Library·Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Gaudapada's Bhasya [Samk]·1·1.9

Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Gaudapada's Bhasya [Samk] 1.9

SamkI 1.9

असदकरणान्न सदसतो ऽकरणं तस्मात्सत्कार्यं इहलोके ऽसत्करणं नास्ति यथा सिकताभ्यस्तैलोत्पत्तिस्तस्मात्सतः करणादस्ति प्रागु(त्प)प्तेः । प्रधाने व्यक्तमतः सत्कार्यम् । किं चान्यदुपादानग्रहणादुपादानं कारणं तस्य ग्रहणादिहलोके यो येनार्थी स तदुपादानग्रहणं करोति दध्यर्थी क्षीरस्य न तु जलस्य तस्मात् सत्कार्यम् । इतश्च सर्वसम्भवाभावात् सर्वस्य सर्वत्रसम्भवो नास्ति यथा सुवर्णस्य रजतादौ तृणपांशुसिकतासु तस्मात् सर्वसम्भवाभावात् सत्कार्यम् । इतशच शक्तस्य शक्यकरणात् । इह कुलालः शक्तो मृद्दण्डचक्रचीवररज्जुनीरादिकरणोपकरणं वा शक्यमेव घटां मृत्पिण्डादुत्पादयति तस्मात् सत्कार्यम् । इतश्च कारणभावाच्च सत्कार्यम् । कारणं यल्लक्षणं तल्लक्षणमेव कार्यमेव यथा यवेभ्यो ऽपि यवाः व्रीहीभ्यो व्रीहयः यदासत्कार्यं स्यात्ततः कोद्रवेभ्यः शालयः स्युर्न च सन्तीति तस्मात् सत्कार्यम् । एवं पञ्चभिर्हेतुभिः प्रधाने महदादिलिङ्गमस्ति तस्मात्सत उत्पत्तिर्नासत इति

asadakaraṇānna sadasato 'karaṇaṃ tasmātsatkāryaṃ ihaloke 'satkaraṇaṃ nāsti yathā sikatābhyastailotpattistasmātsataḥ karaṇādasti prāgu(tpa)pteḥ / pradhāne vyaktamataḥ satkāryam / kiṃ cānyadupādānagrahaṇādupādānaṃ kāraṇaṃ tasya grahaṇādihaloke yo yenārthī sa tadupādānagrahaṇaṃ karoti dadhyarthī kṣīrasya na tu jalasya tasmāt satkāryam / itaśca sarvasambhavābhāvāt sarvasya sarvatrasambhavo nāsti yathā suvarṇasya rajatādau tṛṇapāṃśusikatāsu tasmāt sarvasambhavābhāvāt satkāryam / itaśaca śaktasya śakyakaraṇāt / iha kulālaḥ śakto mṛddaṇḍacakracīvararajjunīrādikaraṇopakaraṇaṃ vā śakyameva ghaṭāṃ mṛtpiṇḍādutpādayati tasmāt satkāryam / itaśca kāraṇabhāvācca satkāryam / kāraṇaṃ yallakṣaṇaṃ tallakṣaṇameva kāryameva yathā yavebhyo 'pi yavāḥ vrīhībhyo vrīhayaḥ yadāsatkāryaṃ syāttataḥ kodravebhyaḥ śālayaḥ syurna ca santīti tasmāt satkāryam / evaṃ pañcabhirhetubhiḥ pradhāne mahadādiliṅgamasti tasmātsata utpattirnāsata iti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/SamkI/1.9

Cite as: Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Gaudapada's Bhasya [Samk] 1.9, in HREEM (hreem.cc/library/SamkI/1.9), after GRETIL, Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Gaudapada's Bhasya (commentary) Based on the ed.: The Sankhya Karika.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/samkhya/iskgaudu.htm — Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Gaudapada's Bhasya (commentary) Based on the ed.: The Sankhya Karika. By Iswara Krishna; Translated from the Sanscrit by Henry Thomas Colebrooke, also the Bhashya, or, Commentary of Gaudapada; Translated, and Illustrated by an | NOTE: the file numbers verses only within chapters; chapter numbers were inferred from each restart at 1 — verify against a printed edition before citing formally.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text