तत्त्वंपदाभ्यामभिधीयमानयोः ब्रह्मात्मनोः शोधितयोर्यदीत्थम् & श्रुत्या तयोस्तत्त्वमसीति सम्यग् एकत्वम् एव प्रतिपाद्यते मुहुः ॥ २४१। ऐक्यं तयोर् लक्षितयोर् न वाच्ययोः निगद्यते ऽन्योन्यविरुद्धधर्मिणोः & खद्योतभान्वोर् इव राजभृत्ययोः कूपाम्बुराश्योः परमाणुमेर्वोः
tattvaṃpadābhyāmabhidhīyamānayoḥ brahmātmanoḥ śodhitayoryadīttham & śrutyā tayostattvamasīti samyag ekatvam eva pratipādyate muhuḥ // 241. aikyaṃ tayor lakṣitayor na vācyayoḥ nigadyate 'nyonyaviruddhadharmiṇoḥ & khadyotabhānvor iva rājabhṛtyayoḥ kūpāmburāśyoḥ paramāṇumervoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोर् विरोधो ऽयमुपाधिकल्पितो न वास्तवः कश्चिदुपाधिरेषः & ईशस्य माया महदादिकारणं जीवस्य कार्यं शृणु पञ्चकोशम्
tayor virodho 'yamupādhikalpito na vāstavaḥ kaścidupādhireṣaḥ & īśasya māyā mahadādikāraṇaṃ jīvasya kāryaṃ śṛṇu pañcakośam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतावुपाधी परजीवयोस्तयोः सम्यङ्निरासे न परो न जीवः & राज्यं नरेन्द्रस्य भटस्य खेटक् तयोर् अपोहे न भटो न राजा
etāvupādhī parajīvayostayoḥ samyaṅnirāse na paro na jīvaḥ & rājyaṃ narendrasya bhaṭasya kheṭak tayor apohe na bhaṭo na rājā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथात आदेश इति श्रुतिः स्वयं निषेधति ब्रह्मणि कल्पितं द्वयम् & श्रुतिप्रमाणानुगृहीतबोधात् तयोर् निरासः करणीय एव
athāta ādeśa iti śrutiḥ svayaṃ niṣedhati brahmaṇi kalpitaṃ dvayam & śrutipramāṇānugṛhītabodhāt tayor nirāsaḥ karaṇīya eva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेदं नेदं कल्पितत्वान् न सत्यं रज्जुदृष्टव्यालवत्स्वप्नवच्च & इत्थं दृश्यं साधुयुक्त्या व्यपोह्य ज्ञेयः पश्चादेकभावस्तयोर् यः
nedaṃ nedaṃ kalpitatvān na satyaṃ rajjudṛṣṭavyālavatsvapnavacca & itthaṃ dṛśyaṃ sādhuyuktyā vyapohya jñeyaḥ paścādekabhāvastayor yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु तौ लक्षणया सुलक्ष्यौ तयोर् अखण्डैकरसत्वसिद्धये & नालं जहत्या न तथाजहत्या किन्तूभयार्थात्मिकयैव भाव्यम्
tatastu tau lakṣaṇayā sulakṣyau tayor akhaṇḍaikarasatvasiddhaye & nālaṃ jahatyā na tathājahatyā kintūbhayārthātmikayaiva bhāvyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स देवदत्तो ऽयमितीह चैकता विरुद्धधर्मांशमपास्य कथ्यते & यथा तथा तत्त्वमसीतिवाक्ये विरुद्धधर्मानुभयत्र हित्वा
sa devadatto 'yamitīha caikatā viruddhadharmāṃśamapāsya kathyate & yathā tathā tattvamasītivākye viruddhadharmānubhayatra hitvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संलक्ष्य चिन्मात्रतया सदात्मनोः अखण्डभावः परिचीयते बुधैः & एवं महावाक्यशतेन कथ्यते ब्रह्मात्मनोर् ऐक्यमखण्डभावः
saṃlakṣya cinmātratayā sadātmanoḥ akhaṇḍabhāvaḥ paricīyate budhaiḥ & evaṃ mahāvākyaśatena kathyate brahmātmanor aikyamakhaṇḍabhāvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्थूलमित्येतदसन्निरस्य सिद्धं स्वतो व्योमवदप्रतर्क्यम् & अतो मृषामात्रमिदं प्रतीतं जहीहि यत्स्वात्मतया गृहीतम् \ ब्रह्माहम् इत्य् एव विशुद्धबुद्ध्या विद्धि स्वमात्मानमखण्डबोधम्
asthūlamityetadasannirasya siddhaṃ svato vyomavadapratarkyam & ato mṛṣāmātramidaṃ pratītaṃ jahīhi yatsvātmatayā gṛhītam \ brahmāham ity eva viśuddhabuddhyā viddhi svamātmānamakhaṇḍabodham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत्कार्यं सकलं घटादि सततं मृन्मात्रमेवाहितं तद्वत्सज्जनितं सदात्मकमिदं सन्मात्रमेवाखिलम् & यस्मान्नास्ति सतः परं किम् अपि तत्सत्यं स आत्मा स्वयं तस्मात्तत्त्वमसि प्रशान्तममलं ब्रह्माद्वयं यत्परम्
mṛtkāryaṃ sakalaṃ ghaṭādi satataṃ mṛnmātramevāhitaṃ tadvatsajjanitaṃ sadātmakamidaṃ sanmātramevākhilam & yasmānnāsti sataḥ paraṃ kim api tatsatyaṃ sa ātmā svayaṃ tasmāttattvamasi praśāntamamalaṃ brahmādvayaṃ yatparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निद्राकल्पितदेशकालविषयज्ञात्रादि सर्वं यथा मिथ्या तद्वदिहापि जाग्रति जगत्स्वाज्ञानकार्यत्वतः & यस्माद् एवमिदं शरीरकरणप्राणाहमाद्यप्यसत् तस्मात्तत्त्वमसि प्रशान्तममलं ब्रह्माद्वयं यत्परम्
nidrākalpitadeśakālaviṣayajñātrādi sarvaṃ yathā mithyā tadvadihāpi jāgrati jagatsvājñānakāryatvataḥ & yasmād evamidaṃ śarīrakaraṇaprāṇāhamādyapyasat tasmāttattvamasi praśāntamamalaṃ brahmādvayaṃ yatparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र भ्रान्त्या कल्पित तद्विवेके तत्तन्मात्रं नैव तस्माद्विभिन्नम् & स्वप्ने नष्टं स्वप्नविश्वं विचित्रं स्वस्माद्भिन्नं किन्नु दृष्टं प्रबोधे
yatra bhrāntyā kalpita tadviveke tattanmātraṃ naiva tasmādvibhinnam & svapne naṣṭaṃ svapnaviśvaṃ vicitraṃ svasmādbhinnaṃ kinnu dṛṣṭaṃ prabodhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जातिनीतिकुलगोत्रदूरगं नामरूपगुणदोषवर्जितम् & देशकालविषयातिवर्ति यद् ब्रह्म तत्त्वमसि भावयात्मनि
jātinītikulagotradūragaṃ nāmarūpaguṇadoṣavarjitam & deśakālaviṣayātivarti yad brahma tattvamasi bhāvayātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्परं सकलवागगोचरं गोचरं विमलबोधचक्षुषः & शुद्धचिद्घनमनादि वस्तु यद् ब्रह्म तत्त्वमसि भावयात्मनि
yatparaṃ sakalavāgagocaraṃ gocaraṃ vimalabodhacakṣuṣaḥ & śuddhacidghanamanādi vastu yad brahma tattvamasi bhāvayātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षड्भिरूर्मिभिरयोगि योगिहृद्- भावितं न करणैर् विभावितम् & बुद्ध्यवेद्यमनवद्यमस्ति यद् ब्रह्म तत्त्वमसि भावयात्मनि
ṣaḍbhirūrmibhirayogi yogihṛd- bhāvitaṃ na karaṇair vibhāvitam & buddhyavedyamanavadyamasti yad brahma tattvamasi bhāvayātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रान्तिकल्पितजगत्कलाश्रयं स्वाश्रयं च सदसद्विलक्षणम् & निष्कलं निरुपमानवद्धि यद् ब्रह्म तत्त्वमसि भावयात्मनि
bhrāntikalpitajagatkalāśrayaṃ svāśrayaṃ ca sadasadvilakṣaṇam & niṣkalaṃ nirupamānavaddhi yad brahma tattvamasi bhāvayātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जन्मवृद्धिपरिणत्यपक्षय- व्याधिनाशनविहीनमव्ययम् & विश्वसृष्ट्यवविघातकारणं ब्रह्म तत्त्वमसि भावयात्मनि
janmavṛddhipariṇatyapakṣaya- vyādhināśanavihīnamavyayam & viśvasṛṣṭyavavighātakāraṇaṃ brahma tattvamasi bhāvayātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्तभेदमनपास्तलक्षणं निस्तरङ्गजलराशिनिश्चलम् & नित्यमुक्तमविभक्तमूर्ति यद् ब्रह्म तत्त्वमसि भावयात्मनि
astabhedamanapāstalakṣaṇaṃ nistaraṅgajalarāśiniścalam & nityamuktamavibhaktamūrti yad brahma tattvamasi bhāvayātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकम् एव सदनेककारणं कारणान्तरनिरास्यकारणम् & कार्यकारणविलक्षणं स्वयं ब्रह्म तत्त्वमसि भावयात्मनि
ekam eva sadanekakāraṇaṃ kāraṇāntaranirāsyakāraṇam & kāryakāraṇavilakṣaṇaṃ svayaṃ brahma tattvamasi bhāvayātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्विकल्पकमनल्पमक्षरं यत्क्षराक्षरविलक्षणं परम् & नित्यमव्ययसुखं निरञ्जनं ब्रह्म तत्त्वमसि भावयात्मनि
nirvikalpakamanalpamakṣaraṃ yatkṣarākṣaravilakṣaṇaṃ param & nityamavyayasukhaṃ nirañjanaṃ brahma tattvamasi bhāvayātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्विभाति सदनेकधा भ्रमान् नामरूपगुणविक्रियात्मना & हेमवत्स्वयमविक्रियं सदा ब्रह्म तत्त्वमसि भावयात्मनि
yadvibhāti sadanekadhā bhramān nāmarūpaguṇavikriyātmanā & hemavatsvayamavikriyaṃ sadā brahma tattvamasi bhāvayātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यच्चकास्त्यनपरं परात्परं प्रत्यगेकरसम् आत्मलक्षणम् & सत्यचित्सुखमनन्तमव्ययं ब्रह्म तत्त्वमसि भावयात्मनि
yaccakāstyanaparaṃ parātparaṃ pratyagekarasam ātmalakṣaṇam & satyacitsukhamanantamavyayaṃ brahma tattvamasi bhāvayātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्तमर्थमिमम् आत्मनि स्वयं भावयेत्प्रथितयुक्तिभिर्धिया & संशयादिरहितं कराम्बुवत् तेन तत्त्वनिगमो भविष्यति
uktamarthamimam ātmani svayaṃ bhāvayetprathitayuktibhirdhiyā & saṃśayādirahitaṃ karāmbuvat tena tattvanigamo bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संबोधमात्रं परिशुद्धतत्त्वं विज्ञाय सङ्घे नृपवच्च सैन्ये & तदाश्रयः स्वात्मनि सर्वदा स्थितो विलापय ब्रह्मणि विश्वजातम्
saṃbodhamātraṃ pariśuddhatattvaṃ vijñāya saṅghe nṛpavacca sainye & tadāśrayaḥ svātmani sarvadā sthito vilāpaya brahmaṇi viśvajātam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्धौ गुहायां सदसद्विलक्षणं ब्रह्मास्ति सत्यं परमद्वितीयम् & तद् आत्मना यो ऽत्र वसेद्गुहायां पुनर्न तस्याङ्गगुहाप्रवेशः
buddhau guhāyāṃ sadasadvilakṣaṇaṃ brahmāsti satyaṃ paramadvitīyam & tad ātmanā yo 'tra vasedguhāyāṃ punarna tasyāṅgaguhāpraveśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञाते वस्तुन्य् अपि बलवती वासनानादिरेषा कर्ता भोक्ताप्यहमिति दृढा यास्य संसारहेतुः & प्रत्यग्दृष्ट्यात्मनि निवसता सापनेया प्रयत्नान् मुक्तिं प्राहुस्तदिह मुनयो वासनातानवं यत्
jñāte vastuny api balavatī vāsanānādireṣā kartā bhoktāpyahamiti dṛḍhā yāsya saṃsārahetuḥ & pratyagdṛṣṭyātmani nivasatā sāpaneyā prayatnān muktiṃ prāhustadiha munayo vāsanātānavaṃ yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं ममेति यो भावो देहाक्षादावनात्मनि & अध्यासो ऽयं निरस्तव्यो विदुषा स्वात्मनिष्ठया
ahaṃ mameti yo bhāvo dehākṣādāvanātmani & adhyāso 'yaṃ nirastavyo viduṣā svātmaniṣṭhayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञात्वा स्वं प्रत्यगात्मानं बुद्धितद्वृत्तिसाक्षिणम् & सो ऽहम् इत्य् एव सद्वृत्त्यानात्मन्यात्ममतिं जहि
jñātvā svaṃ pratyagātmānaṃ buddhitadvṛttisākṣiṇam & so 'ham ity eva sadvṛttyānātmanyātmamatiṃ jahi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकानुवर्तनं त्यक्त्वा त्यक्त्वा देहानुवर्तनम् & शास्त्रानुवर्तनं त्यक्त्वा स्वाध्यासापनयं कुरु
lokānuvartanaṃ tyaktvā tyaktvā dehānuvartanam & śāstrānuvartanaṃ tyaktvā svādhyāsāpanayaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकवासनया जन्तोः शास्त्रवासनयापि च & देहवासनया ज्ञानं यथावन्नैव जायते
lokavāsanayā jantoḥ śāstravāsanayāpi ca & dehavāsanayā jñānaṃ yathāvannaiva jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारकारागृहमोक्षमिच्छोर् अयोमयं पादनिबन्धशृङ्खलम् & वदन्ति तज्ज्ञाः पटु वासनात्रयं यो ऽस्माद्विमुक्तः समुपैति मुक्तिम्
saṃsārakārāgṛhamokṣamicchor ayomayaṃ pādanibandhaśṛṅkhalam & vadanti tajjñāḥ paṭu vāsanātrayaṃ yo 'smādvimuktaḥ samupaiti muktim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलादिसंसर्गवशात्प्रभूत- दुर्गन्धधूतागरुदिव्यवासना & संघर्षणेनैव विभाति सम्यग्- विधूयमाने सति बाह्यगन्धे
jalādisaṃsargavaśātprabhūta- durgandhadhūtāgarudivyavāsanā & saṃgharṣaṇenaiva vibhāti samyag- vidhūyamāne sati bāhyagandhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तःश्रितानन्तदूरन्तवासना- धूलीविलिप्ता परम् आत्मवासना & प्रज्ञातिसंघर्षणतो विशुद्धा प्रतीयते चन्दनगन्धवत् स्फुटम्
antaḥśritānantadūrantavāsanā- dhūlīviliptā param ātmavāsanā & prajñātisaṃgharṣaṇato viśuddhā pratīyate candanagandhavat sphuṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनात्मवासनाजालैस्तिरोभूतात्मवासना & नित्यात्मनिष्ठया तेषां नाशे भाति स्वयं स्फुटम्
anātmavāsanājālaistirobhūtātmavāsanā & nityātmaniṣṭhayā teṣāṃ nāśe bhāti svayaṃ sphuṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा यथा प्रत्यगवस्थितं मनः तथा तथा मुञ्चति बाह्यवासनाम् & निःशेषमोक्षे सति वासनानां आत्मानुभूतिः प्रतिबन्धशून्या
yathā yathā pratyagavasthitaṃ manaḥ tathā tathā muñcati bāhyavāsanām & niḥśeṣamokṣe sati vāsanānāṃ ātmānubhūtiḥ pratibandhaśūnyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वात्मन्य् एव सदा स्थित्वा मनो नश्यति योगिनः & वासनानां क्षयश्चातः स्वाध्यासापनयं कुरु
svātmany eva sadā sthitvā mano naśyati yoginaḥ & vāsanānāṃ kṣayaścātaḥ svādhyāsāpanayaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमो द्वाभ्यां रजः सत्त्वात्सत्त्वं शुद्धेन नश्यति & तस्मात्सत्त्वमवष्टभ्य स्वाध्यासापनयं कुरु
tamo dvābhyāṃ rajaḥ sattvātsattvaṃ śuddhena naśyati & tasmātsattvamavaṣṭabhya svādhyāsāpanayaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रारब्धं पुष्यति वपुरिति निश्चित्य निश्चलः & धैर्यमालम्ब्य यत्नेन स्वाध्यासापनयं कुरु
prārabdhaṃ puṣyati vapuriti niścitya niścalaḥ & dhairyamālambya yatnena svādhyāsāpanayaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाहं जीवः परं ब्रह्मेत्यतद्व्यावृत्तिपूर्वकम् & वासनावेगतः प्राप्तस्वाध्यासापनयं कुरु
nāhaṃ jīvaḥ paraṃ brahmetyatadvyāvṛttipūrvakam & vāsanāvegataḥ prāptasvādhyāsāpanayaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्या युक्त्या स्वानुभूत्या ज्ञात्वा सार्वात्म्यम् आत्मनः & क्वचिदाभासतः प्राप्तस्वाध्यासापनयं कुरु
śrutyā yuktyā svānubhūtyā jñātvā sārvātmyam ātmanaḥ & kvacidābhāsataḥ prāptasvādhyāsāpanayaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनादानविसर्गाभ्यामीषन्नास्ति क्रिया मुनेः & तदेकनिष्ठया नित्यं स्वाध्यासापनयं कुरु
anādānavisargābhyāmīṣannāsti kriyā muneḥ & tadekaniṣṭhayā nityaṃ svādhyāsāpanayaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्त्वमस्यादिवाक्योत्थब्रह्मात्मैकत्वबोधतः & ब्रह्मण्य् आत्मत्वदार्ढ्याय स्वाध्यासापनयं कुरु
tattvamasyādivākyotthabrahmātmaikatvabodhataḥ & brahmaṇy ātmatvadārḍhyāya svādhyāsāpanayaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहंभावस्य देहे ऽस्मिन्निःशेषविलयावधि & सावधानेन युक्तात्मा स्वाध्यासापनयं कुरु
ahaṃbhāvasya dehe 'sminniḥśeṣavilayāvadhi & sāvadhānena yuktātmā svādhyāsāpanayaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतीतिर्जीवजगतोः स्वप्नवद्भाति यावता & तावन्निरन्तरं विद्वन्स्वाध्यासापनयं कुरु
pratītirjīvajagatoḥ svapnavadbhāti yāvatā & tāvannirantaraṃ vidvansvādhyāsāpanayaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निद्राया लोकवार्तायाः शब्दादेर् अपि विस्मृतेः & क्वचिन्नावसरं दत्त्वा चिन्तयात्मानम् आत्मनि
nidrāyā lokavārtāyāḥ śabdāder api vismṛteḥ & kvacinnāvasaraṃ dattvā cintayātmānam ātmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातापित्रोर् मलोद्भूतं मलमांसमयं वपुः & त्यक्त्वा चाण्डालवद्दूरं ब्रह्मीभूय कृती भव
mātāpitror malodbhūtaṃ malamāṃsamayaṃ vapuḥ & tyaktvā cāṇḍālavaddūraṃ brahmībhūya kṛtī bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घटाकाशं महाकाश इवात्मानं परात्मनि & विलाप्याखण्डभावेन तूष्णी भव सदा मुने
ghaṭākāśaṃ mahākāśa ivātmānaṃ parātmani & vilāpyākhaṇḍabhāvena tūṣṇī bhava sadā mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्रकाशमधिष्ठानं स्वयंभूय सदात्मना & ब्रह्माण्डम् अपि पिण्डाण्डं त्यज्यतां मलभाण्डवत्
svaprakāśamadhiṣṭhānaṃ svayaṃbhūya sadātmanā & brahmāṇḍam api piṇḍāṇḍaṃ tyajyatāṃ malabhāṇḍavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिदात्मनि सदानन्दे देहारूढामहंधियम् & निवेश्य लिङ्गमुत्सृज्य केवलो भव सर्वदा
cidātmani sadānande dehārūḍhāmahaṃdhiyam & niveśya liṅgamutsṛjya kevalo bhava sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्रैष जगदाभासो दर्पणान्तः पुरं यथा & तद्ब्रह्माहमिति ज्ञात्वा कृतकृत्यो भविष्यसि
yatraiṣa jagadābhāso darpaṇāntaḥ puraṃ yathā & tadbrahmāhamiti jñātvā kṛtakṛtyo bhaviṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्सत्यभूतं निजरूपमाद्यं चिदद्वयानन्दमरूपमक्रियम् & तदेत्य मिथ्यावपुरुत्सृजेत शैलूषवद्वेषमुपात्तमात्मनः
yatsatyabhūtaṃ nijarūpamādyaṃ cidadvayānandamarūpamakriyam & tadetya mithyāvapurutsṛjeta śailūṣavadveṣamupāttamātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वात्मना दृश्यमिदं मृषैव नैवाहमर्थः क्षणिकत्वदर्शनात् & जानाम्यहं सर्वमिति प्रतीतिः कुतो ऽहम् आदेः क्षणिकस्य सिध्येत्
sarvātmanā dṛśyamidaṃ mṛṣaiva naivāhamarthaḥ kṣaṇikatvadarśanāt & jānāmyahaṃ sarvamiti pratītiḥ kuto 'ham ādeḥ kṣaṇikasya sidhyet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहंपदार्थस्त्वहमादिसाक्षी नित्यं सुषुप्ताव् अपि भावदर्शनात् & ब्रूते ह्यजो नित्य इति श्रुतिः स्वयं तत्प्रत्यगात्मा सदसद्विलक्षणः
ahaṃpadārthastvahamādisākṣī nityaṃ suṣuptāv api bhāvadarśanāt & brūte hyajo nitya iti śrutiḥ svayaṃ tatpratyagātmā sadasadvilakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विकारिणां सर्वविकारवेत्ता नित्याविकारो भवितुं समर्हति & मनोरथस्वप्नसुषुप्तिषु स्फुटं पुनः पुनर्दृष्टमसत्त्वमेतयोः
vikāriṇāṃ sarvavikāravettā nityāvikāro bhavituṃ samarhati & manorathasvapnasuṣuptiṣu sphuṭaṃ punaḥ punardṛṣṭamasattvametayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो ऽभिमानं त्यज मांसपिण्डे पिण्डाभिमानिन्य् अपि बुद्धिकल्पिते & कालत्रयाबाध्यमखण्डबोधं ज्ञात्वा स्वमात्मानमुपैहि शान्तिम्
ato 'bhimānaṃ tyaja māṃsapiṇḍe piṇḍābhimāniny api buddhikalpite & kālatrayābādhyamakhaṇḍabodhaṃ jñātvā svamātmānamupaihi śāntim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यजाभिमानं कुलगोत्रनाम- रूपाश्रमेष्वार्द्रशवाश्रितेषु & लिङ्गस्य धर्मान् अपि कर्तृतादिंस् त्यक्ता भवाखण्डसुखस्वरूपः
tyajābhimānaṃ kulagotranāma- rūpāśrameṣvārdraśavāśriteṣu & liṅgasya dharmān api kartṛtādiṃs tyaktā bhavākhaṇḍasukhasvarūpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्त्यन्ये प्रतिबन्धाः पुंसः संसारहेतवो दृष्टाः & तेषाम् एवं मूलं प्रथमविकारो भवत्यहंकारः
santyanye pratibandhāḥ puṃsaḥ saṃsārahetavo dṛṣṭāḥ & teṣām evaṃ mūlaṃ prathamavikāro bhavatyahaṃkāraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत्स्यात्स्वस्य संबन्धो ऽहंकारेण दुरात्मना & तावन् न लेशमात्रापि मुक्तिवार्ता विलक्षणा
yāvatsyātsvasya saṃbandho 'haṃkāreṇa durātmanā & tāvan na leśamātrāpi muktivārtā vilakṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहंकारग्रहान्मुक्तः स्वरूपमुपपद्यते & चन्द्रवद्विमलः पूर्णः सदानन्दः स्वयंप्रभः
ahaṃkāragrahānmuktaḥ svarūpamupapadyate & candravadvimalaḥ pūrṇaḥ sadānandaḥ svayaṃprabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो वा पुरे सो ऽहम् इति प्रतीतो बुद्ध्या प्रकॢप्तस्तमसातिमूढया & तस्यैव निःशेषतया विनाशे ब्रह्मात्मभावः प्रतिबन्धशून्यः
yo vā pure so 'ham iti pratīto buddhyā prakḷptastamasātimūḍhayā & tasyaiva niḥśeṣatayā vināśe brahmātmabhāvaḥ pratibandhaśūnyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मानन्दनिधिर्महाबलवताहंकारघोराहिना संवेष्ट्य् आत्मनि रक्ष्यते गुणमयैश्चण्डेस्त्रिभिर्मस्तकैः & विज्ञानाख्यमहासिना श्रुतिमता विच्छिद्य शीर्षत्रयं निर्मूल्याहिमिमं निधिं सुखकरं धीरो ऽनुभोक्तुंक्षमः
brahmānandanidhirmahābalavatāhaṃkāraghorāhinā saṃveṣṭy ātmani rakṣyate guṇamayaiścaṇḍestribhirmastakaiḥ & vijñānākhyamahāsinā śrutimatā vicchidya śīrṣatrayaṃ nirmūlyāhimimaṃ nidhiṃ sukhakaraṃ dhīro 'nubhoktuṃkṣamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावद्वा यत् किंचिद् विषदोषस्फूर्तिरस्ति चेद्देहे & कथम् आरोग्याय भवेत्तद्वदहन्तापि योगिनो मुक्त्यै
yāvadvā yat kiṃcid viṣadoṣasphūrtirasti ceddehe & katham ārogyāya bhavettadvadahantāpi yogino muktyai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहमो ऽत्यन्तनिवृत्त्या तत्कृतनानाविकल्पसंहृत्या & प्रत्यक्तत्त्वविवेकादिदमहमस्मीति विन्दते तत्त्वम्
ahamo 'tyantanivṛttyā tatkṛtanānāvikalpasaṃhṛtyā & pratyaktattvavivekādidamahamasmīti vindate tattvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहंकारे कर्तर्यहमिति मतिं मुञ्च सहसा विकारात्मन्य् आत्मप्रतिफलजुषि स्वस्थितिमुषि & यदध्यासात्प्राप्ता जनिमृतिजरादुःखबहुला प्रतीचश्चिन्मूर्तेस्तव सुखतनोः संसृतिरियम्
ahaṃkāre kartaryahamiti matiṃ muñca sahasā vikārātmany ātmapratiphalajuṣi svasthitimuṣi & yadadhyāsātprāptā janimṛtijarāduḥkhabahulā pratīcaścinmūrtestava sukhatanoḥ saṃsṛtiriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदैकरूपस्य चिदात्मनो विभोर् आनन्दमूर्तेरनवद्यकीर्तेः & नैवान्यथा क्वाप्यविकारिणस्ते विनाहमध्यासममुष्य संसृतिः
sadaikarūpasya cidātmano vibhor ānandamūrteranavadyakīrteḥ & naivānyathā kvāpyavikāriṇaste vināhamadhyāsamamuṣya saṃsṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादहंकारमिमं स्वशत्रुं भोक्तुर्गले कण्टकवत्प्रतीतम् & विच्छिद्य विज्ञानमहासिना स्फुटं भुङ्क्ष्वात्मसाम्राज्यसुखं यथेष्टम्
tasmādahaṃkāramimaṃ svaśatruṃ bhokturgale kaṇṭakavatpratītam & vicchidya vijñānamahāsinā sphuṭaṃ bhuṅkṣvātmasāmrājyasukhaṃ yatheṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽहम् आदेर्विनिवर्त्य वृत्तिं संत्यक्तरागः परमार्थलाभात् & तूष्णीं समास्स्वात्मसुखानुभूत्या पूर्णात्मना ब्रह्मणि निर्विकल्पः
tato 'ham ādervinivartya vṛttiṃ saṃtyaktarāgaḥ paramārthalābhāt & tūṣṇīṃ samāssvātmasukhānubhūtyā pūrṇātmanā brahmaṇi nirvikalpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समूलकृत्तो ऽपि महानहं पुनः व्युल्लेखितः स्याद्यदि चेतसा क्षणम् & संजीव्य विक्षेपशतं करोति नभस्वता प्रावृषि वारिदो यथा
samūlakṛtto 'pi mahānahaṃ punaḥ vyullekhitaḥ syādyadi cetasā kṣaṇam & saṃjīvya vikṣepaśataṃ karoti nabhasvatā prāvṛṣi vārido yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निगृह्य शत्रोरहमो ऽवकाशः क्वचिन् न देयो विषयानुचिन्तया & स एव संजीवनहेतुरस्य प्रक्षीणजम्बीरतरोर् इवाम्बु
nigṛhya śatrorahamo 'vakāśaḥ kvacin na deyo viṣayānucintayā & sa eva saṃjīvanaheturasya prakṣīṇajambīrataror ivāmbu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहात्मना संस्थित एव कामी विलक्षणः कामयिता कथं स्यात् & अतो ऽर्थसन्धानपरत्वम् एव भेदप्रसक्त्या भवबन्धहेतुः
dehātmanā saṃsthita eva kāmī vilakṣaṇaḥ kāmayitā kathaṃ syāt & ato 'rthasandhānaparatvam eva bhedaprasaktyā bhavabandhahetuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्यप्रवर्धनाद्बीजप्रवृद्धिः परिदृश्यते & कार्यनाशाद्बीजनाशस्तस्मात्कार्यं निरोधयेत्
kāryapravardhanādbījapravṛddhiḥ paridṛśyate & kāryanāśādbījanāśastasmātkāryaṃ nirodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वासनावृद्धितः कार्यं कार्यवृद्ध्या च वासना & वर्धते सर्वथा पुंसः संसारो न निवर्तते
vāsanāvṛddhitaḥ kāryaṃ kāryavṛddhyā ca vāsanā & vardhate sarvathā puṃsaḥ saṃsāro na nivartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारबन्धविच्छित्त्यै तद् द्वयं प्रदहेद्यतिः & वासनावृद्धिरेताभ्यां चिन्तया क्रियया बहिः
saṃsārabandhavicchittyai tad dvayaṃ pradahedyatiḥ & vāsanāvṛddhiretābhyāṃ cintayā kriyayā bahiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभ्यां प्रवर्धमाना सा सूते संसृतिम् आत्मनः & त्रयाणां च क्षयोपायः सर्वावस्थासु सर्वदा
tābhyāṃ pravardhamānā sā sūte saṃsṛtim ātmanaḥ & trayāṇāṃ ca kṣayopāyaḥ sarvāvasthāsu sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र सर्वतः सर्वब्रह्ममात्रावलोकनैः & सद्भाववासनादार्ढ्यात्तत्त्रयं लयमश्नुते
sarvatra sarvataḥ sarvabrahmamātrāvalokanaiḥ & sadbhāvavāsanādārḍhyāttattrayaṃ layamaśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रियानाशे भवेच्चिन्तानाशो ऽस्माद्वासनाक्षयः & वासनाप्रक्षयो मोक्षः सा जीवन्मुक्तिरिष्यते
kriyānāśe bhaveccintānāśo 'smādvāsanākṣayaḥ & vāsanāprakṣayo mokṣaḥ sā jīvanmuktiriṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्वासनास्फूर्तिविजृम्भणे सति ह्यसौ विलीनाप्यहमादिवासना & अतिप्रकृष्टाप्यरुणप्रभायां विलीयते साधु यथा तमिस्रा
sadvāsanāsphūrtivijṛmbhaṇe sati hyasau vilīnāpyahamādivāsanā & atiprakṛṣṭāpyaruṇaprabhāyāṃ vilīyate sādhu yathā tamisrā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमस्तमःकार्यमनर्थजालं न दृश्यते सत्युदिते दिनेशे & तथाद्वयानन्दरसानुभूतौ न वास्ति बन्धो न च दुःखगन्धः
tamastamaḥkāryamanarthajālaṃ na dṛśyate satyudite dineśe & tathādvayānandarasānubhūtau na vāsti bandho na ca duḥkhagandhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृश्यं प्रतीतं प्रविलापयन्सन् सन्मात्रमानन्दघनं विभावयन् & समाहितः सन्बहिरन्तरं वा कालं नयेथाः सति कर्मबन्धे
dṛśyaṃ pratītaṃ pravilāpayansan sanmātramānandaghanaṃ vibhāvayan & samāhitaḥ sanbahirantaraṃ vā kālaṃ nayethāḥ sati karmabandhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादो ब्रह्मनिष्ठायां न कर्तव्यः कदाचन & प्रमादो मृत्युरित्याह भगवान्ब्रह्मणः सुतः
pramādo brahmaniṣṭhāyāṃ na kartavyaḥ kadācana & pramādo mṛtyurityāha bhagavānbrahmaṇaḥ sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न प्रमादादनर्थो ऽन्यो ज्ञानिनः स्वस्वरूपतः & ततो मोहस्ततो ऽहंधीस्ततो बन्धस्ततो व्यथा
na pramādādanartho 'nyo jñāninaḥ svasvarūpataḥ & tato mohastato 'haṃdhīstato bandhastato vyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषयाभिमुखं दृष्ट्वा विद्वांसम् अपि विस्मृतिः & विक्षेपयति धीदोषैर् योषा जारम् इव प्रियम्
viṣayābhimukhaṃ dṛṣṭvā vidvāṃsam api vismṛtiḥ & vikṣepayati dhīdoṣair yoṣā jāram iva priyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथापकृष्टं शैवालं क्षणमात्रं न तिष्ठति & आवृणोति तथा माया प्राज्ञं वापि पराङ्मुखम्
yathāpakṛṣṭaṃ śaivālaṃ kṣaṇamātraṃ na tiṣṭhati & āvṛṇoti tathā māyā prājñaṃ vāpi parāṅmukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्यच्युतं चेद्यदि चित्तमीषद् बहिर्मुखं सन्निपतेत्ततस्ततः & प्रमादतः प्रच्युतकेलिकन्दुकः सोपानपङ्क्तौ पतितो यथा तथा
lakṣyacyutaṃ cedyadi cittamīṣad bahirmukhaṃ sannipatettatastataḥ & pramādataḥ pracyutakelikandukaḥ sopānapaṅktau patito yathā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषयेष्वाविशच्चेतः संकल्पयति तद्गुणान् & सम्यक्संकल्पनात्कामः कामात्पुंसः प्रवर्तनम्
viṣayeṣvāviśaccetaḥ saṃkalpayati tadguṇān & samyaksaṃkalpanātkāmaḥ kāmātpuṃsaḥ pravartanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः प्रमादान् न परो ऽस्ति मृत्युः विवेकिनो ब्रह्मविदः समाधौ & समाहितः सिद्धिमुपैति सम्यक् समाहितात्मा भव सावधानः
ataḥ pramādān na paro 'sti mṛtyuḥ vivekino brahmavidaḥ samādhau & samāhitaḥ siddhimupaiti samyak samāhitātmā bhava sāvadhānaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स्वरूपविभ्रंशो विभ्रष्टस्तु पतत्यधः & पतितस्य विना नाशं पुनर्नारोह ईक्ष्यते
tataḥ svarūpavibhraṃśo vibhraṣṭastu patatyadhaḥ & patitasya vinā nāśaṃ punarnāroha īkṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संकल्पं वर्जयेत्तस्मात्सर्वानर्थस्य कारणम् & जीवतो यस्य कैवल्यं विदेहे स च केवलः \ यत् किंचित् पश्यतो भेदं भयं ब्रूते यजुःश्रुतिः
saṃkalpaṃ varjayettasmātsarvānarthasya kāraṇam & jīvato yasya kaivalyaṃ videhe sa ca kevalaḥ \ yat kiṃcit paśyato bhedaṃ bhayaṃ brūte yajuḥśrutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा कदा वापि विपश्चिदेष ब्रह्मण्य् अनन्ते ऽप्य् अणुमात्रभेदम् & पश्यत्यथामुष्य भयं तदैव यद्वीक्षितं भिन्नतया प्रमादात्
yadā kadā vāpi vipaścideṣa brahmaṇy anante 'py aṇumātrabhedam & paśyatyathāmuṣya bhayaṃ tadaiva yadvīkṣitaṃ bhinnatayā pramādāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतिस्मृतिन्यायशतैर् निषिद्धे दृश्ये ऽत्र यः स्वात्ममतिं करोति & उपैति दुःखोपरि दुःखजातं निषिद्धकर्ता स मलिम्लुचो यथा
śrutismṛtinyāyaśatair niṣiddhe dṛśye 'tra yaḥ svātmamatiṃ karoti & upaiti duḥkhopari duḥkhajātaṃ niṣiddhakartā sa malimluco yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्याभिसंधानरतो विमुक्तो महत्त्वमात्मीयमुपैति नित्यम् & मिथ्याभिसन्धानरतस्तु नश्येद् दृष्टं तदेतद्यदचौरचौरयोः
satyābhisaṃdhānarato vimukto mahattvamātmīyamupaiti nityam & mithyābhisandhānaratastu naśyed dṛṣṭaṃ tadetadyadacauracaurayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतिरसदनुसन्धिं बन्धहेतुं विहाय स्वयमयमहमस्मीत्य् आत्मदृष्ट्यैव तिष्ठेत् & सुखयति ननु निष्ठा ब्रह्मणि स्वानुभूत्या हरति परमविद्याकार्यदुःखं प्रतीतम्
yatirasadanusandhiṃ bandhahetuṃ vihāya svayamayamahamasmīty ātmadṛṣṭyaiva tiṣṭhet & sukhayati nanu niṣṭhā brahmaṇi svānubhūtyā harati paramavidyākāryaduḥkhaṃ pratītam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाह्यानुसन्धिः परिवर्धयेत्फलं दुर्वासनाम् एव ततस्ततो ऽधिकाम् & ज्ञात्वा विवेकैः परिहृत्य बाह्यं स्वात्मानुसन्धिं विदधीत नित्यम्
bāhyānusandhiḥ parivardhayetphalaṃ durvāsanām eva tatastato 'dhikām & jñātvā vivekaiḥ parihṛtya bāhyaṃ svātmānusandhiṃ vidadhīta nityam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाह्ये निरुद्धे मनसः प्रसन्नता मनःप्रसादे परमात्मदर्शनम् & तस्मिन्सुदृष्टे भवबन्धनाशो बहिर्निरोधः पदवी विमुक्तेः
bāhye niruddhe manasaḥ prasannatā manaḥprasāde paramātmadarśanam & tasminsudṛṣṭe bhavabandhanāśo bahirnirodhaḥ padavī vimukteḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कः पण्डितः सन्सदसद्विवेकी श्रुतिप्रमाणः परमार्थदर्शी & जानन्हि कुर्यादसतो ऽवलम्बं स्वपातहेतोः शिशुवन्मुमुक्षुः
kaḥ paṇḍitaḥ sansadasadvivekī śrutipramāṇaḥ paramārthadarśī & jānanhi kuryādasato 'valambaṃ svapātahetoḥ śiśuvanmumukṣuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहादिसंसक्तिमतो न मुक्तिः मुक्तस्य देहाद्यभिमत्यभावः & सुप्तस्य नो जागरणं न जाग्रतः स्वप्नस्तयोर् भिन्नगुणाश्रयत्वात्
dehādisaṃsaktimato na muktiḥ muktasya dehādyabhimatyabhāvaḥ & suptasya no jāgaraṇaṃ na jāgrataḥ svapnastayor bhinnaguṇāśrayatvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तर्बहिः स्वं स्थिरजङ्गमेषु ज्ञात्वात्मनाधारतया विलोक्य & त्यक्ताखिलोपाधिरखण्डरूपः पूर्णात्मना यः स्थित एष मुक्तः
antarbahiḥ svaṃ sthirajaṅgameṣu jñātvātmanādhāratayā vilokya & tyaktākhilopādhirakhaṇḍarūpaḥ pūrṇātmanā yaḥ sthita eṣa muktaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वात्मना बन्धविमुक्तिहेतुः सर्वात्मभावान् न परो ऽस्ति कश्चित् & दृश्याग्रहे सत्युपपद्यते ऽसौ सर्वात्मभावो ऽस्य सदात्मनिष्ठया
sarvātmanā bandhavimuktihetuḥ sarvātmabhāvān na paro 'sti kaścit & dṛśyāgrahe satyupapadyate 'sau sarvātmabhāvo 'sya sadātmaniṣṭhayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृश्यस्याग्रहणं कथं नु घटते देहात्मना तिष्ठतो बाह्यार्थानुभवप्रसक्तमनसस्तत्तत्क्रियां कुर्वतः & संन्यस्ताखिल-धर्म-कर्म-विषयैर् नित्यात्मनिष्ठापरैः तत्त्वज्ञैः करणीयम् आत्मनि सदानन्देच्छुभिर्यत्नतः
dṛśyasyāgrahaṇaṃ kathaṃ nu ghaṭate dehātmanā tiṣṭhato bāhyārthānubhavaprasaktamanasastattatkriyāṃ kurvataḥ & saṃnyastākhila-dharma-karma-viṣayair nityātmaniṣṭhāparaiḥ tattvajñaiḥ karaṇīyam ātmani sadānandecchubhiryatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वात्मसिद्धये भिक्षोः कृतश्रवणकर्मणः & समाधिं विदधात्येषा शान्तो दान्त इति श्रुतिः
sarvātmasiddhaye bhikṣoḥ kṛtaśravaṇakarmaṇaḥ & samādhiṃ vidadhātyeṣā śānto dānta iti śrutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरूढशक्तेरहमो विनाशः कर्तुन् न शक्य सहसापि पण्डितैः & ये निर्विकल्पाख्यसमाधिनिश्चलाः तानन्तरानन्तभवा हि वासनाः
ārūḍhaśakterahamo vināśaḥ kartun na śakya sahasāpi paṇḍitaiḥ & ye nirvikalpākhyasamādhiniścalāḥ tānantarānantabhavā hi vāsanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहंबुद्ध्यैव मोहिन्या योजयित्वावृतेर्बलात् & विक्षेपशक्तिः पुरुषं विक्षेपयति तद्गुणैः
ahaṃbuddhyaiva mohinyā yojayitvāvṛterbalāt & vikṣepaśaktiḥ puruṣaṃ vikṣepayati tadguṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विक्षेपशक्तिविजयो विषमो विधातुं निःशेषमावरणशक्तिनिवृत्त्यभावे & दृग्दृश्ययोः स्फुटपयोजलवद्विभागे नश्येत्तदावरणम् आत्मनि च स्वभावात् \ निःसंशयेन भवति प्रतिबन्धशून्यो विक्षेपणं नहिं तदा यदि चेन्मृषार्थे
vikṣepaśaktivijayo viṣamo vidhātuṃ niḥśeṣamāvaraṇaśaktinivṛttyabhāve & dṛgdṛśyayoḥ sphuṭapayojalavadvibhāge naśyettadāvaraṇam ātmani ca svabhāvāt \ niḥsaṃśayena bhavati pratibandhaśūnyo vikṣepaṇaṃ nahiṃ tadā yadi cenmṛṣārthe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्यग्विवेकः स्फुटबोधजन्यो विभज्य दृग्दृश्यपदार्थतत्त्वम् & छिनत्ति मायाकृतमोहबन्धं यस्माद्विमुक्तस्तु पुनर्न संसृतिः
samyagvivekaḥ sphuṭabodhajanyo vibhajya dṛgdṛśyapadārthatattvam & chinatti māyākṛtamohabandhaṃ yasmādvimuktastu punarna saṃsṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परावरैकत्वविवेकवन्हिः दहत्यविद्यागहनं ह्यशेषम् & किं स्यात्पुनः संसरणस्य बीजं अद्वैतभावं समुपेयुषो ऽस्य
parāvaraikatvavivekavanhiḥ dahatyavidyāgahanaṃ hyaśeṣam & kiṃ syātpunaḥ saṃsaraṇasya bījaṃ advaitabhāvaṃ samupeyuṣo 'sya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवरणस्य निवृत्तिर्भवति हि सम्यक्पदार्थदर्शनतः & मिथ्याज्ञानविनाशस्तद्विक्षेपजनितदुःखनिवृत्तिः
āvaraṇasya nivṛttirbhavati hi samyakpadārthadarśanataḥ & mithyājñānavināśastadvikṣepajanitaduḥkhanivṛttiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्त्रितयं दृष्टं सम्यग्रज्जुस्वरूपविज्ञानात् & तस्माद्वस्तुसतत्त्वं ज्ञातव्यं बन्धमुक्तये विदुषा
etattritayaṃ dṛṣṭaṃ samyagrajjusvarūpavijñānāt & tasmādvastusatattvaṃ jñātavyaṃ bandhamuktaye viduṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयो ऽग्नियोगाद् इव सत्समन्वयान् मात्रादिरूपेण विजृम्भते धीः & तत्कार्यमेतद्द्वितयं यतो मृषा दृष्टं भ्रमस्वप्नमनोरथेषु
ayo 'gniyogād iva satsamanvayān mātrādirūpeṇa vijṛmbhate dhīḥ & tatkāryametaddvitayaṃ yato mṛṣā dṛṣṭaṃ bhramasvapnamanoratheṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो विकाराः प्रकृतेरहंमुखा देहावसाना विषयाश्च सर्वे & क्षणे ऽन्यथाभावितया ह्यमीषाम् असत्त्वमात्मा तु कदापि नान्यथा
tato vikārāḥ prakṛterahaṃmukhā dehāvasānā viṣayāśca sarve & kṣaṇe 'nyathābhāvitayā hyamīṣām asattvamātmā tu kadāpi nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्याद्वयाखण्डचिदेकरूपो बुद्ध्यादिसाक्षी सदसद्विलक्षणः & अहंपदप्रत्ययलक्षितार्थः प्रत्यक् सदानन्दघनः परात्मा
nityādvayākhaṇḍacidekarūpo buddhyādisākṣī sadasadvilakṣaṇaḥ & ahaṃpadapratyayalakṣitārthaḥ pratyak sadānandaghanaḥ parātmā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं विपश्चित्सदसद्विभज्य निश्चित्य तत्त्वं निजबोधदृष्ट्या & ज्ञात्वा स्वमात्मानमखण्डबोधं तेभ्यो विमुक्तः स्वयम् एव शाम्यति
itthaṃ vipaścitsadasadvibhajya niścitya tattvaṃ nijabodhadṛṣṭyā & jñātvā svamātmānamakhaṇḍabodhaṃ tebhyo vimuktaḥ svayam eva śāmyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञानहृदयग्रन्थेर्निःशेषविलयस्तदा & समाधिनाविकल्पेन यदाद्वैतात्मदर्शनम्
ajñānahṛdayagrantherniḥśeṣavilayastadā & samādhināvikalpena yadādvaitātmadarśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वमहमिदमितीयं कल्पना बुद्धिदोषात् प्रभवति परमात्मन्यद्वये निर्विशेषे & प्रविलसति समाधावस्य सर्वो विकल्पो विलयनमुपगच्छेद्वस्तुतत्त्वावधृत्या
tvamahamidamitīyaṃ kalpanā buddhidoṣāt prabhavati paramātmanyadvaye nirviśeṣe & pravilasati samādhāvasya sarvo vikalpo vilayanamupagacchedvastutattvāvadhṛtyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शान्तो दान्तः परमुपरतः क्षान्तियुक्तः समाधिं कुर्वन्नित्यं कलयति यतिः स्वस्य सर्वात्मभावम् & तेनाविद्यातिमिरजनितान्साधु दग्ध्वा विकल्पान् ब्रह्माकृत्या निवसति सुखं निष्क्रियो निर्विकल्पः
śānto dāntaḥ paramuparataḥ kṣāntiyuktaḥ samādhiṃ kurvannityaṃ kalayati yatiḥ svasya sarvātmabhāvam & tenāvidyātimirajanitānsādhu dagdhvā vikalpān brahmākṛtyā nivasati sukhaṃ niṣkriyo nirvikalpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाहिता ये प्रविलाप्य बाह्यं श्रोत्रादि चेतः स्वमहं चिदात्मनि & त एव मुक्ता भवपाशबन्धैः नान्ये तु पारोक्ष्यकथाभिधायिनः
samāhitā ye pravilāpya bāhyaṃ śrotrādi cetaḥ svamahaṃ cidātmani & ta eva muktā bhavapāśabandhaiḥ nānye tu pārokṣyakathābhidhāyinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपाधिभेदात्स्वयम् एव भिद्यते चोपाध्यपोहे स्वयम् एव केवलः & तस्मादुपाधेर्विलयाय विद्वान् वसेत्सदाकल्पसमाधिनिष्ठया
upādhibhedātsvayam eva bhidyate copādhyapohe svayam eva kevalaḥ & tasmādupādhervilayāya vidvān vasetsadākalpasamādhiniṣṭhayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सति सक्तो नरो याति सद्भावं ह्येकनिष्ठया & कीटको भ्रमरं ध्यायन् भ्रमरत्वाय कल्पते
sati sakto naro yāti sadbhāvaṃ hyekaniṣṭhayā & kīṭako bhramaraṃ dhyāyan bhramaratvāya kalpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रियान्तरासक्तिमपास्य कीटको ध्यायन्नलित्वं ह्यलिभावमृच्छति & तथैव योगी परमात्मतत्त्वं ध्यात्वा समायाति तदेकनिष्ठया
kriyāntarāsaktimapāsya kīṭako dhyāyannalitvaṃ hyalibhāvamṛcchati & tathaiva yogī paramātmatattvaṃ dhyātvā samāyāti tadekaniṣṭhayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीव सूक्ष्मं परमात्मतत्त्वं न स्थूलदृष्ट्या प्रतिपत्तुमर्हति & समाधिनात्यन्तसुसूक्ष्मवृत्या ज्ञातव्यमार्यैर् अतिशुद्धबुद्धिभिः
atīva sūkṣmaṃ paramātmatattvaṃ na sthūladṛṣṭyā pratipattumarhati & samādhinātyantasusūkṣmavṛtyā jñātavyamāryair atiśuddhabuddhibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा सुवर्णं पुटपाकशोधितं त्यक्त्वा मलं स्वात्मगुणं समृच्छति & तथा मनः सत्त्वरजस्तमोमलं ध्यानेन सन्त्यज्य समेति तत्त्वम्
yathā suvarṇaṃ puṭapākaśodhitaṃ tyaktvā malaṃ svātmaguṇaṃ samṛcchati & tathā manaḥ sattvarajastamomalaṃ dhyānena santyajya sameti tattvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.