इह पुरुषश्चेतनाकृत् तेन चेतनावभासं युक्तं महदादिलिङ्गं चेतनावदिव भवति यथा लोके घटाः शीतसंयुक्तः शीत उष्णसंयुक्त उष्ण एवं महदादि लिङ्गं तस्य संयोगात् पुरुषसंयोगाच्चेतनावदिव भवति तस्माद्गुणा अध्यवसायं कुर्वन्ति न पुरुषः । यद्यपि लोके पुरुषः कर्त्ता गंतेत्यादि प्रयुज्यते तथाप्यकर्त्ता पुरुषः कथं गुणकर्त्तृत्वे च तथा कर्त्तेव भवत्युदासीनो गुणानां कर्त्तृत्वे सति उदासीनो ऽपि पुरुषः कर्त्तेव भवति न कर्त्ता । अत्र दृष्टान्तो भवति यथाचौरश्चौरैः सह गृहीतश्चौर इत्यवगम्यत एवं त्रयो गुणाः कर्त्तारस्तैः संयुक्तः पुरुषो ऽकर्त्तापि कर्त्ता भवति कर्त्तृसंयोगात् । एवं व्यक्ताव्यक्तज्ञानां विभागो विख्यातो यद्विभागान्मोक्षप्राप्तिरिति
iha puruṣaścetanākṛt tena cetanāvabhāsaṃ yuktaṃ mahadādiliṅgaṃ cetanāvadiva bhavati yathā loke ghaṭāḥ śītasaṃyuktaḥ śīta uṣṇasaṃyukta uṣṇa evaṃ mahadādi liṅgaṃ tasya saṃyogāt puruṣasaṃyogāccetanāvadiva bhavati tasmādguṇā adhyavasāyaṃ kurvanti na puruṣaḥ / yadyapi loke puruṣaḥ karttā gaṃtetyādi prayujyate tathāpyakarttā puruṣaḥ kathaṃ guṇakarttṛtve ca tathā kartteva bhavatyudāsīno guṇānāṃ karttṛtve sati udāsīno 'pi puruṣaḥ kartteva bhavati na karttā / atra dṛṣṭānto bhavati yathācauraścauraiḥ saha gṛhītaścaura ityavagamyata evaṃ trayo guṇāḥ karttārastaiḥ saṃyuktaḥ puruṣo 'karttāpi karttā bhavati karttṛsaṃyogāt / evaṃ vyaktāvyaktajñānāṃ vibhāgo vikhyāto yadvibhāgānmokṣaprāptiriti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.