Library·Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Mathara's Vrtti [SkMv]·26

Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Mathara's Vrtti [SkMv] 26

SkMv 26

श्रोत्रादीनि बुद्धीन्द्रियाणीति उच्यन्ते । शब्दस्पर्शरूपरसगन्धान् बुद्ध्यन्त इति बुद्धीन्द्रियाणि । इन्द्रियाण्य् एव तानीन्द्रियाणि । इन् इति विषयाणां नाम, तानिनः विषयान् प्रति द्रवन्तीति इन्द्रियाणि । वाक्पाणिपादपायूपस्थान् कर्मेन्द्रियाण्य् आहुः । कर्म कुर्वन्ति कारयन्ति च । कर्मेन्द्रियाणां वृत्तिः । वाक् वदतिकर्म, हस्तौ ग्रहणकर्माणौ, पादौ विषमसमनिम्नोन्नतभूप्रदेशेषु क्रामतः, पायुर् यथाभुक्तान्नोदकमलम् उत्सृजति, उपस्थ आनन्दं करोति पुत्रम् उत्पादयतीत्य् अर्थः । एवम् एताः कर्मेन्द्रियाणां वृत्तयो व्याख्याताः

śrotrādīni buddhīndriyāṇīti ucyante | śabdasparśarūparasagandhān buddhyanta iti buddhīndriyāṇi | indriyāṇy eva tānīndriyāṇi | in iti viṣayāṇāṃ nāma, tāninaḥ viṣayān prati dravantīti indriyāṇi | vākpāṇipādapāyūpasthān karmendriyāṇy āhuḥ | karma kurvanti kārayanti ca | karmendriyāṇāṃ vṛttiḥ | vāk vadatikarma, hastau grahaṇakarmāṇau, pādau viṣamasamanimnonnatabhūpradeśeṣu krāmataḥ, pāyur yathābhuktānnodakamalam utsṛjati, upastha ānandaṃ karoti putram utpādayatīty arthaḥ | evam etāḥ karmendriyāṇāṃ vṛttayo vyākhyātāḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/SkMv/26

Cite as: Isvarakrsna: Samkhyakarika, with Mathara's Vrtti [SkMv] 26, in HREEM (hreem.cc/library/SkMv/26), after GRETIL, Isvarakrsna: Samkhyakarika (Samkhyasaptati), with Mathara's commentary Matharavrtti Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/samkhya/iskamatu.htm — Isvarakrsna: Samkhyakarika (Samkhyasaptati), with Mathara's commentary Matharavrtti Based on the ed. by Visnu Prasada Sarma: Sāṃkhyakārikā: Māṭharācāryaviracita-"Māṭharavṛtti"-sahitā, Varanasi : The Chowkhamba Sanskrit Series Office 1970 (Chowkhamba Sanskrit S

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text