युगपच्चतुष्टयस्य बुद्ध्यहंकारमनसामेकैकेन्द्रियसम्बन्धे सति चतुष्टयं भवति चतुष्टयस्य दृष्टे प्रतिविषयाध्यवसाये युगपद्वृतिर्बुद्ध्यहंकारमनश्चक्षूंषि युगपदेककालं रूपं पश्यति स्थाणुरयमिति । बुद्ध्यहंकारमनोजिह्वा युगपद्रसं गृह्णन्ति । बुद्ध्यहंकारमनोघ्राणानि युगपद्गन्धं गृह्णन्ति । तथा त्वक्श्रोत्रे अपि । किंच क्रमशश्च तस्य निर्दिष्टा तस्येति चतुष्टयस्यक्रमशश्च वृत्तिर्भवति । यथा कश्चित् पथि गच्छन् दूरादेव दृष्ट्वा स्थाणुरयं पुरुषो वेति संशये सति तत्रोपरूढां वल्लिं तल्लिङ्गं पश्यति शकुनिं वा ततो तस्य मनसा संकल्पिते संशये व्यवच्छेदभूता बुद्धिर्भवति स्थाणुरयमित्यतो ऽहंकारश्च निश्चयार्थः स्थाणुरेवेत्येवं बुद्ध्यहंकारमनश्चक्षुषां क्रमशो वृत्तिर्दृष्टा यथा रूपे तथा शब्दादिष्वपि बोद्धव्या दृष्टे दृष्टविषये । किंचान्यत्तथाप्यदृष्टे त्रयस्य तत्पूर्विका वृत्तिरदृष्टे ऽनागते ऽतीते च काले बुद्ध्यहंकारमनसां रूपे चक्षुः पूर्विका त्रयस्य वृत्तिः स्पर्शे त्वक्पूर्विका गन्धे घ्राणपूर्विका रसे रसनपूर्विका शब्दे श्रवणपूर्विका बुद्ध्यहंकारमनसामनागते भविष्यति काले ऽतीते च तत् क्रमशो वृत्तिर्वर्त्तमाने युगपत् क्रमशश्चेति
yugapaccatuṣṭayasya buddhyahaṃkāramanasāmekaikendriyasambandhe sati catuṣṭayaṃ bhavati catuṣṭayasya dṛṣṭe prativiṣayādhyavasāye yugapadvṛtirbuddhyahaṃkāramanaścakṣūṃṣi yugapadekakālaṃ rūpaṃ paśyati sthāṇurayamiti / buddhyahaṃkāramanojihvā yugapadrasaṃ gṛhṇanti / buddhyahaṃkāramanoghrāṇāni yugapadgandhaṃ gṛhṇanti / tathā tvakśrotre api / kiṃca kramaśaśca tasya nirdiṣṭā tasyeti catuṣṭayasyakramaśaśca vṛttirbhavati / yathā kaścit pathi gacchan dūrādeva dṛṣṭvā sthāṇurayaṃ puruṣo veti saṃśaye sati tatroparūḍhāṃ valliṃ talliṅgaṃ paśyati śakuniṃ vā tato tasya manasā saṃkalpite saṃśaye vyavacchedabhūtā buddhirbhavati sthāṇurayamityato 'haṃkāraśca niścayārthaḥ sthāṇurevetyevaṃ buddhyahaṃkāramanaścakṣuṣāṃ kramaśo vṛttirdṛṣṭā yathā rūpe tathā śabdādiṣvapi boddhavyā dṛṣṭe dṛṣṭaviṣaye / kiṃcānyattathāpyadṛṣṭe trayasya tatpūrvikā vṛttiradṛṣṭe 'nāgate 'tīte ca kāle buddhyahaṃkāramanasāṃ rūpe cakṣuḥ pūrvikā trayasya vṛttiḥ sparśe tvakpūrvikā gandhe ghrāṇapūrvikā rase rasanapūrvikā śabde śravaṇapūrvikā buddhyahaṃkāramanasāmanāgate bhaviṣyati kāle 'tīte ca tat kramaśo vṛttirvarttamāne yugapat kramaśaśceti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.