Samkara (attrib.): Vivekacudamani 1

निरन्तराभ्यासवशात्तदित्थं पक्वं मनो ब्रह्मणि लीयते यदा & तदा समाधिः सविकल्पवर्जितः स्वतो ऽद्वयानन्दरसानुभावकः

nirantarābhyāsavaśāttaditthaṃ pakvaṃ mano brahmaṇi līyate yadā & tadā samādhiḥ savikalpavarjitaḥ svato 'dvayānandarasānubhāvakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाधिनानेन समस्तवासना- ग्रन्थेर्विनाशो ऽखिलकर्मनाशः & अन्तर्बहिः सर्वत एव सर्वदा स्वरूपविस्फूर्तिरयत्नतः स्यात्

samādhinānena samastavāsanā- granthervināśo 'khilakarmanāśaḥ & antarbahiḥ sarvata eva sarvadā svarūpavisphūrtirayatnataḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतेः शतगुणं विद्यान्मननं मननाद् अपि & निदिंध्यासं लक्षगुणमनन्तं निर्विकल्पकम्

śruteḥ śataguṇaṃ vidyānmananaṃ mananād api & nidiṃdhyāsaṃ lakṣaguṇamanantaṃ nirvikalpakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्विकल्पकसमाधिना स्फुटं ब्रह्मतत्त्वमवगम्यते ध्रुवम् & नान्यथा चलतया मनोगतेः प्रत्ययान्तरविमिश्रितं भवेत्

nirvikalpakasamādhinā sphuṭaṃ brahmatattvamavagamyate dhruvam & nānyathā calatayā manogateḥ pratyayāntaravimiśritaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतः समाधत्स्व यतेन्द्रियः सन् निरन्तरं शान्तमनाः प्रतीचि & विध्वंसय ध्वान्तमनाद्यविद्यया कृतं सदेकत्वविलोकनेन

ataḥ samādhatsva yatendriyaḥ san nirantaraṃ śāntamanāḥ pratīci & vidhvaṃsaya dhvāntamanādyavidyayā kṛtaṃ sadekatvavilokanena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगस्य प्रथमद्वारं वाङ्निरोधो ऽपरिग्रहः & निराशा च निरीहा च नित्यमेकान्तशीलता

yogasya prathamadvāraṃ vāṅnirodho 'parigrahaḥ & nirāśā ca nirīhā ca nityamekāntaśīlatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकान्तस्थितिरिन्द्रियोपरमणे हेनुर्दमश्चेतसः संरोधे करणं शमेन विलयं यायादहंवासना & तेनानन्दरसानुभूतिरचला ब्राह्मी सदा योगिनः तस्माच्चित्तनिरोध एव सततं कार्यः प्रयत्नो मुनेः

ekāntasthitirindriyoparamaṇe henurdamaścetasaḥ saṃrodhe karaṇaṃ śamena vilayaṃ yāyādahaṃvāsanā & tenānandarasānubhūtiracalā brāhmī sadā yoginaḥ tasmāccittanirodha eva satataṃ kāryaḥ prayatno muneḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाचं नियच्छात्मनि तं नियच्छ बुद्धौ धियं यच्छ च बुद्धिसाक्षिणि & तं चापि पूर्णात्मनि निर्विकल्पे विलाप्य शान्तिं परमां भजस्व

vācaṃ niyacchātmani taṃ niyaccha buddhau dhiyaṃ yaccha ca buddhisākṣiṇi & taṃ cāpi pūrṇātmani nirvikalpe vilāpya śāntiṃ paramāṃ bhajasva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहप्राणेन्द्रियमनोबुद्ध्यादिभिरुपाधिभिः & यैर् यैर् वृत्तेःसमायोगस्ततद्भावो ऽस्य योगिनः

dehaprāṇendriyamanobuddhyādibhirupādhibhiḥ & yair yair vṛtteḥsamāyogastatadbhāvo 'sya yoginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्निवृत्त्या मुनेः सम्यक् सर्वोपरमणं सुखम् & संदृश्यते सदानन्दरसानुभवविप्लवः

tannivṛttyā muneḥ samyak sarvoparamaṇaṃ sukham & saṃdṛśyate sadānandarasānubhavaviplavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तस्त्यागो बहिस्त्यागो विरक्तस्यैव युज्यते & त्यजत्यन्तर्बहिःसङ्गं विरक्तस्तु मुमुक्षया

antastyāgo bahistyāgo viraktasyaiva yujyate & tyajatyantarbahiḥsaṅgaṃ viraktastu mumukṣayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहिस्तु विषयैः सङ्गं तथान्तरहमादिभिः & विरक्त एव शक्नोति त्यक्तुं ब्रह्मणि निष्ठितः

bahistu viṣayaiḥ saṅgaṃ tathāntarahamādibhiḥ & virakta eva śaknoti tyaktuṃ brahmaṇi niṣṭhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैराग्यबोधौ पुरुषस्य पक्षिवत् पक्षौ विजानीहि विचक्षण त्वम् & विमुक्तिसौधाग्रलताधिरोहणं ताभ्यां विना नान्यतरेण सिध्यति

vairāgyabodhau puruṣasya pakṣivat pakṣau vijānīhi vicakṣaṇa tvam & vimuktisaudhāgralatādhirohaṇaṃ tābhyāṃ vinā nānyatareṇa sidhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यन्तवैराग्यवतः समाधिः समाहितस्यैव दृढप्रबोधः & प्रबुद्धतत्त्वस्य हि बन्धमुक्तिः मुक्तात्मनो नित्यसुखानुभूतिः

atyantavairāgyavataḥ samādhiḥ samāhitasyaiva dṛḍhaprabodhaḥ & prabuddhatattvasya hi bandhamuktiḥ muktātmano nityasukhānubhūtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैराग्यान् न परं सुखस्य जनकं पश्यामि वश्यात्मनः तच्चेच्छुद्धतरात्मबोधसहितं स्वाराज्यसाम्राज्यधुक् & एतद्द्वारमजस्रमुक्तियुवतेर्यस्मात्त्वमस्मात्परं सर्वत्रास्पृहया सदात्मनि सदा प्रज्ञां कुरु श्रेयसे

vairāgyān na paraṃ sukhasya janakaṃ paśyāmi vaśyātmanaḥ taccecchuddhatarātmabodhasahitaṃ svārājyasāmrājyadhuk & etaddvāramajasramuktiyuvateryasmāttvamasmātparaṃ sarvatrāspṛhayā sadātmani sadā prajñāṃ kuru śreyase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आशां छिन्द्धि विषोपमेषु विषयेष्वेषैव मृत्योः कृतिस् त्यक्त्वा जातिकुलाश्रमेष्वभिमतिं मुञ्चातिदूरात्क्रियाः & देहादावसति त्यजात्मधिषणां प्रज्ञां कुरुष्वात्मनि त्वं द्रष्टास्यमनो ऽसि निर्द्वयपरं ब्रह्मासि यद्वस्तुतः

āśāṃ chinddhi viṣopameṣu viṣayeṣveṣaiva mṛtyoḥ kṛtis tyaktvā jātikulāśrameṣvabhimatiṃ muñcātidūrātkriyāḥ & dehādāvasati tyajātmadhiṣaṇāṃ prajñāṃ kuruṣvātmani tvaṃ draṣṭāsyamano 'si nirdvayaparaṃ brahmāsi yadvastutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्ष्ये ब्रह्मणि मानसं दृढतरं संस्थाप्य बाह्येन्द्रियं स्वस्थाने विनिवेश्य निश्चलतनुश्चोपेक्ष्य देहस्थितिम् & ब्रह्मात्मैक्यमुपेत्य तन्मयतया चाखण्डवृत्त्यानिशं ब्रह्मानन्दरसं पिबात्मनि मुदा शून्यैः किमन्यैर् भृशम्

lakṣye brahmaṇi mānasaṃ dṛḍhataraṃ saṃsthāpya bāhyendriyaṃ svasthāne viniveśya niścalatanuścopekṣya dehasthitim & brahmātmaikyamupetya tanmayatayā cākhaṇḍavṛttyāniśaṃ brahmānandarasaṃ pibātmani mudā śūnyaiḥ kimanyair bhṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनात्मचिन्तनं त्यक्त्वा कश्मलं दुःखकारणम् & चिन्तयात्मानमानन्दरूपं यन्मुक्तिकारणम्

anātmacintanaṃ tyaktvā kaśmalaṃ duḥkhakāraṇam & cintayātmānamānandarūpaṃ yanmuktikāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष स्वयंज्योतिरशेषसाक्षी विज्ञानकोशो विलसत्यजस्रम् & लक्ष्यं विधायैनमसद्विलक्षणम् अखण्डवृत्त्यात्मतयानुभावय

eṣa svayaṃjyotiraśeṣasākṣī vijñānakośo vilasatyajasram & lakṣyaṃ vidhāyainamasadvilakṣaṇam akhaṇḍavṛttyātmatayānubhāvaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतमच्छीन्नया वृत्त्या प्रत्ययान्तरशून्यया & उल्लेखयन्विजानीयात्स्वस्वरूपतया स्फुटम्

etamacchīnnayā vṛttyā pratyayāntaraśūnyayā & ullekhayanvijānīyātsvasvarūpatayā sphuṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रात्मत्वं दृढीकुर्वन्नहमादिषु संत्यजन् & उदासीनतया तेषु तिष्ठेत्स्फुटघटादिवत्

atrātmatvaṃ dṛḍhīkurvannahamādiṣu saṃtyajan & udāsīnatayā teṣu tiṣṭhetsphuṭaghaṭādivat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशुद्धमन्तःकरणं स्वरूपे निवेश्य साक्षिण्य् अवबोधमात्रे & शनैः शनैर् निश्चलतामुपानयन् पूर्णं स्वमेवानुविलोकयेत्ततः

viśuddhamantaḥkaraṇaṃ svarūpe niveśya sākṣiṇy avabodhamātre & śanaiḥ śanair niścalatāmupānayan pūrṇaṃ svamevānuvilokayettataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहेन्द्रियप्राणमनो ऽहम् आदिभिः स्वाज्ञानकॢप्तैर् अखिलैर् उपाधिभिः & विमुक्तमात्मानमखण्डरूपं पूर्णं महाकाशमिवावलोकयेत्

dehendriyaprāṇamano 'ham ādibhiḥ svājñānakḷptair akhilair upādhibhiḥ & vimuktamātmānamakhaṇḍarūpaṃ pūrṇaṃ mahākāśamivāvalokayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घटकलशकुसूलसूचिमुख्यैः गगनमुपाधिशतैर् विमुक्तमेकम् & भवति न विविधं तथैव शुद्धं परमहमादिविमुक्तमेकम् एव

ghaṭakalaśakusūlasūcimukhyaiḥ gaganamupādhiśatair vimuktamekam & bhavati na vividhaṃ tathaiva śuddhaṃ paramahamādivimuktamekam eva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्ता मृषामात्रा उपाधयः & ततः पूर्णं स्वमात्मानं पश्येदेकात्मना स्थितम्

brahmādistambaparyantā mṛṣāmātrā upādhayaḥ & tataḥ pūrṇaṃ svamātmānaṃ paśyedekātmanā sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र भ्रान्त्या कल्पितं तद्विवेके तत्तन्मात्रं नैव तस्माद्विभिन्नम् & भ्रान्तेर्नाशे भाति दृष्टाहितत्त्वं रज्जुस्तद्वद्विश्वम् आत्मस्वरूपम्

yatra bhrāntyā kalpitaṃ tadviveke tattanmātraṃ naiva tasmādvibhinnam & bhrānternāśe bhāti dṛṣṭāhitattvaṃ rajjustadvadviśvam ātmasvarūpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं ब्रह्मा स्वयं विष्णुः स्वयमिन्द्रः स्वयं शिवः & स्वयं विश्वमिदं सर्वं स्वस्मादन्यन् न किंचन

svayaṃ brahmā svayaṃ viṣṇuḥ svayamindraḥ svayaṃ śivaḥ & svayaṃ viśvamidaṃ sarvaṃ svasmādanyan na kiṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तः स्वयं चापि बहिः स्वयं च स्वयं पुरस्तात् स्वयम् एव पश्चात् & स्वयं ह्यावाच्यां स्वयमप्युदीच्यां तथोपरिष्टात्स्वयमप्यधस्तात्

antaḥ svayaṃ cāpi bahiḥ svayaṃ ca svayaṃ purastāt svayam eva paścāt & svayaṃ hyāvācyāṃ svayamapyudīcyāṃ tathopariṣṭātsvayamapyadhastāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरङ्गफेनभ्रमबुद्बुदादि सर्वं स्वरूपेण जलं यथा तथा & चिद् एव देहाद्यहमन्तमेतत् सर्वं चिद् एवैकरसं विशुद्धम्

taraṅgaphenabhramabudbudādi sarvaṃ svarūpeṇa jalaṃ yathā tathā & cid eva dehādyahamantametat sarvaṃ cid evaikarasaṃ viśuddham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदेवेदं सर्वं जगदवगतं वाङ्मनसयोः सतो ऽन्यन्नास्त्य् एव प्रकृतिपरसीम्नि स्थितवतः & पृथक् किं मृत्स्नायाः कलशघटकुम्भाद्यवगतं वदत्येष भ्रान्तस्त्वमहमिति मायामदिरया

sadevedaṃ sarvaṃ jagadavagataṃ vāṅmanasayoḥ sato 'nyannāsty eva prakṛtiparasīmni sthitavataḥ & pṛthak kiṃ mṛtsnāyāḥ kalaśaghaṭakumbhādyavagataṃ vadatyeṣa bhrāntastvamahamiti māyāmadirayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियासमभिहारेण यत्र नान्यदिति श्रुतिः & ब्रवीति द्वैतराहित्यं मिथ्याध्यासनिवृत्तये

kriyāsamabhihāreṇa yatra nānyaditi śrutiḥ & bravīti dvaitarāhityaṃ mithyādhyāsanivṛttaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाशवन्निर्मलनिर्विकल्पं निःसीमनिःस्पन्दननिर्विकारम् & अन्तर्बहिःशून्यमनन्यमद्वयं स्वयं परं ब्रह्म किमस्ति बोध्यम्

ākāśavannirmalanirvikalpaṃ niḥsīmaniḥspandananirvikāram & antarbahiḥśūnyamananyamadvayaṃ svayaṃ paraṃ brahma kimasti bodhyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वक्तव्यं किमु विद्यते ऽत्र बहुधा ब्रह्मैव जीवः स्वयं ब्रह्मैतज्जगदाततं नु सकलं ब्रह्माद्वितीयं श्रुतिः & ब्रह्मैवाहमिति प्रबुद्धमतयः संत्यक्तबाह्याः स्फुटं ब्रह्मीभूय वसन्ति सन्ततचिदानन्दात्मनैतद्ध्रुवम्

vaktavyaṃ kimu vidyate 'tra bahudhā brahmaiva jīvaḥ svayaṃ brahmaitajjagadātataṃ nu sakalaṃ brahmādvitīyaṃ śrutiḥ & brahmaivāhamiti prabuddhamatayaḥ saṃtyaktabāhyāḥ sphuṭaṃ brahmībhūya vasanti santatacidānandātmanaitaddhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जहि मलमयकोशे ऽहंधियोत्थापिताशां प्रसभमनिलकल्पे लिङ्गदेहे ऽपि पश्चात् & निगमगदितकीर्तिं नित्यमानन्दमूर्तिं स्वयमिति परिचीय ब्रह्मरूपेण तिष्ठ

jahi malamayakośe 'haṃdhiyotthāpitāśāṃ prasabhamanilakalpe liṅgadehe 'pi paścāt & nigamagaditakīrtiṃ nityamānandamūrtiṃ svayamiti paricīya brahmarūpeṇa tiṣṭha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शवाकारं यावद्भजति मनुजस्तावदशुचिः परेभ्यः स्यात्क्लेशो जननमरणव्याधिनिलयः & यदात्मानं शुद्धं कलयति शिवाकारमचलम् तदा तेभ्यो मुक्तो भवति हि तदाह श्रुतिर् अपि

śavākāraṃ yāvadbhajati manujastāvadaśuciḥ parebhyaḥ syātkleśo jananamaraṇavyādhinilayaḥ & yadātmānaṃ śuddhaṃ kalayati śivākāramacalam tadā tebhyo mukto bhavati hi tadāha śrutir api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वात्मन्यारोपिताशेषाभासर्वस्तुनिरासतः & स्वयम् एव परं ब्रह्म पूर्णमद्वयमक्रियम्

svātmanyāropitāśeṣābhāsarvastunirāsataḥ & svayam eva paraṃ brahma pūrṇamadvayamakriyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहितायां सति चित्तवृत्तौ परात्मनि ब्रह्मणि निर्विकल्पे & न दृश्यते कश्चिदयं विकल्पः प्रजल्पमात्रः परिशिष्यते यतः

samāhitāyāṃ sati cittavṛttau parātmani brahmaṇi nirvikalpe & na dṛśyate kaścidayaṃ vikalpaḥ prajalpamātraḥ pariśiṣyate yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असत्कल्पो विकल्पो ऽयं विश्वमित्येकवस्तुनि & निर्विकारे निराकारे निर्विशेषे भिदा कुतः

asatkalpo vikalpo 'yaṃ viśvamityekavastuni & nirvikāre nirākāre nirviśeṣe bhidā kutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्रष्टुदर्शनदृश्यादिभावशून्यैकवस्तुनि & निर्विकारे निराकारे निर्विशेषे भिदा कुतः

draṣṭudarśanadṛśyādibhāvaśūnyaikavastuni & nirvikāre nirākāre nirviśeṣe bhidā kutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पार्णव इवात्यन्तपरिपूर्णैकवस्तुनि & निर्विकारे निराकारे निर्विशेषे भिदा कुतः

kalpārṇava ivātyantaparipūrṇaikavastuni & nirvikāre nirākāre nirviśeṣe bhidā kutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेजसीव तमो यत्र प्रलीनं भ्रान्तिकारणम् & अद्वितीये परे तत्त्वे निर्विशेषे भिदा कुतः

tejasīva tamo yatra pralīnaṃ bhrāntikāraṇam & advitīye pare tattve nirviśeṣe bhidā kutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकात्मके परे तत्त्वे भेदवार्ता कथं वसेत् & सुषुप्तौ सुखमात्रायां भेदः केनावलोकितः

ekātmake pare tattve bhedavārtā kathaṃ vaset & suṣuptau sukhamātrāyāṃ bhedaḥ kenāvalokitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ह्यस्ति विश्वं परतत्त्वबोधात् सदात्मनि ब्रह्मणि निर्विकल्पे & कालत्रये नाप्यहिरीक्षितो गुणे न ह्यम्बुबिन्दुर्मृगतृष्णिकायाम्

na hyasti viśvaṃ paratattvabodhāt sadātmani brahmaṇi nirvikalpe & kālatraye nāpyahirīkṣito guṇe na hyambubindurmṛgatṛṣṇikāyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मायामात्रमिदं द्वैतमद्वैतं परमार्थतः & इति ब्रूते श्रुतिः साक्षात्सुषुप्तावनुभूयते

māyāmātramidaṃ dvaitamadvaitaṃ paramārthataḥ & iti brūte śrutiḥ sākṣātsuṣuptāvanubhūyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनन्यत्वमधिष्ठानादारोप्यस्य निरीक्षितम् & पण्डितै रज्जुसर्पादौ विकल्पो भ्रान्तिजीवनः

ananyatvamadhiṣṭhānādāropyasya nirīkṣitam & paṇḍitai rajjusarpādau vikalpo bhrāntijīvanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तमूलो विकल्पो ऽयं चित्ताभावे न कश्चन & अतश्चित्तं समाधेहि प्रत्यग्रूपे परात्मनि

cittamūlo vikalpo 'yaṃ cittābhāve na kaścana & ataścittaṃ samādhehi pratyagrūpe parātmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् अपि सततबोधं केवलानन्दरूपं निरुपममतिवेलं नित्यमुक्तं निरीहम् & निरवधिगगनाभं निष्कलं निर्विकल्पं हृदि कलयति विद्वान् ब्रह्म पूर्णं समाधौ

kim api satatabodhaṃ kevalānandarūpaṃ nirupamamativelaṃ nityamuktaṃ nirīham & niravadhigaganābhaṃ niṣkalaṃ nirvikalpaṃ hṛdi kalayati vidvān brahma pūrṇaṃ samādhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृतिविकृतिशून्यं भावनातीतभावं समरसमसमानं मानसं बन्धदूरम् & निगमवचनसिद्धं नित्यमस्मत्प्रसिद्धं हृदि कलयति विद्वान् ब्रह्म पूर्णं समाधौ

prakṛtivikṛtiśūnyaṃ bhāvanātītabhāvaṃ samarasamasamānaṃ mānasaṃ bandhadūram & nigamavacanasiddhaṃ nityamasmatprasiddhaṃ hṛdi kalayati vidvān brahma pūrṇaṃ samādhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजरममरमस्ताभाववस्तुस्वरूपं स्तिमितसलिलराशिप्रख्यमाख्याविहीनम् & शमितगुणविकारं शाश्वतं शान्तमेकं हृदि कलयति विद्वान् ब्रह्म पूर्णं समाधौ

ajaramamaramastābhāvavastusvarūpaṃ stimitasalilarāśiprakhyamākhyāvihīnam & śamitaguṇavikāraṃ śāśvataṃ śāntamekaṃ hṛdi kalayati vidvān brahma pūrṇaṃ samādhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहितान्तःकरणः स्वरूपे विलोकयात्मानमखण्डवैभवम् & विच्छिन्द्धि बन्धं भवगन्धगन्धितं यत्नेन पुंस्त्वं सफलीकुरुष्व ॥ ४११। सर्वोपाधिविनिर्मुक्तं सच्चिदानन्दमद्वयम्। भावयात्मानम् आत्मस्थं न भूयः कल्पसे ऽध्वने

samāhitāntaḥkaraṇaḥ svarūpe vilokayātmānamakhaṇḍavaibhavam & vicchinddhi bandhaṃ bhavagandhagandhitaṃ yatnena puṃstvaṃ saphalīkuruṣva // 411. sarvopādhivinirmuktaṃ saccidānandamadvayam| bhāvayātmānam ātmasthaṃ na bhūyaḥ kalpase 'dhvane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छायेव पुंसः परिदृश्यमान् माभासरूपेण फलानुभूत्या & शरीरमाराच्छववन्निरस्तं पुनर्न संधत्त इदं महात्मा

chāyeva puṃsaḥ paridṛśyamān mābhāsarūpeṇa phalānubhūtyā & śarīramārācchavavannirastaṃ punarna saṃdhatta idaṃ mahātmā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सततविमलबोधानन्दरूपं समेत्य त्यज जडमलरूपोपाधिमेतं सुदूरे & अथ पुनर् अपि नैष स्मर्यतां वान्तवस्तु स्मरणविषयभूतं पल्पते कुत्सनाय

satatavimalabodhānandarūpaṃ sametya tyaja jaḍamalarūpopādhimetaṃ sudūre & atha punar api naiṣa smaryatāṃ vāntavastu smaraṇaviṣayabhūtaṃ palpate kutsanāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समूलमेतत्परिदाह्य वन्हौ सदात्मनि ब्रह्मणि निर्विकल्पे & ततः स्वयं नित्यविशुद्धबोधा नन्दात्मना तिष्ठति विद्वरिष्ठः

samūlametatparidāhya vanhau sadātmani brahmaṇi nirvikalpe & tataḥ svayaṃ nityaviśuddhabodhā nandātmanā tiṣṭhati vidvariṣṭhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रारब्धसूत्रग्रथितं शरीरं प्रयातु वा तिष्ठतु गोर् इव स्रक् & न तत्पुनः पश्यति तत्त्ववेत्ता- (आ)नन्दात्मनि ब्रह्मणि लीनवृत्तिः

prārabdhasūtragrathitaṃ śarīraṃ prayātu vā tiṣṭhatu gor iva srak & na tatpunaḥ paśyati tattvavettā- (ā)nandātmani brahmaṇi līnavṛttiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अखण्डानन्दमात्मानं विज्ञाय स्वस्वरूपतः & किमिच्छन् कस्य वा हेतोर् देहं पुष्णाति तत्त्ववित्

akhaṇḍānandamātmānaṃ vijñāya svasvarūpataḥ & kimicchan kasya vā hetor dehaṃ puṣṇāti tattvavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसिद्धस्य फलं त्वेतज्जीवन्मुक्तस्य योगिनः & बहिरन्तः सदानन्दरसास्वादनम् आत्मनि

saṃsiddhasya phalaṃ tvetajjīvanmuktasya yoginaḥ & bahirantaḥ sadānandarasāsvādanam ātmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैराग्यस्य फलं बोधो बोधस्योपरतिः फलम् & स्वानन्दानुभवाच्छान्तिरेषैवोपरतेः फलम्

vairāgyasya phalaṃ bodho bodhasyoparatiḥ phalam & svānandānubhavācchāntireṣaivoparateḥ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्य् उत्तरोत्तराभावः पूर्वपूर्वन्तु निष्फलम् & निवृत्तिः परमा तृप्तिरानन्दो ऽनुपमः स्वतः

yady uttarottarābhāvaḥ pūrvapūrvantu niṣphalam & nivṛttiḥ paramā tṛptirānando 'nupamaḥ svataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टदुःखेष्वनुद्वेगो विद्यायाः प्रस्तुतं फलम् & यत्कृतं भ्रान्तिवेलायां नाना कर्म जुगुप्सितम् \ पश्चान्नरो विवेकेन तत् कथं कर्तुम् अर्हति

dṛṣṭaduḥkheṣvanudvego vidyāyāḥ prastutaṃ phalam & yatkṛtaṃ bhrāntivelāyāṃ nānā karma jugupsitam \ paścānnaro vivekena tat kathaṃ kartum arhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याफलं स्यादसतो निवृत्तिः प्रवृत्तिरज्ञानफलं तदीक्षितम् & तज्ज्ञाज्ञयोर् यन्मृगतृष्णिकादौ नोचेद्विदां दृष्टफलं किमस्मात्

vidyāphalaṃ syādasato nivṛttiḥ pravṛttirajñānaphalaṃ tadīkṣitam & tajjñājñayor yanmṛgatṛṣṇikādau nocedvidāṃ dṛṣṭaphalaṃ kimasmāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अज्ञानहृदयग्रन्थेर्विनाशो यद्य् अशेषतः & अनिच्छोर्विषयः किं नु प्रवृत्तेः कारणं स्वतः

ajñānahṛdayagranthervināśo yady aśeṣataḥ & anicchorviṣayaḥ kiṃ nu pravṛtteḥ kāraṇaṃ svataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासनानुदयो भोग्ये वैरागस्य तदावधिः & अहंभावोदयाभावो बोधस्य परमावधिः \ लीनवृत्तैर् अनुत्पत्तिर्मर्यादोपरतेस्तु सा

vāsanānudayo bhogye vairāgasya tadāvadhiḥ & ahaṃbhāvodayābhāvo bodhasya paramāvadhiḥ \ līnavṛttair anutpattirmaryādoparatestu sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माकारतया सदा स्थिततया निर्मुक्तबाह्यार्थधीर् अन्यावेदितभोग्यभोगकलनो निद्रालुवद्बालवत् & स्वप्नालोकितलोकवज्जगदिदं पश्यन् क्वचिल् लब्धधीर् आस्ते कश्चिदनन्तपुण्यफलभुग्धन्यः स मान्यो भुवि

brahmākāratayā sadā sthitatayā nirmuktabāhyārthadhīr anyāveditabhogyabhogakalano nidrāluvadbālavat & svapnālokitalokavajjagadidaṃ paśyan kvacil labdhadhīr āste kaścidanantapuṇyaphalabhugdhanyaḥ sa mānyo bhuvi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थितप्रज्ञो यतिरयं यः सदानन्दमश्नुते & ब्रह्मण्य् एव विलीनात्मा निर्विकारो विनिष्क्रियः

sthitaprajño yatirayaṃ yaḥ sadānandamaśnute & brahmaṇy eva vilīnātmā nirvikāro viniṣkriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मात्मनोः शोधितयोर् एकभावावगाहिनी & निर्विकल्पा च चिन्मात्रा वृत्तिः प्रज्ञेति कथ्यते \ सुस्थितासौ भवेद्यस्य स्थितप्रज्ञः स उच्यते

brahmātmanoḥ śodhitayor ekabhāvāvagāhinī & nirvikalpā ca cinmātrā vṛttiḥ prajñeti kathyate \ susthitāsau bhavedyasya sthitaprajñaḥ sa ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य स्थिता भवेत्प्रज्ञा यस्यानन्दो निरन्तरः & प्रपञ्चो विस्मृतप्रायः स जीवन्मुक्त इष्यते

yasya sthitā bhavetprajñā yasyānando nirantaraḥ & prapañco vismṛtaprāyaḥ sa jīvanmukta iṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लीनधीर् अपि जागर्ति जाग्रद्धर्मविवर्जितः & बोधो निर्वासनो यस्य स जीवन्मुक्त इष्यते

līnadhīr api jāgarti jāgraddharmavivarjitaḥ & bodho nirvāsano yasya sa jīvanmukta iṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तसंसारकलनः कलावान् अपि निष्कलः & यस्य चित्तं विनिश्चिन्तं स जीवन्मुक्त इष्यते

śāntasaṃsārakalanaḥ kalāvān api niṣkalaḥ & yasya cittaṃ viniścintaṃ sa jīvanmukta iṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्तमाने ऽपि देहे ऽस्मिञ्छायावदनुवर्तिनि & अहन्ताममताभावो जीवन्मुक्तस्य लक्षणम्

vartamāne 'pi dehe 'smiñchāyāvadanuvartini & ahantāmamatābhāvo jīvanmuktasya lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतीताननुसन्धानं भविष्यदविचारणम् & औदासीन्यम् अपि प्राप्तं जीवन्मुक्तस्य लक्षणम्

atītānanusandhānaṃ bhaviṣyadavicāraṇam & audāsīnyam api prāptaṃ jīvanmuktasya lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणदोषविशिष्टे ऽस्मिन्स्वभावेन विलक्षणे & सर्वत्र समदर्शित्वं जीवन्मुक्तस्य लक्षणम्

guṇadoṣaviśiṣṭe 'sminsvabhāvena vilakṣaṇe & sarvatra samadarśitvaṃ jīvanmuktasya lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इष्टानिष्टार्थसम्प्राप्तौ समदर्शितयात्मनि & उभयत्राविकारित्वं जीवन्मुक्तस्य लक्षणम्

iṣṭāniṣṭārthasamprāptau samadarśitayātmani & ubhayatrāvikāritvaṃ jīvanmuktasya lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मानन्दरसास्वादासक्तचित्ततया यतेः & अन्तर्बहिरविज्ञानं जीवन्मुक्तस्य लक्षणम्

brahmānandarasāsvādāsaktacittatayā yateḥ & antarbahiravijñānaṃ jīvanmuktasya lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहेन्द्रियादौ कर्तव्ये ममाहंभाववर्जितः & औदासीन्येन यस् तिष्ठेत्स जीवन्मुक्तलक्षणः

dehendriyādau kartavye mamāhaṃbhāvavarjitaḥ & audāsīnyena yas tiṣṭhetsa jīvanmuktalakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञात आत्मनो यस्य ब्रह्मभावः श्रुतेर्बलात् & भवबन्धविनिर्मुक्तः स जीवन्मुक्तलक्षणः

vijñāta ātmano yasya brahmabhāvaḥ śruterbalāt & bhavabandhavinirmuktaḥ sa jīvanmuktalakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहेन्द्रियेष्वहंभाव इदंभावस्तदन्यके & यस्य नो भवतः क्वापि स जीवन्मुक्त इष्यते

dehendriyeṣvahaṃbhāva idaṃbhāvastadanyake & yasya no bhavataḥ kvāpi sa jīvanmukta iṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न प्रत्यग्ब्रह्मणोर् भेदं कदापि ब्रह्मसर्गयोः & प्रज्ञया यो विजानिति स जीवन्मुक्तलक्षणः

na pratyagbrahmaṇor bhedaṃ kadāpi brahmasargayoḥ & prajñayā yo vijāniti sa jīvanmuktalakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधुभिः पूज्यमाने ऽस्मिन् पीड्यमाने ऽपि दुर्जनैः & समभावो भवेद्यस्य स जीवन्मुक्तलक्षणः

sādhubhiḥ pūjyamāne 'smin pīḍyamāne 'pi durjanaiḥ & samabhāvo bhavedyasya sa jīvanmuktalakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र प्रविष्टा विषयाः परेरिता नदीप्रवाहा इव वारिराशौ & लिनन्ति सन्मात्रतया न विक्रियां उत्पादयन्त्येष यतिर्विमुक्तः

yatra praviṣṭā viṣayāḥ pareritā nadīpravāhā iva vārirāśau & linanti sanmātratayā na vikriyāṃ utpādayantyeṣa yatirvimuktaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञातब्रह्मतत्त्वस्य यथापूर्वं न संसृतिः & अस्ति चेन् न स विज्ञातब्रह्मभावो बहिर्मुखः

vijñātabrahmatattvasya yathāpūrvaṃ na saṃsṛtiḥ & asti cen na sa vijñātabrahmabhāvo bahirmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राचीनवासनावेगादसौ संसरतीति चेत् & न सदेकत्वविज्ञानान्मन्दी भवति वासना

prācīnavāsanāvegādasau saṃsaratīti cet & na sadekatvavijñānānmandī bhavati vāsanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्यन्तकामुकस्यापि वृत्तिः कुण्ठति मातरि & तथैव ब्रह्मणि ज्ञाते पूर्णानन्दे मनीषिणः

atyantakāmukasyāpi vṛttiḥ kuṇṭhati mātari & tathaiva brahmaṇi jñāte pūrṇānande manīṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निदिध्यासनशीलस्य बाह्यप्रत्यय ईक्ष्यते & ब्रवीति श्रुतिरेतस्य प्रारब्धं फलदर्शनात्

nididhyāsanaśīlasya bāhyapratyaya īkṣyate & bravīti śrutiretasya prārabdhaṃ phaladarśanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखाद्यनुभवो यावत्तावत्प्रारब्धमिष्यते & फलोदयः क्रियापूर्वो निष्क्रियो न हि कुत्रचित्

sukhādyanubhavo yāvattāvatprārabdhamiṣyate & phalodayaḥ kriyāpūrvo niṣkriyo na hi kutracit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं ब्रह्मेति विज्ञानात् कल्पकोटिशतार्जितम् & सञ्चितं विलयं याति प्रबोधात्स्वप्नकर्मवत्

ahaṃ brahmeti vijñānāt kalpakoṭiśatārjitam & sañcitaṃ vilayaṃ yāti prabodhātsvapnakarmavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्कृतं स्वप्नवेलायां पुण्यं वा पापम् उल्बणम् & सुप्तोत्थितस्य किं तत् स्यात् स्वर्गाय नरकाय वा

yatkṛtaṃ svapnavelāyāṃ puṇyaṃ vā pāpam ulbaṇam & suptotthitasya kiṃ tat syāt svargāya narakāya vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वम् असङ्गम् उदासीनं परिज्ञाय नभो यथा & न श्लिष्यति च यत् किंचित् कदाचिद् भाविकर्मभिः

svam asaṅgam udāsīnaṃ parijñāya nabho yathā & na śliṣyati ca yat kiṃcit kadācid bhāvikarmabhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न नभो घटयोगेन सुरागन्धेन लिप्यते & तथात्मोपाधियोगेन तद्धर्मैर् नैव लिप्यते

na nabho ghaṭayogena surāgandhena lipyate & tathātmopādhiyogena taddharmair naiva lipyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानोदयात्पुरारब्धं कर्मज्ञानान् न नश्यति & अदत्वा स्वफलं लक्ष्यमुद्दिश्योत्सृष्टबाणवत्

jñānodayātpurārabdhaṃ karmajñānān na naśyati & adatvā svaphalaṃ lakṣyamuddiśyotsṛṣṭabāṇavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याघ्रबुद्ध्या विनिर्मुक्तो बाणः पश्चात्तु गोमतौ & न तिष्ठति छिनत्य् एव लक्ष्यं वेगेन निर्भरम्

vyāghrabuddhyā vinirmukto bāṇaḥ paścāttu gomatau & na tiṣṭhati chinaty eva lakṣyaṃ vegena nirbharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राब्धं बलवत्तरं खलु विदां भोगेन तस्य क्षयः सम्यग्ज्ञानहुताशनेन विलयः प्राक्षंचितागामिनाम् & ब्रह्मात्मैक्यमवेक्ष्य तन्मयतया ये सर्वदा संस्थिताः तेषां तत्त्रितयं नहि क्वचिद् अपि ब्रह्मैव ते निर्गुणम्

prābdhaṃ balavattaraṃ khalu vidāṃ bhogena tasya kṣayaḥ samyagjñānahutāśanena vilayaḥ prākṣaṃcitāgāminām & brahmātmaikyamavekṣya tanmayatayā ye sarvadā saṃsthitāḥ teṣāṃ tattritayaṃ nahi kvacid api brahmaiva te nirguṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपाधितादात्म्यविहीनकेवल- ब्रह्मात्मनैवात्मनि तिष्ठतो मुनेः & प्रारब्धसद्भावकथा न युक्ता स्वप्नार्थसंबन्धकथेव जाग्रतः

upādhitādātmyavihīnakevala- brahmātmanaivātmani tiṣṭhato muneḥ & prārabdhasadbhāvakathā na yuktā svapnārthasaṃbandhakatheva jāgrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न हि प्रबुद्धः प्रतिभासदेहे देहोपयोगिन्य् अपि च प्रपञ्चे & करोत्यहन्तां ममतानिदन्तां किन्तु स्वयं तिष्ठति जागरेण

na hi prabuddhaḥ pratibhāsadehe dehopayoginy api ca prapañce & karotyahantāṃ mamatānidantāṃ kintu svayaṃ tiṣṭhati jāgareṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तस्य मिथ्यार्थसमर्थनेच्छा न संग्रहस्तज्जगतो ऽपि दृष्टः & तत्रानुवृत्तिर्यदि चेन्मृषार्थे न निद्रया मुक्त इतीष्यते ध्रुवम्

na tasya mithyārthasamarthanecchā na saṃgrahastajjagato 'pi dṛṣṭaḥ & tatrānuvṛttiryadi cenmṛṣārthe na nidrayā mukta itīṣyate dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वत्परे ब्रह्मणि वर्तमानः सदात्मना तिष्ठति नान्यदीक्षते & स्मृतिर्यथा स्वप्नविलोकितार्थे तथा विदः प्राशनमोचनादौ

tadvatpare brahmaṇi vartamānaḥ sadātmanā tiṣṭhati nānyadīkṣate & smṛtiryathā svapnavilokitārthe tathā vidaḥ prāśanamocanādau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मणा निर्मितो देहः प्रारब्धं तस्य कल्प्यताम् & नानादेर् आत्मनो युक्तं नैवात्मा कर्मनिर्मितः

karmaṇā nirmito dehaḥ prārabdhaṃ tasya kalpyatām & nānāder ātmano yuktaṃ naivātmā karmanirmitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजो नित्यः शाश्वत इति ब्रूते श्रुतिरमोघवाक् & तद् आत्मना तिष्ठतो ऽस्य कुतः प्रारब्धकल्पना

ajo nityaḥ śāśvata iti brūte śrutiramoghavāk & tad ātmanā tiṣṭhato 'sya kutaḥ prārabdhakalpanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रारब्धं सिध्यति तदा यदा देहात्मना स्थितिः & देहात्मभावो नैवेष्टः प्रारब्धं त्यज्यतामतः

prārabdhaṃ sidhyati tadā yadā dehātmanā sthitiḥ & dehātmabhāvo naiveṣṭaḥ prārabdhaṃ tyajyatāmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरस्यापि प्रारब्धकल्पना भ्रान्तिर् एव हि & अध्यस्तस्य कुतः सत्त्वमसत्यस्य कुतो जनिः \ अजातस्य कुतो नाशः प्रारब्धमसतः कुतः

śarīrasyāpi prārabdhakalpanā bhrāntir eva hi & adhyastasya kutaḥ sattvamasatyasya kuto janiḥ \ ajātasya kuto nāśaḥ prārabdhamasataḥ kutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानेनाज्ञानकार्यस्य समूलस्य लयो यदि & तिष्ठत्ययं कथं देह इति शङ्कावतो जडान्

jñānenājñānakāryasya samūlasya layo yadi & tiṣṭhatyayaṃ kathaṃ deha iti śaṅkāvato jaḍān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाधातुं बाह्यदृष्ट्या प्रारब्धं वदति श्रुतिः & न तु देहादिसत्यत्वबोधनाय विपश्चिताम्

samādhātuṃ bāhyadṛṣṭyā prārabdhaṃ vadati śrutiḥ & na tu dehādisatyatvabodhanāya vipaścitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिपूर्णमनाद्यन्तमप्रमेयमविक्रियम् & एकमेवाद्वयं ब्रह्म नेह नानास्ति किंचन

paripūrṇamanādyantamaprameyamavikriyam & ekamevādvayaṃ brahma neha nānāsti kiṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्गनं चिद्घनं नित्यमानन्दघनमक्रियम् & एकमेवाद्वयं ब्रह्म नेह नानास्ति किंचन

sadganaṃ cidghanaṃ nityamānandaghanamakriyam & ekamevādvayaṃ brahma neha nānāsti kiṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यगेकरसं पूर्णमनन्तं सर्वतोमुखम् & एकमेवाद्वयं ब्रह्म नेह नानास्ति किंचन

pratyagekarasaṃ pūrṇamanantaṃ sarvatomukham & ekamevādvayaṃ brahma neha nānāsti kiṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहेयमनुपादेयमनादेयमनाश्रयम् & एकमेवाद्वयं ब्रह्म नेह नानास्ति किंचन

aheyamanupādeyamanādeyamanāśrayam & ekamevādvayaṃ brahma neha nānāsti kiṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्गुणं निष्कलं सूक्ष्मं निर्विकल्पं निरञ्जनम् & एकमेवाद्वयं ब्रह्म नेह नानास्ति किंचन

nirguṇaṃ niṣkalaṃ sūkṣmaṃ nirvikalpaṃ nirañjanam & ekamevādvayaṃ brahma neha nānāsti kiṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिरूप्य स्वरूपं यन्मनोवाचामगोचरम् & एकमेवाद्वयं ब्रह्म नेह नानास्ति किंचन

anirūpya svarūpaṃ yanmanovācāmagocaram & ekamevādvayaṃ brahma neha nānāsti kiṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्समृद्धं स्वतःसिद्धं शुद्धं बुद्धमनीदृशम् & एकमेवाद्वयं ब्रह्म नेह नानास्ति किंचन

satsamṛddhaṃ svataḥsiddhaṃ śuddhaṃ buddhamanīdṛśam & ekamevādvayaṃ brahma neha nānāsti kiṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरस्तरागा विनिरस्तभोगाः शान्ताः सुदान्ता यतयो महान्तः & विज्ञाय तत्त्वं परमेतदन्ते प्राप्ताः परां निर्वृतिम् आत्मयोगात्

nirastarāgā vinirastabhogāḥ śāntāḥ sudāntā yatayo mahāntaḥ & vijñāya tattvaṃ parametadante prāptāḥ parāṃ nirvṛtim ātmayogāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवानपीदं परतत्त्वम् आत्मनः स्वरूपमानन्दघनं विचार्य & विधूय मोहं स्वमनःप्रकल्पितं मुक्तः कृतार्थो भवतु प्रबुद्धः

bhavānapīdaṃ paratattvam ātmanaḥ svarūpamānandaghanaṃ vicārya & vidhūya mohaṃ svamanaḥprakalpitaṃ muktaḥ kṛtārtho bhavatu prabuddhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाधिना साधुविनिश्चलात्मना पश्यात्मतत्त्वं स्फुटबोधचक्षुषा & निःसंशयं सम्यगवेक्षितश्चेच् छ्रुतः पदार्थो न पुनर्विकल्प्यते

samādhinā sādhuviniścalātmanā paśyātmatattvaṃ sphuṭabodhacakṣuṣā & niḥsaṃśayaṃ samyagavekṣitaścec chrutaḥ padārtho na punarvikalpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्याविद्याबन्धसंबन्धमोक्षात् सत्यज्ञानानन्दरूपात्मलब्धौ & शास्त्रं युक्तिर्देशिकोक्तिः प्रमाणं चान्तःसिद्धा स्वानुभूतिः प्रमाणम्

svasyāvidyābandhasaṃbandhamokṣāt satyajñānānandarūpātmalabdhau & śāstraṃ yuktirdeśikoktiḥ pramāṇaṃ cāntaḥsiddhā svānubhūtiḥ pramāṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धो मोक्षश्च तृप्तिश्च चिन्तारोग्यक्षुदादयः & स्वेनैव वेद्या यज्ज्ञानं परेषामानुमानिकम्

bandho mokṣaśca tṛptiśca cintārogyakṣudādayaḥ & svenaiva vedyā yajjñānaṃ pareṣāmānumānikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तटस्थिता बोधयन्ति गुरवः श्रुतयो यथा & प्रज्ञयैव तरेद्विद्वानीश्वरानुगृहीतया

taṭasthitā bodhayanti guravaḥ śrutayo yathā & prajñayaiva taredvidvānīśvarānugṛhītayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वानुभूत्या स्वयं ज्ञात्वा स्वमात्मानमखण्डितम् & संसिद्धः संमुखं तिष्ठेन्निर्विकल्पात्मनात्मनि

svānubhūtyā svayaṃ jñātvā svamātmānamakhaṇḍitam & saṃsiddhaḥ saṃmukhaṃ tiṣṭhennirvikalpātmanātmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदान्तसिद्धान्तनिरुक्तिरेषा ब्रह्मैव जीवः सकलं जगच्च & अखण्डरूपस्थितिर् एव मोक्षो ब्रह्माद्वितीये श्रुतयः प्रमाणम्

vedāntasiddhāntaniruktireṣā brahmaiva jīvaḥ sakalaṃ jagacca & akhaṇḍarūpasthitir eva mokṣo brahmādvitīye śrutayaḥ pramāṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति गुरुवचनाच्छ्रुतिप्रमाणात् परमवगम्य सतत्त्वम् आत्मयुक्त्या & प्रशमितकरणः समाहितात्मा क्वचिदचलाकृतिर् आत्मनिष्ठतो ऽभूत्

iti guruvacanācchrutipramāṇāt paramavagamya satattvam ātmayuktyā & praśamitakaraṇaḥ samāhitātmā kvacidacalākṛtir ātmaniṣṭhato 'bhūt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंचित् कालं समाधाय परे ब्रह्मणि मानसम् & उत्थाय परमानन्दादिदं वचनमब्रवीत्

kiṃcit kālaṃ samādhāya pare brahmaṇi mānasam & utthāya paramānandādidaṃ vacanamabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धिर्विनष्टा गलिता प्रवृत्तिः ब्रह्मात्मनोर् एकतयाधिगत्या & इदं न जाने ऽप्य् अनिदं न जाने किं वा कियद्वा सुखमस्त्य् अपारम्

buddhirvinaṣṭā galitā pravṛttiḥ brahmātmanor ekatayādhigatyā & idaṃ na jāne 'py anidaṃ na jāne kiṃ vā kiyadvā sukhamasty apāram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाचा वक्तुमशक्यम् एव मनसा मन्तुं न वा शक्यते स्वानन्दामृतपूरपूरितपरब्रह्माम्बुधेर्वैभवम् & अम्भोराशिविशीर्णवार्षिकशिलाभावं भजन्मे मनो यस्यांशांशलवे विलीनमधुनानन्दात्मना निर्वृतम्

vācā vaktumaśakyam eva manasā mantuṃ na vā śakyate svānandāmṛtapūrapūritaparabrahmāmbudhervaibhavam & ambhorāśiviśīrṇavārṣikaśilābhāvaṃ bhajanme mano yasyāṃśāṃśalave vilīnamadhunānandātmanā nirvṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.