सर्वेन्द्रियगतं त्रिष्वपि कालेषु सर्वं प्रत्युपभोगमुपभोगं प्रति देवमनुष्यतिर्यग् बुद्धीन्द्रियकर्मेन्द्रियद्वारेण सान्तःकरणा बुद्धिः साधयति सम्पादयति यस्मात् तस्मात् सैव च विशिनष्टि प्रधानपुरुषयोर्विषयविभागं करोति प्रधानपुरुषान्तरं नानात्वमित्यर्थः । सूक्ष्ममित्यनधिकृततपश्चरणैरप्राप्यमियं प्रकृतिः सत्त्वरजस्तमसां साम्यावस्था इयं बुद्धिरयमहंकार एतानि पञ्चतन्मात्राण्येकादशेन्द्रियाणि पञ्चमहाभूतान्ययमन्यः पुरुष एभ्यो व्यतिरिक्त इत्येव बोधयति बुद्धिर्यस्यावायादपवर्गो भवति
sarvendriyagataṃ triṣvapi kāleṣu sarvaṃ pratyupabhogamupabhogaṃ prati devamanuṣyatiryag buddhīndriyakarmendriyadvāreṇa sāntaḥkaraṇā buddhiḥ sādhayati sampādayati yasmāt tasmāt saiva ca viśinaṣṭi pradhānapuruṣayorviṣayavibhāgaṃ karoti pradhānapuruṣāntaraṃ nānātvamityarthaḥ / sūkṣmamityanadhikṛtatapaścaraṇairaprāpyamiyaṃ prakṛtiḥ sattvarajastamasāṃ sāmyāvasthā iyaṃ buddhirayamahaṃkāra etāni pañcatanmātrāṇyekādaśendriyāṇi pañcamahābhūtānyayamanyaḥ puruṣa ebhyo vyatirikta ityeva bodhayati buddhiryasyāvāyādapavargo bhavati
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.