अनुमानमभ्युपगम्य तुल्यतां ख्यापयन्नाह - आत्मनि चित्तस्पन्दनपूर्वौ क्रियाभिलापौ दृष्ट्वान्यत्र तयोर्दर्शनाद् यदि स्पन्दनमनुमीयेत, चित्तमात्रे ऽप्येष नयः समः । अतश्चित्तमात्रतावादी अपि परचित्तमनुमातुं शक्नोति । आत्मनीत्यादि । चित्तस्य स्पन्दनं चित्तस्पन्दनम् । अत्र स्पन्दनेति शब्दश्चिकीर्षायां वर्तते । क्रियाभिलापौ तु कायवाग्विज्ञप्त्योः । तेनायमर्थो भवति - आत्मनि जिगमिषाविवक्षापूर्वयोः क्रियाभिलापयोर्दर्शनात् परसन्ताने ऽपि तौ क्रियाभिलापौ चोपलभ्य चित्तस्पन्दनमनुमीयत इति चेत्? चित्तमात्रतावादे ऽप्येष नयः समः । तथा सति, सो ऽपि परचित्तमनुमीयात् । अत्र स्पन्दनेत्यविशेषेणोक्तम्, तथापि पूर्वं चित्तस्पन्दनमिति प्रकृतेनाभिसम्बन्धनीयम् । तस्मात् सामान्यशब्दा अपि प्रकरणसामर्थ्याद् विशेषेष्ववतिष्ठन्ते
anumānamabhyupagamya tulyatāṃ khyāpayannāha - ātmani cittaspandanapūrvau kriyābhilāpau dṛṣṭvānyatra tayordarśanād yadi spandanamanumīyeta, cittamātre 'pyeṣa nayaḥ samaḥ / ataścittamātratāvādī api paracittamanumātuṃ śaknoti / ātmanītyādi / cittasya spandanaṃ cittaspandanam / atra spandaneti śabdaścikīrṣāyāṃ vartate / kriyābhilāpau tu kāyavāgvijñaptyoḥ / tenāyamartho bhavati - ātmani jigamiṣāvivakṣāpūrvayoḥ kriyābhilāpayordarśanāt parasantāne 'pi tau kriyābhilāpau copalabhya cittaspandanamanumīyata iti cet? cittamātratāvāde 'pyeṣa nayaḥ samaḥ / tathā sati, so 'pi paracittamanumīyāt / atra spandanetyaviśeṣeṇoktam, tathāpi pūrvaṃ cittaspandanamiti prakṛtenābhisambandhanīyam / tasmāt sāmānyaśabdā api prakaraṇasāmarthyād viśeṣeṣvavatiṣṭhante
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.