavyajanādidhāriṇībhiḥ | sarabhasam upasevitāḥ samantāj jitakamalādiguṇād virejuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ सखि-गण-वेषम् आश्रयन्त्यः पटु-गति-वर्ष-वरा मुरारि-पार्श्वम् । प्रति सपदि गतास् तदा च गोष्ठं हरि-दयिता निज-सद्म-पद्मम् आप
atha sakhi-gaṇa-veṣam āśrayantyaḥ paṭu-gati-varṣa-varā murāri-pārśvam | prati sapadi gatās tadā ca goṣṭhaṃ hari-dayitā nija-sadma-padmam āpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रजपदम् अनुगम्य गोपराज्ञीम्१ अपि तदनुज्ञपिता स्वधाम गत्वा । स्वदयितम् उपसेवितुं रजन्यां बहुविधशिल्पविकल्पम् आचचार
vrajapadam anugamya goparājñīm1 api tadanujñapitā svadhāma gatvā | svadayitam upasevituṃ rajanyāṃ bahuvidhaśilpavikalpam ācacāra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह मृदु मृदु कृष्णगानकर्त्री वृषरविजा ललितादिभिः सखीभिः । मुहुर् अपि समसान्त्विकृष्णवृत्तान् मुदम् अनु वर्षवरेण तेन तेन
iha mṛdu mṛdu kṛṣṇagānakartrī vṛṣaravijā lalitādibhiḥ sakhībhiḥ | muhur api samasāntvikṛṣṇavṛttān mudam anu varṣavareṇa tena tena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु सखि मुरजिद् यदा तु युष्मद् व्यवहितिम् आप तदा जगाम धेनुः । मधुमधुरकलान् न धेनुमात्रं परम् अपरं च चकर्ष जीवमात्रम्
śṛṇu sakhi murajid yadā tu yuṣmad vyavahitim āpa tadā jagāma dhenuḥ | madhumadhurakalān na dhenumātraṃ param aparaṃ ca cakarṣa jīvamātram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुरजिद् अथ समस्तजीवजातिव्यतिकरवीक्षणतः क्षमाम् अविन्दन् । अकुरुत मुरलीकलीविशेषं यद् अजनि सर्वकम् एव तत्र भिन्नम्
murajid atha samastajīvajātivyatikaravīkṣaṇataḥ kṣamām avindan | akuruta muralīkalīviśeṣaṃ yad ajani sarvakam eva tatra bhinnam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयम् अखिलसखिप्रसक्तनाना हरिचरिताकलनाय यर्हि याताः । अपरहरिरमाभिर् अन्यद् आराद्२ बहुविधभोज्यम् अदायि तर्हि गुप्तम्
vayam akhilasakhiprasaktanānā haricaritākalanāya yarhi yātāḥ | aparahariramābhir anyad ārād2 bahuvidhabhojyam adāyi tarhi guptam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दनुजरिपुर् अशेषम् एव सर्वान् प्रति विबभाज च भाजनावलीषु । अतिगणिततया नयाद् विविक्तं समुपहृतं तद् इदं कया कयेति
danujaripur aśeṣam eva sarvān prati vibabhāja ca bhājanāvalīṣu | atigaṇitatayā nayād viviktaṃ samupahṛtaṃ tad idaṃ kayā kayeti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिर् अथ जलपायनाय धेनूर् ह्वयति यदा स्म तदा स्रवत्पदाङ्काः३ । अपि निखिलम् अमूस् तृषा विहीनं विदधुर् अमूषु तथा कथास्तु४ दूरे
harir atha jalapāyanāya dhenūr hvayati yadā sma tadā sravatpadāṅkāḥ3 | api nikhilam amūs tṛṣā vihīnaṃ vidadhur amūṣu tathā kathāstu4 dūre
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदपि च सलिलानि पाययित्वा निजकरसङ्करतासुधायितानि । बहूनि कटमुखीश् चकार धेनूर् निजमुखताम् अपि बिभ्रतीः प्रयत्य५
tadapi ca salilāni pāyayitvā nijakarasaṅkaratāsudhāyitāni | bahūni kaṭamukhīś cakāra dhenūr nijamukhatām api bibhratīḥ prayatya5
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न भवति विनिवर्तनाद्युपायः प्रतिगतियष्टिविचालनादिरूपः । अपि तु हरिगवीषु दृष्टिवेणू सपदि हरेः स्फुरतः स्म तत्र तत्र
na bhavati vinivartanādyupāyaḥ pratigatiyaṣṭivicālanādirūpaḥ | api tu harigavīṣu dṛṣṭiveṇū sapadi hareḥ sphurataḥ sma tatra tatra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिगृहम् अजितस्य या निवृत्य प्रतिगतिर् अत्र च कौतुकं विभाति । उपसुरसुरजातयः समन्तान् नटनकलाघटनप्रथाम् अटन्ति
abhigṛham ajitasya yā nivṛtya pratigatir atra ca kautukaṃ vibhāti | upasurasurajātayaḥ samantān naṭanakalāghaṭanaprathām aṭanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ च यदि तदा समस्तहृद्भिर् भरतकलाम् अनुविन्दते मुकुन्दः । दिवि फलकरवे तदा दिवीशा दिशि दिशि चित्रनिभानि भालयति ॥"२५६॥ इति भणति तदा तदीयवर्गे कलकलभाग् अजनि प्रर्मोदिगोष्ठम् । इह सति वृषभानुजादिवर्गस् त्वरिगति चन्द्रनिवेशम् आरुरोह
atha ca yadi tadā samastahṛdbhir bharatakalām anuvindate mukundaḥ | divi phalakarave tadā divīśā diśi diśi citranibhāni bhālayati ||"256|| iti bhaṇati tadā tadīyavarge kalakalabhāg ajani prarmodigoṣṭham | iha sati vṛṣabhānujādivargas tvarigati candraniveśam āruroha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपरिगृहगतः स तत्र तत्र द्रवद् इव गोपकुलद्रवाद् ददर्श । दृशम् अथ भृशम् अग्रतः प्रयच्छन् नभसि गतां रजसां नदीम् अपश्यत्
uparigṛhagataḥ sa tatra tatra dravad iva gopakuladravād dadarśa | dṛśam atha bhṛśam agrataḥ prayacchan nabhasi gatāṃ rajasāṃ nadīm apaśyat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्फुरद् अथ खुररम्भणादिशब्दप्रसरणम् आवृतसर्वम् एष६ शृण्वन् । अवदद् अपि परस्परं तद् इत्थं स्वहृदयरङ्गतरङ्गनृत्यतुल्यम्
sphurad atha khurarambhaṇādiśabdaprasaraṇam āvṛtasarvam eṣa6 śṛṇvan | avadad api parasparaṃ tad itthaṃ svahṛdayaraṅgataraṅganṛtyatulyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलय सखि पुरः सुरभ्यनीकं तदनु च युक्तनियुक्तलोकसङ्घः । तम् अनु सखिसुहृत्कुमारवृन्दं विलसति तत्र च शुभ्रकृष्णयुग्मम्
kalaya sakhi puraḥ surabhyanīkaṃ tadanu ca yuktaniyuktalokasaṅghaḥ | tam anu sakhisuhṛtkumāravṛndaṃ vilasati tatra ca śubhrakṛṣṇayugmam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचिद् अपि पशुनाम भाषमाणः क्वचिद् अपि रक्षकनाम वेणुपाणिः । क्वचिद् अपि सखिनाम मिष्टवंशीस्वरकलयाखिलमोहम् आतनोति
kvacid api paśunāma bhāṣamāṇaḥ kvacid api rakṣakanāma veṇupāṇiḥ | kvacid api sakhināma miṣṭavaṃśīsvarakalayākhilamoham ātanoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपरिरचितपुष्पवृष्टिसृष्टिः स्तवकृतसंस्तव एव दिव्यलोकः । सुखयति सखि गोकुलस्य लोकान् प्रियम् अनु सप्रियतां हि सुष्ठु धत्ते
upariracitapuṣpavṛṣṭisṛṣṭiḥ stavakṛtasaṃstava eva divyalokaḥ | sukhayati sakhi gokulasya lokān priyam anu sapriyatāṃ hi suṣṭhu dhatte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिम् अथ धवलानिवासम् आप्तं स्वम् अनु च सन्नतम् अग्रजेन सार्धम् । व्रजपतिर् उपलभ्य तच्छ्रमापं मुहुर् अपमृज्य चिरं ददर्श सास्रम्
harim atha dhavalānivāsam āptaṃ svam anu ca sannatam agrajena sārdham | vrajapatir upalabhya tacchramāpaṃ muhur apamṛjya ciraṃ dadarśa sāsram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वयम् अथ जनकः समस्तयुक्तः पशुकुलम् आकुलम् आलयाय नीत्वा । सकलम् अघहरं श्रमापनुत्तिं प्रतिनिदिदेश यतः स एष एति
svayam atha janakaḥ samastayuktaḥ paśukulam ākulam ālayāya nītvā | sakalam aghaharaṃ śramāpanuttiṃ pratinidideśa yataḥ sa eṣa eti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति वदति सखीजने समन्ताद् वृषरविजां वदति स्म काचिद् एत्य । "व्रजनृपदयिता समं वधूभिश् चलति सुतं प्रति मङ्गलानुसङ्गि
iti vadati sakhījane samantād vṛṣaravijāṃ vadati sma kācid etya | "vrajanṛpadayitā samaṃ vadhūbhiś calati sutaṃ prati maṅgalānusaṅgi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदम् अवकलयन् सखीसमूहस् त्वरिनिखिलाधिकराधिकं प्रतस्थे । व्रजनृपवनितानुषङ्गः कामः करम् अनु चासजति स्म मङ्गलानि
idam avakalayan sakhīsamūhas tvarinikhilādhikarādhikaṃ pratasthe | vrajanṛpavanitānuṣaṅgaḥ kāmaḥ karam anu cāsajati sma maṅgalāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अघरिपुजननी तु सर्वयुक्ता स्वपथम् अभीक्ष्णम् असाव् अभीक्षमाणा । वृषरवितनुजादिभिः स्नुषाभिः समनुगता स्वसुखा चकार१
agharipujananī tu sarvayuktā svapatham abhīkṣṇam asāv abhīkṣamāṇā | vṛṣaravitanujādibhiḥ snuṣābhiḥ samanugatā svasukhā cakāra1
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ जयजयशब्दभव्यगीतस्तवघृतदीपकपूर्णकुम्भलाजान् । वचसि शिरसि हस्तयोः श्रयन्ती हरिजननीप्रभृतिस् ततिः प्रतस्थे
atha jayajayaśabdabhavyagītastavaghṛtadīpakapūrṇakumbhalājān | vacasi śirasi hastayoḥ śrayantī harijananīprabhṛtis tatiḥ pratasthe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समगमद् अवरोधनिष्क्रमद्वारवधिम् इयं स तदा तु कृष्णचन्द्रः । सहबलम् अभियन् पुरः प्रदेशं श्रमजरुचाप्य् अभितः सुखं ववर्ष
samagamad avarodhaniṣkramadvāravadhim iyaṃ sa tadā tu kṛṣṇacandraḥ | sahabalam abhiyan puraḥ pradeśaṃ śramajarucāpy abhitaḥ sukhaṃ vavarṣa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ सकुसुमलाजवृष्टिनीराजनसुखम् अन्व् अनु मातुर् अङ्घ्रिलग्नः । अपरगुरुजनेषु२ चान्वतिष्ठत् तद् अथ यथा युगपद् बलश् च तद्वत्
atha sakusumalājavṛṣṭinīrājanasukham anv anu mātur aṅghrilagnaḥ | aparagurujaneṣu2 cānvatiṣṭhat tad atha yathā yugapad balaś ca tadvat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदनु च जननी हृदासदाशीस्ततिम् अददाद् वचसा तु नेति सर्वा । सनयनजलगद्गदं गदन्ती कलकलवल्गुगिराशिषः शशंस
tadanu ca jananī hṛdāsadāśīstatim adadād vacasā tu neti sarvā | sanayanajalagadgadaṃ gadantī kalakalavalgugirāśiṣaḥ śaśaṃsa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ बलजननीयुता यशोदा सुतयुगलं दधती करेण दोष्णि । स्वसदनम् उपनीय खेदरिक्तं करणलघुव्यजनं विधूनुते स्म
atha balajananīyutā yaśodā sutayugalaṃ dadhatī kareṇa doṣṇi | svasadanam upanīya khedariktaṃ karaṇalaghuvyajanaṃ vidhūnute sma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षणकतिपयमातृलालनायां जडवद् उपेयतुर् अस्मृतिं सहोत्थौ । तदनु च तनुसेवकाः समूचुः स्नपनजलप्रमुखं समस्तम् अस्ति
kṣaṇakatipayamātṛlālanāyāṃ jaḍavad upeyatur asmṛtiṃ sahotthau | tadanu ca tanusevakāḥ samūcuḥ snapanajalapramukhaṃ samastam asti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिर् अथ हरिचन्दनेन रक्तं मृगजमदेन बलस् तु वस्त्रयुग्मम् । दधद् अनुदधद् अङ्गरागम् एवं भूषणम् आप मातृपार्श्वम्
harir atha haricandanena raktaṃ mṛgajamadena balas tu vastrayugmam | dadhad anudadhad aṅgarāgam evaṃ bhūṣaṇam āpa mātṛpārśvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकलम् अवयवं निजं सवेशं सुरभितम् अप्य् अतुलं करोति कृष्णः । निटिलम् अतितमां३ यद् अस्य पश्यत्य् अपि पुरुजिघृतितातमातृयुग्मम्
sakalam avayavaṃ nijaṃ saveśaṃ surabhitam apy atulaṃ karoti kṛṣṇaḥ | niṭilam atitamāṃ3 yad asya paśyaty api purujighṛtitātamātṛyugmam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुतयुगम् अथ मातृयुग्मम् आप्तं तदुचितचित्रकचित्रम् आशु कृत्वा । अमृतरुचिधरेण पानकेन क्रमुकपुटेन च नन्दयाञ्चकार
sutayugam atha mātṛyugmam āptaṃ taducitacitrakacitram āśu kṛtvā | amṛtarucidhareṇa pānakena kramukapuṭena ca nandayāñcakāra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्फुरद् इह जननीयुगं प्रसूत्योर् युगम् अपि चित्रतया विभाति नित्यम् । युगयुगम् अनुतर्क्यते न शीलात् क्व नु जननी जननीयताविभागः
sphurad iha jananīyugaṃ prasūtyor yugam api citratayā vibhāti nityam | yugayugam anutarkyate na śīlāt kva nu jananī jananīyatāvibhāgaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरसि दधद् अपूर्वपट्टपाशं करम् अनु रत्नजचित्रमित्रयष्टिम् । बलसहिततयाचलज् जनन्योश् चरणनतिं विदधत् पयांसि दोग्धुम्
śirasi dadhad apūrvapaṭṭapāśaṃ karam anu ratnajacitramitrayaṣṭim | balasahitatayācalaj jananyoś caraṇanatiṃ vidadhat payāṃsi dogdhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कनकज-दोहनादि-पात्राण्य् अनुग-जनाः समम् एव ते गृहीत्वा । व्यतिजय-मनसा द्रवं दधाना द्रव-गमनाः समयुस् तदीय-पद्याम्
atha kanakaja-dohanādi-pātrāṇy anuga-janāḥ samam eva te gṛhītvā | vyatijaya-manasā dravaṃ dadhānā drava-gamanāḥ samayus tadīya-padyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर् अथ वृषभानुजादि-वर्गः सदन-शिरो-गृह-जाल-रन्ध्र-लग्नः । उपदिशति परस्परं स्म वीक्ष्य प्रिय-चरितं गवि-दोहनाय जातम्
punar atha vṛṣabhānujādi-vargaḥ sadana-śiro-gṛha-jāla-randhra-lagnaḥ | upadiśati parasparaṃ sma vīkṣya priya-caritaṃ gavi-dohanāya jātam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलय सखि हरिः पितृ-निदेशं स्वयम् अनु याचनया प्रपद्यमानः । पशुप-जननि-योजनानुपूर्व्या सह-बलम् आचरति स्म गोषु दोहम्
kalaya sakhi hariḥ pitṛ-nideśaṃ svayam anu yācanayā prapadyamānaḥ | paśupa-janani-yojanānupūrvyā saha-balam ācarati sma goṣu doham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदपि च हरिहूतिमाधुरीभिः स नदति सर्वक एव धेनुसङ्घैः । तदपि च बत कापि तस्य शिक्षावशागतया तम् इयर्ति तेन हूता
yadapi ca harihūtimādhurībhiḥ sa nadati sarvaka eva dhenusaṅghaiḥ | tadapi ca bata kāpi tasya śikṣāvaśāgatayā tam iyarti tena hūtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ परिहितम् उत्तरीयबद्धं द्रढयति गाढतया गवाम् अधीन्द्रः । तद् अनु च मृदुपाशनद्धवत्सं नवधवलाचरणेन संयुनक्ति
atha parihitam uttarīyabaddhaṃ draḍhayati gāḍhatayā gavām adhīndraḥ | tad anu ca mṛdupāśanaddhavatsaṃ navadhavalācaraṇena saṃyunakti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षितिम् अनु चरणाग्रदत्तभारः प्रणमितजानुयुगान्तरस्थपात्रः । मुहुर् अपि कलयन् सगोस्तनाग्रं स्मितम् अपि दुग्धम् अपि स्म दोग्धि कृष्णः
kṣitim anu caraṇāgradattabhāraḥ praṇamitajānuyugāntarasthapātraḥ | muhur api kalayan sagostanāgraṃ smitam api dugdham api sma dogdhi kṛṣṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलय हरिर् अमूम् अदुग्ध धेनुं कथम् अपरा दुहते स्वयं विलोक्य । अहह तदवलोक्य पश्य दूराद् अनुकुरुते जरदङ्गनागणश् च
kalaya harir amūm adugdha dhenuṃ katham aparā duhate svayaṃ vilokya | ahaha tadavalokya paśya dūrād anukurute jaradaṅganāgaṇaś ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रुतम् अथ पयसां निपान् प्रहृत्य प्रययुर् अमी व्रजरान्मुखा गृहाय । हरिर् अथ सकलः सुहृद्वृतिश्रीः कविकवितः स ससार राजसद्म
drutam atha payasāṃ nipān prahṛtya prayayur amī vrajarānmukhā gṛhāya | harir atha sakalaḥ suhṛdvṛtiśrīḥ kavikavitaḥ sa sasāra rājasadma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलम् अनु सखिभिः सहासजल्पः करकरताडनया मिथः प्रमोदी । समदगजगतिर् विचित्रवेत्रः परिसरम् एति सरन् सरोजनेत्रः
balam anu sakhibhiḥ sahāsajalpaḥ karakaratāḍanayā mithaḥ pramodī | samadagajagatir vicitravetraḥ parisaram eti saran sarojanetraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरणिम् अनुसरन्न् अमुं प्रदेशं पुनर् अमुम् अप्य् अमुम् अप्य् अमुं विवेश मुरजिद् अधिरुरोह कर्णिकाग्रं निजनिजसेवनसिद्धये प्रयामः
saraṇim anusarann amuṃ pradeśaṃ punar amum apy amum apy amuṃ viveśa murajid adhiruroha karṇikāgraṃ nijanijasevanasiddhaye prayāmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति विविधतयानुवर्ण्यमानः सविधसमेततयावकर्ण्यमानः । उपजननैस एत्य तन्निदेशात् क्लमम् अपनेतुम् इयाय वाससद्म
iti vividhatayānuvarṇyamānaḥ savidhasametatayāvakarṇyamānaḥ | upajananaisa etya tannideśāt klamam apanetum iyāya vāsasadma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रुतम् अथ वृषभानुजादिवर्गः प्रियम् उपसेवितुम् आवृतीयमानः । अकुरुत जलतालवृन्तचर्चाद्युपकरणं कलयंस् तदीयशर्म
drutam atha vṛṣabhānujādivargaḥ priyam upasevitum āvṛtīyamānaḥ | akuruta jalatālavṛntacarcādyupakaraṇaṃ kalayaṃs tadīyaśarma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुचिरमृदुलतूलिकाञ्चिखट्टाम् उपरि निवेशम् अमुं निषेव्यमाणाः । यद् इह सुखम् अमुष्य तन् निजात्मप्रतिफलितं निजम् एव ता विदुः स्म
ruciramṛdulatūlikāñcikhaṭṭām upari niveśam amuṃ niṣevyamāṇāḥ | yad iha sukham amuṣya tan nijātmapratiphalitaṃ nijam eva tā viduḥ sma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदपि तम् अनुसेवते समस्ता ततिर् इयम् उत्तमकल्पम् अल्पकं न । तदपि च वृषभानुजा यदा यत् कलयति तन् नवतां सदा प्रयाति
yadapi tam anusevate samastā tatir iyam uttamakalpam alpakaṃ na | tadapi ca vṛṣabhānujā yadā yat kalayati tan navatāṃ sadā prayāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवम् इव मिथुनं मिथः स्थितं यन् नवम् इव रागजनुश् च यस्य नित्यम् । कथम् इव नवतां न तस्य विन्देद् व्यतिभजनं हरिराधिकाभिधस्य
navam iva mithunaṃ mithaḥ sthitaṃ yan navam iva rāgajanuś ca yasya nityam | katham iva navatāṃ na tasya vinded vyatibhajanaṃ harirādhikābhidhasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति रजनिमुखे गते सुखेन प्रहितचरः शिशुर् आगतः स्म वक्ति । व्रजपतिर् अधुना स्वभोगधाम प्रविशति तेन समं बलादयश् च
iti rajanimukhe gate sukhena prahitacaraḥ śiśur āgataḥ sma vakti | vrajapatir adhunā svabhogadhāma praviśati tena samaṃ balādayaś ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मुरविजयी चचाल तस्मात् पितृसविधं पिदधन् निजस्मितादि । सुदृग् इयम् अपि तर्हि गोपराज्ञीनिकटम् अतिप्रकटं विहाय वर्त्म
atha muravijayī cacāla tasmāt pitṛsavidhaṃ pidadhan nijasmitādi | sudṛg iyam api tarhi goparājñīnikaṭam atiprakaṭaṃ vihāya vartma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुरजिति सविधं गते व्रजेज्या नृपसहिता मुदिता बलादयश् च । सजलजलमुचीव चातकाद्याः कलकलवल्गु ययुस् तदाभिमुख्यम्
murajiti savidhaṃ gate vrajejyā nṛpasahitā muditā balādayaś ca | sajalajalamucīva cātakādyāḥ kalakalavalgu yayus tadābhimukhyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदपि रविसमः शशी विभाति व्रजभुवि तर्ह्य् अपि कान्तिभेदरीत्या । रजनिदिनविभागम् ईक्षमाणा व्यवहृतिभेदम् अमी सदा भजन्ति
yadapi ravisamaḥ śaśī vibhāti vrajabhuvi tarhy api kāntibhedarītyā | rajanidinavibhāgam īkṣamāṇā vyavahṛtibhedam amī sadā bhajanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.