जन्म च मरणं च करणानि च जन्ममरणकरणानि तेषां प्रतिनियमात् प्रत्येकनियमादित्यर्थः । यद्येक एव आत्मा स्यात्तत एकस्य जन्मनि सर्व एव जायेरन् एकस्य मरणे सर्वे ऽपि म्रियेरन् एकस्य करणवैकल्ये बाधिर्यान्धमूकत्वकुणत्वखंजत्वलक्षणे सर्वे ऽपि बधिरान्धकुणिखंजाः स्युर्न चैवं भवति तस्माज्जन्ममरणकरणानां प्रतिनियमात् पुरुषबहुत्वं सिद्धम् । इतश्चायुगपत् प्रवृत्तेश्च युगपदेककालं न युगपदयुगपत् प्रवर्त्तनं यस्मादयुगपद्धर्मादिषु प्रवृत्तिर्दृश्यते एके धर्मे प्रवृत्ता अन्ये ऽधर्मे वैराग्ये ऽन्ये ज्ञाने ऽन्ये प्रवृत्ताः तस्मादयुगपत् प्रवृत्तेश्च बहव इति सिद्धम् । किञ्चान्यत्त्रैगुण्याविपर्ययाच्चैव त्रिगुणभावविपर्ययाच्च पुरुषबहुत्वं सिद्धम् । यथा सामान्ये जन्मनि एकः सात्त्विकः सुखी । अन्यो राजसो दुःखी । अन्यस्तामसो मोहवान् । एवं त्रैगुण्यविपर्ययाद्बहुत्वं सिद्धमिति
janma ca maraṇaṃ ca karaṇāni ca janmamaraṇakaraṇāni teṣāṃ pratiniyamāt pratyekaniyamādityarthaḥ / yadyeka eva ātmā syāttata ekasya janmani sarva eva jāyeran ekasya maraṇe sarve 'pi mriyeran ekasya karaṇavaikalye bādhiryāndhamūkatvakuṇatvakhaṃjatvalakṣaṇe sarve 'pi badhirāndhakuṇikhaṃjāḥ syurna caivaṃ bhavati tasmājjanmamaraṇakaraṇānāṃ pratiniyamāt puruṣabahutvaṃ siddham / itaścāyugapat pravṛtteśca yugapadekakālaṃ na yugapadayugapat pravarttanaṃ yasmādayugapaddharmādiṣu pravṛttirdṛśyate eke dharme pravṛttā anye 'dharme vairāgye 'nye jñāne 'nye pravṛttāḥ tasmādayugapat pravṛtteśca bahava iti siddham / kiñcānyattraiguṇyāviparyayāccaiva triguṇabhāvaviparyayācca puruṣabahutvaṃ siddham / yathā sāmānye janmani ekaḥ sāttvikaḥ sukhī / anyo rājaso duḥkhī / anyastāmaso mohavān / evaṃ traiguṇyaviparyayādbahutvaṃ siddhamiti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.