सौक्ष्म्यात्तदनुपलब्धिः प्रधानस्येत्यर्थः । प्रधानं सौक्ष्म्यान्नोपलभ्यते यथाकाशे धूमोष्मजलनीहारपरमाणवः सन्तो ऽपि नोपलभ्यन्ते । कथं तर्हि तदुपलब्धिः । कार्यतस्तदुपलब्धिः । कार्यण दृष्ट्वा कारणमनुमीयते । अस्ति प्रधानं कारणं यस्येदं कार्यम् । बुद्धिरहंकारपञ्चतन्मात्राणि एकादशेन्द्रियाणि पञ्चमहाभूतानि एव तत्कार्यम् । तच्च कार्यं प्रकृतिविरूपम् । प्रकृतिः प्रधानं तस्य विरूपं प्रकृतेरसदृशं स्वरूपं च समानरूपं च तथा लोके ऽपि पितुस्तुल्य एव पुत्रो भवत्यतुल्यश्च । येन हेतुना तुल्यमतुल्यं तदुपरिष्टाद्वक्ष्यामः
saukṣmyāttadanupalabdhiḥ pradhānasyetyarthaḥ / pradhānaṃ saukṣmyānnopalabhyate yathākāśe dhūmoṣmajalanīhāraparamāṇavaḥ santo 'pi nopalabhyante / kathaṃ tarhi tadupalabdhiḥ / kāryatastadupalabdhiḥ / kāryaṇa dṛṣṭvā kāraṇamanumīyate / asti pradhānaṃ kāraṇaṃ yasyedaṃ kāryam / buddhirahaṃkārapañcatanmātrāṇi ekādaśendriyāṇi pañcamahābhūtāni eva tatkāryam / tacca kāryaṃ prakṛtivirūpam / prakṛtiḥ pradhānaṃ tasya virūpaṃ prakṛterasadṛśaṃ svarūpaṃ ca samānarūpaṃ ca tathā loke 'pi pitustulya eva putro bhavatyatulyaśca / yena hetunā tulyamatulyaṃ tadupariṣṭādvakṣyāmaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.