तच् छ्रुत्वा मुखमुद्घाट्य सुमनास्तमवेक्ष्य सा । मातुलं प्रत्यभिज्ञाय सास्रा जग्राह पादयोः
tac chrutvā mukhamudghāṭya sumanāstamavekṣya sā / mātulaṃ pratyabhijñāya sāsrā jagrāha pādayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Somadeva: Kathasaritsagara·18·18.4
Somadeva: Kathasaritsagara 18.4
क्षणं त्यक्त्वाश्रु चावादीत्तं तु काष्ठानि देहि मे । आर्यपुत्रवियुक्ताया अग्रेरन्या न मे गतिः
kṣaṇaṃ tyaktvāśru cāvādīttaṃ tu kāṣṭhāni dehi me / āryaputraviyuktāyā agreranyā na me gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोध्यमानापि सा अस्मान्निश्चयास्न्न चचाल यत् । तत्परीक्षिततच्चित्तः कंदर्पस्ताम् उपाययौ
bodhyamānāpi sā asmānniścayāsnna cacāla yat / tatparīkṣitataccittaḥ kaṃdarpastām upāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तम् उपागतम् आलोक्य प्रत्यभिज्ञाय धीमती । सुमनाः पादयोस् तस्य पतित्वा प्ररुरोद सा
tam upāgatam ālokya pratyabhijñāya dhīmatī / sumanāḥ pādayos tasya patitvā praruroda sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जनेन पृच्छ्यमाना च तेन सा मातुलेन च । अयं स मम भर्तेति निजगाद मनस्विनी
janena pṛcchyamānā ca tena sā mātulena ca / ayaṃ sa mama bharteti nijagāda manasvinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सर्वेषु हृष्टेषु यज्ञस्वामी निनाय ताम् । स्वगृहं तत्पतिं तं च कंदर्पं केसटान्वितम्
tataḥ sarveṣu hṛṣṭeṣu yajñasvāmī nināya tām / svagṛhaṃ tatpatiṃ taṃ ca kaṃdarpaṃ kesaṭānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तान्वर्णितस्वस्ववृत्तान्तान्सकुटुम्बकः । उपचारेण महता प्रीत्या परिचचार सः
tatra tānvarṇitasvasvavṛttāntānsakuṭumbakaḥ / upacāreṇa mahatā prītyā paricacāra saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतेष्व् अहःसु कंदर्पं केसटो ऽत्र जगाद तम् । अभीष्टभार्याप्राप्त्या त्वं प्राप्तस्तावत्कृतार्थताम्
gateṣv ahaḥsu kaṃdarpaṃ kesaṭo 'tra jagāda tam / abhīṣṭabhāryāprāptyā tvaṃ prāptastāvatkṛtārthatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सभार्यो ऽधुना गच्छ निजं रत्नपुरं पुरम् । अकृतार्थो गमिष्यामि न स्वदेशमहं पुनः
tatsabhāryo 'dhunā gaccha nijaṃ ratnapuraṃ puram / akṛtārtho gamiṣyāmi na svadeśamahaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थान्येव भ्रमन्देहं क्षपयिष्याम्यमुं सखे । तच् छ्रुत्वा केसटं यज्ञस्वामी तत्र स्थितो ऽवदत्
tīrthānyeva bhramandehaṃ kṣapayiṣyāmyamuṃ sakhe / tac chrutvā kesaṭaṃ yajñasvāmī tatra sthito 'vadat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमुद्वेगाद्वदस्येवं सर्वं जीवद्भिर् आप्यते । कुसुमायुधवृत्तान्तं तथा च शृणु वच्मि ते
kimudvegādvadasyevaṃ sarvaṃ jīvadbhir āpyate / kusumāyudhavṛttāntaṃ tathā ca śṛṇu vacmi te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवस्वामीत्यभूच्चण्डपुराख्ये नगरे द्विजः । तस्यातिरूपा कन्याभून्नाम्ना कमललोचना
devasvāmītyabhūccaṇḍapurākhye nagare dvijaḥ / tasyātirūpā kanyābhūnnāmnā kamalalocanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिष्यश् च विप्रपुत्रो ऽभून्नाम्नास्य कुसुमायुधः । स शिष्यः सा च तत्कन्या प्रीतावास्तां परस्परम्
śiṣyaś ca vipraputro 'bhūnnāmnāsya kusumāyudhaḥ / sa śiṣyaḥ sā ca tatkanyā prītāvāstāṃ parasparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा निश्चिता दातुं पित्रान्यस्मै वराय सा । कन्या सखीमुकेनाशु तं स्माह कुसुमायुधम्
ekadā niścitā dātuṃ pitrānyasmai varāya sā / kanyā sakhīmukenāśu taṃ smāha kusumāyudham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तातो मं दातुमन्यस्मै प्रतिपन्नो भवांश् च मे । पूर्वसंकल्पितो भर्ता तद्युक्त्या हर मामितः
tāto maṃ dātumanyasmai pratipanno bhavāṃś ca me / pūrvasaṃkalpito bhartā tadyuktyā hara māmitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽस्याः सो ऽपरहाय कृतसंविद्बहिर्निशि । अस्थापयद्वेगसरीं भृत्यं च कुसुमायुधः
tato 'syāḥ so 'parahāya kṛtasaṃvidbahirniśi / asthāpayadvegasarīṃ bhṛtyaṃ ca kusumāyudhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वैर् अं निर्गत्य चारूढा तस्यां भृत्येन तेन सा । न तस्य निकटं निन्ये निन्ये स्वीकर्तुमन्यतः
svair aṃ nirgatya cārūḍhā tasyāṃ bhṛtyena tena sā / na tasya nikaṭaṃ ninye ninye svīkartumanyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूरं नीता च सा तेन रात्रौ कमललोचना । प्राप्यैकं नगरं प्रातस्तमाह स्म च सा सती
dūraṃ nītā ca sā tena rātrau kamalalocanā / prāpyaikaṃ nagaraṃ prātastamāha sma ca sā satī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्स्वामी क्व स मद्भर्ता तं प्रापयसि किं न माम् । तच् छ्रुत्वा स शठो ऽवादीदेकिकां तां विदेशगाम्
tvatsvāmī kva sa madbhartā taṃ prāpayasi kiṃ na mām / tac chrutvā sa śaṭho 'vādīdekikāṃ tāṃ videśagām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं त्वां परिणेष्यामि किं तेन स कुतो ऽधुना । श्रुत्वैतत्साब्रवीत्प्राज्ञा त्वं हि मे सुतरां प्रियः
ahaṃ tvāṃ pariṇeṣyāmi kiṃ tena sa kuto 'dhunā / śrutvaitatsābravītprājñā tvaṃ hi me sutarāṃ priyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वमेवात्र न किं सद्यः परिणेयो ऽस्यहो मम ।
tvamevātra na kiṃ sadyaḥ pariṇeyo 'syaho mama /
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तां नगरोद्याने स्थापयित्वैव दुर्मतिः । स विवाहोपकरणं जगामानेतुमापणम्
tatastāṃ nagarodyāne sthāpayitvaiva durmatiḥ / sa vivāhopakaraṇaṃ jagāmānetumāpaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत् पलाय्य गत्वा सा कन्या वेगसरीयुता । मालाकारस्य कस्यापि वृद्धस्य प्राविशद्गृहम्
tāvat palāyya gatvā sā kanyā vegasarīyutā / mālākārasya kasyāpi vṛddhasya prāviśadgṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रोक्तनिजवृत्तान्ता तस्थौ सा तेन सत्कृता । सो ऽप्य् अप्राप्य कुभृत्यस्तामुद्यानाद्विमुखो ययौ
tatroktanijavṛttāntā tasthau sā tena satkṛtā / so 'py aprāpya kubhṛtyastāmudyānādvimukho yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वा चोवाच पृच्छन्तं प्रभुं तं कुसुमायुधम् । ऋजुस्त्वं वेत्सि न स्त्रीणां कुटिलानां हि चेष्टितम्
gatvā covāca pṛcchantaṃ prabhuṃ taṃ kusumāyudham / ṛjustvaṃ vetsi na strīṇāṃ kuṭilānāṃ hi ceṣṭitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैव सा निरगात्तावद्दृष्टो यावदहं जनैः । तत्रान्यैस्तैर् अवष्टब्धो हृता वेगसरी च सा
naiva sā niragāttāvaddṛṣṭo yāvadahaṃ janaiḥ / tatrānyaistair avaṣṭabdho hṛtā vegasarī ca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैवात्कथंचिदधुना पलाय्याहमिहागतः । तच् छ्रुत्वा विमृशंस्तूष्णीमासीत्स कुसुमायुधः
daivātkathaṃcidadhunā palāyyāhamihāgataḥ / tac chrutvā vimṛśaṃstūṣṇīmāsītsa kusumāyudhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदा प्रेरितः पित्रा विवाहाय व्रजंश् च सः । तत्प्राप नगरं यत्र स्थिता कमललोचना
ekadā preritaḥ pitrā vivāhāya vrajaṃś ca saḥ / tatprāpa nagaraṃ yatra sthitā kamalalocanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रावासितजन्यौघमुद्याने निकटस्थिते । एकं भ्रमन्तं कमललोचना सा ददर्श तम्
tatrāvāsitajanyaughamudyāne nikaṭasthite / ekaṃ bhramantaṃ kamalalocanā sā dadarśa tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शशंस मालाकाराय तस्मै सा यद्गृहे स्थिता । सो ऽपि गत्वोक्तवृत्तान्तस्तं तस्याः पतिमानयत्
śaśaṃsa mālākārāya tasmai sā yadgṛhe sthitā / so 'pi gatvoktavṛttāntastaṃ tasyāḥ patimānayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्संभृतोपकरणस् ततः सुचिरकाङ्क्षितः । वरवध्वोस्तयोः सद्यो विवाहो निरवर्तत
tatsaṃbhṛtopakaraṇas tataḥ sucirakāṅkṣitaḥ / varavadhvostayoḥ sadyo vivāho niravartata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तं पापभृत्यं स निगृह्य कुसुमायुधः । परिणीयापि कमललोचनाप्राप्तिकारणम्
atha taṃ pāpabhṛtyaṃ sa nigṛhya kusumāyudhaḥ / pariṇīyāpi kamalalocanāprāptikāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयाम् अपिकन्यां तां यद्विवाहार्थमागमत् । ताभ्यां वधूभ्यां सहितो हृष्टः स्वं देशमाययौ
dvitīyām apikanyāṃ tāṃ yadvivāhārthamāgamat / tābhyāṃ vadhūbhyāṃ sahito hṛṣṭaḥ svaṃ deśamāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं भवति भव्यानामचिन्त्यो ऽपि समागमः । तत्केसट त्वम् अप्य् एवमचिरात्प्राप्स्यसि प्रियाम्
itthaṃ bhavati bhavyānāmacintyo 'pi samāgamaḥ / tatkesaṭa tvam apy evamacirātprāpsyasi priyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तेनोदिते यज्ञस्वामिना तस्थुरस्य ते । कन्यप्यहानि कंदर्पसुमनःकेसटा गृहे
evaṃ tenodite yajñasvāminā tasthurasya te / kanyapyahāni kaṃdarpasumanaḥkesaṭā gṛhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रस्थिताश् च स्वदेशं ते ततः प्राप्य महाटवीम् । जज्ञिरे ऽन्योन्यविभ्रष्टा वन्येभापातसंभ्रमात्
prasthitāś ca svadeśaṃ te tataḥ prāpya mahāṭavīm / jajñire 'nyonyavibhraṣṭā vanyebhāpātasaṃbhramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां स केसटो गच्छन्नेकाकी दुःखितः क्रमात् । प्राप्य काशिपुरीं मित्त्रं कंदर्पं प्राप्तवांस् ततः
teṣāṃ sa kesaṭo gacchannekākī duḥkhitaḥ kramāt / prāpya kāśipurīṃ mittraṃ kaṃdarpaṃ prāptavāṃs tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन साकं ययौ तच् च निजं पाटलिपुत्रकम् । पित्राभिनन्दितस् तत्र कंचित्कालमुवास सः
tena sākaṃ yayau tac ca nijaṃ pāṭaliputrakam / pitrābhinanditas tatra kaṃcitkālamuvāsa saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवर्णयद्रूपवतीविवाहप्रभृति स्वकम् । कंदर्पोदन्तपर्यन्तं पित्रोर्वृत्तान्तमत्र सः
avarṇayadrūpavatīvivāhaprabhṛti svakam / kaṃdarpodantaparyantaṃ pitrorvṛttāntamatra saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रान्तरे सा सुमना हस्तिभीतिपलायिता । वनं विवेश तत्राया ययौ चास्तं दिवाकरः
atrāntare sā sumanā hastibhītipalāyitā / vanaṃ viveśa tatrāyā yayau cāstaṃ divākaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा हार्यपुत्र हा तात हाम्बेत्यत्र निशागमे । शोचन्ती दावदहने क्षेप्तुं तनुमियेष सा
hā hāryaputra hā tāta hāmbetyatra niśāgame / śocantī dāvadahane kṣeptuṃ tanumiyeṣa sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत्तद्योगिनीचक्रं कंदर्पस्य कृपापरम् । योगिनीस्ता विजित्यान्यास्तत्प्रापायतनं निजम्
tāvattadyoginīcakraṃ kaṃdarpasya kṛpāparam / yoginīstā vijityānyāstatprāpāyatanaṃ nijam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र संस्मृत्य कंदर्पं स्वविज्ञानाद् अवेत्य च । भार्यां तस्य वने भ्रष्टां मन्त्रयांचक्रिरे च ताः
tatra saṃsmṛtya kaṃdarpaṃ svavijñānād avetya ca / bhāryāṃ tasya vane bhraṣṭāṃ mantrayāṃcakrire ca tāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंदर्पः पुरुषो धीरो वाञ्छितं प्राप्नुयात्स्वयम् । तद्भार्या तु वने भ्रष्टा ध्रुवं बाला त्यजेदसून्
kaṃdarpaḥ puruṣo dhīro vāñchitaṃ prāpnuyātsvayam / tadbhāryā tu vane bhraṣṭā dhruvaṃ bālā tyajedasūn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तां रत्नपुरं नीत्वा क्षिपामो येन तत्र सा । कंदर्पस्य पितुर्गेहे सपत्न्य सह तिष्ठति
tattāṃ ratnapuraṃ nītvā kṣipāmo yena tatra sā / kaṃdarpasya piturgehe sapatnya saha tiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संमन्त्र्य गत्वा तद्वनमाश्वास्य चात्र ताम् । योगिन्यस्ताः सुमनसं नीत्वा रत्नपुरे जहुः
iti saṃmantrya gatvā tadvanamāśvāsya cātra tām / yoginyastāḥ sumanasaṃ nītvā ratnapure jahuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतायां निशि सा तत्र भ्रमन्ती सुमनाः पुरे । उच्यमानं जनेनेदं शुश्राव परिधावता
gatāyāṃ niśi sā tatra bhramantī sumanāḥ pure / ucyamānaṃ janenedaṃ śuśrāva paridhāvatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषानङ्गवती भार्या कंदर्पस्य द्विजन्मनः । पत्यौ क्वापि गते कालं कंचित् तत्प्राप्तिवाञ्छया
eṣānaṅgavatī bhāryā kaṃdarpasya dvijanmanaḥ / patyau kvāpi gate kālaṃ kaṃcit tatprāptivāñchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थिता साध्वी तम् अप्राप्य निराशा निर्गताधुना । अग्निं प्रवेष्टुं दुःखिभ्यां श्वशुराभ्याम् अनुद्रुता
sthitā sādhvī tam aprāpya nirāśā nirgatādhunā / agniṃ praveṣṭuṃ duḥkhibhyāṃ śvaśurābhyām anudrutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच् छ्रुत्वैव सुमना तच्चितास्थानमाशु सा । गत्वानङ्गवतीमेवं ताम् उपेत्य न्यवारयत्
etac chrutvaiva sumanā taccitāsthānamāśu sā / gatvānaṅgavatīmevaṃ tām upetya nyavārayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्ये मा साहसं कार्षीः स हि जीवति ते पतिः । इत्य् उक्त्वा मूलतः कृत्स्नं तद्वृत्तान्तं शशंस सा
ārye mā sāhasaṃ kārṣīḥ sa hi jīvati te patiḥ / ity uktvā mūlataḥ kṛtsnaṃ tadvṛttāntaṃ śaśaṃsa sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदर्शयच् च कंदर्पदत्तं रत्नाङ्गुलीयकम् । ततः सर्वे ऽभ्यनन्दंस्तां सत्यं विज्ञाय तद्वचः
adarśayac ca kaṃdarpadattaṃ ratnāṅgulīyakam / tataḥ sarve 'bhyanandaṃstāṃ satyaṃ vijñāya tadvacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथानङ्गवतीं तुष्टां वधूं सुमनसं च ताम् । संपूज्य कंदर्पपिता गृहे तुष्टो न्यवेशयत्
athānaṅgavatīṃ tuṣṭāṃ vadhūṃ sumanasaṃ ca tām / saṃpūjya kaṃdarpapitā gṛhe tuṣṭo nyaveśayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत् स सुमनःप्राप्त्यै भ्रान्तुं पाटलिपुत्रकात् । कंदर्पो ऽनिच्छतो ऽनुक्त्वा केसटस्य ययौ ततः
tāvat sa sumanaḥprāptyai bhrāntuṃ pāṭaliputrakāt / kaṃdarpo 'nicchato 'nuktvā kesaṭasya yayau tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केसटो ऽपि गते तस्मिन्दुःखी रूपवतीं विना । गृहादविदितः पित्रोः प्रायाद्भ्रान्तुमितस् ततः
kesaṭo 'pi gate tasminduḥkhī rūpavatīṃ vinā / gṛhādaviditaḥ pitroḥ prāyādbhrāntumitas tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंदर्पो ऽपि भ्रमन्दैवात्तत्प्राप नगरं किल । यत्र रूपवतीं तां स केसटः परिणीतवान्
kaṃdarpo 'pi bhramandaivāttatprāpa nagaraṃ kila / yatra rūpavatīṃ tāṃ sa kesaṭaḥ pariṇītavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जनकोलाहलं श्रुत्वा किमेतदिति तत्र तम् । कंदर्पं परिपृच्छन्तं पुमानेको ऽब्रवीदिदम्
janakolāhalaṃ śrutvā kimetaditi tatra tam / kaṃdarpaṃ paripṛcchantaṃ pumāneko 'bravīdidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा रूपवती भर्त्रा केसटेन विनोद्यता । मर्तुं कलकलस्तेन शृणु वृत्तान्तमत्र च
eṣā rūpavatī bhartrā kesaṭena vinodyatā / martuṃ kalakalastena śṛṇu vṛttāntamatra ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्या केसटोद्वाहराक्षसोदन्तकौतुकम् । रूपवत्याश्रितं प्रोच्य स पुमानब्रवीत्पुनः
ity uktyā kesaṭodvāharākṣasodantakautukam / rūpavatyāśritaṃ procya sa pumānabravītpunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तं वञ्चयित्वैव वृद्धविप्रः स केसटम् । आदाय तां रूपवतीं पुत्रार्थं प्रययौ ततः
tatas taṃ vañcayitvaiva vṛddhavipraḥ sa kesaṭam / ādāya tāṃ rūpavatīṃ putrārthaṃ prayayau tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केसटस्तु न विज्ञातः क्व यातः परिणीय ताम् । रूपवत्य् अप्य् अपश्यन्ती केसटं साब्रवीत् पथि
kesaṭastu na vijñātaḥ kva yātaḥ pariṇīya tām / rūpavaty apy apaśyantī kesaṭaṃ sābravīt pathi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्यपुत्रं न पश्यामि किं सर्वेषु व्रजत्स्व् इह । तच् छ्रुत्वा दर्शयन् पुत्रं तं स वृद्धद्विजो ऽभ्यधात्
āryaputraṃ na paśyāmi kiṃ sarveṣu vrajatsv iha / tac chrutvā darśayan putraṃ taṃ sa vṛddhadvijo 'bhyadhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽयं मत्तनयः पुत्रि भर्ता ते दृश्यतामिति । ततो रूपवती वृद्धांस् तत्रस्थान् अब्रवीत् क्रुधा
so 'yaṃ mattanayaḥ putri bhartā te dṛśyatāmiti / tato rūpavatī vṛddhāṃs tatrasthān abravīt krudhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
को ऽयं कुरूपो भर्ता मे मरिष्याम्येव निश्चितम् । येन ह्य् अः परिणीतास्मि तं प्राप्स्यामि न चेत्पतिम्
ko 'yaṃ kurūpo bhartā me mariṣyāmyeva niścitam / yena hy aḥ pariṇītāsmi taṃ prāpsyāmi na cetpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वदन्ती त्यक्तान्नपाना राजभयेन सा । पितुरेव गृहं तेन वृद्धविप्रेण नायित
evaṃ vadantī tyaktānnapānā rājabhayena sā / pitureva gṛhaṃ tena vṛddhavipreṇa nāyita
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रोक्ततद्द्विजव्याजां शोचंस् ताम् अवदत् पिता । को ऽसाव् इति कथं ज्ञेयः परिणेता स पुत्रि ते
tatroktataddvijavyājāṃ śocaṃs tām avadat pitā / ko 'sāv iti kathaṃ jñeyaḥ pariṇetā sa putri te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो रूपवती स्माह तात पाटलिपुत्रकात् । देसटाख्यद्विजसुतः केसटाख्यः स मत्पतिः
tato rūpavatī smāha tāta pāṭaliputrakāt / desaṭākhyadvijasutaḥ kesaṭākhyaḥ sa matpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्षोमुखान्मया ह्येतच् छ्रुतमित्यभिधाय सा । कृत्स्नं तस्मै समाचख्यौ वृत्तान्तं पतिरक्षसोः
rakṣomukhānmayā hyetac chrutamityabhidhāya sā / kṛtsnaṃ tasmai samācakhyau vṛttāntaṃ patirakṣasoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स तत्पिता गत्वा दृष्ट्वा रक्षो मृतस्थितम् । संजातप्रत्ययो ऽतुष्यद्दंपत्योस्तत्त्वतस्तयोः
tataḥ sa tatpitā gatvā dṛṣṭvā rakṣo mṛtasthitam / saṃjātapratyayo 'tuṣyaddaṃpatyostattvatastayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पतिप्राप्त्याशयाश्वास्य सुतां तां प्राहिणोच् च सः । अन्वेषन् केसटपितुः पार्श्वं पाटलिपुत्रकम्
patiprāptyāśayāśvāsya sutāṃ tāṃ prāhiṇoc ca saḥ / anveṣan kesaṭapituḥ pārśvaṃ pāṭaliputrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते तत्र गत्वा नचिरादागत्यैवमिहाब्रुवन् । दृष्टः पाटलिपुत्रस्थः सो ऽस्माभिर् भर्तृदेसटः
te tatra gatvā nacirādāgatyaivamihābruvan / dṛṣṭaḥ pāṭaliputrasthaḥ so 'smābhir bhartṛdesaṭaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केसटः क्व स ते पुत्र इति पृष्टश् च तत्र सः । सबाष्पम् अब्रवीद् अस्मान् केसटो ऽत्र कुतः सुतः
kesaṭaḥ kva sa te putra iti pṛṣṭaś ca tatra saḥ / sabāṣpam abravīd asmān kesaṭo 'tra kutaḥ sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ह्य् आगतो ऽपि कंदर्पनाम्नि मित्त्रे सहागते । इतो रूपवतीदुःखात्क्वाप्य् अनुक्त्वैव मे गतः
sa hy āgato 'pi kaṃdarpanāmni mittre sahāgate / ito rūpavatīduḥkhātkvāpy anuktvaiva me gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्तस्य वचः श्रुत्वा क्रमाद्वयमिहागताः । इत्य् उक्ते ऽन्वेषकै रूपवती पितरम् अभ्यधात्
etattasya vacaḥ śrutvā kramādvayamihāgatāḥ / ity ukte 'nveṣakai rūpavatī pitaram abhyadhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्त्य् आर्यपुत्रप्राप्तिर् मे तदग्निं प्रविशाम्य् अहम् । भर्त्रा विनाकृता तात तिष्ठेयं हि कियच्चिरम्
nāsty āryaputraprāptir me tadagniṃ praviśāmy aham / bhartrā vinākṛtā tāta tiṣṭheyaṃ hi kiyacciram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ब्रुवाणा न यदा निषेद्धुं तेन पारिता । तदा रूपवती साद्य निर्गता मर्तुमग्निना
evaṃ bruvāṇā na yadā niṣeddhuṃ tena pāritā / tadā rūpavatī sādya nirgatā martumagninā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याः सख्यावुभे कन्ये तद्वन्मर्तुं विनिर्गते । एका शृङ्गारवत्याख्या ह्य् अनुरागवती परा
tasyāḥ sakhyāvubhe kanye tadvanmartuṃ vinirgate / ekā śṛṅgāravatyākhyā hy anurāgavatī parā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्विवाहे स ताभ्यां हि दृष्टः प्राक्केसटो युवा । तद्रूपहृतचित्ताभ्यां भर्तृत्वे पर्यकल्प्यत
tadvivāhe sa tābhyāṃ hi dṛṣṭaḥ prākkesaṭo yuvā / tadrūpahṛtacittābhyāṃ bhartṛtve paryakalpyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं कोलाहलमिदं जनस्यात्रेति तेन सः । कंदर्पः पुरुषेणोक्तो ययौ तासां चितान्तिकम्
itthaṃ kolāhalamidaṃ janasyātreti tena saḥ / kaṃdarpaḥ puruṣeṇokto yayau tāsāṃ citāntikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दूरात्कलकलं निर्वायोपेत्य च द्रुतम् । अवोचदग्निमर्चन्तीमेवं रूपवतीं स ताम्
tato dūrātkalakalaṃ nirvāyopetya ca drutam / avocadagnimarcantīmevaṃ rūpavatīṃ sa tām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलं ते साहसेनार्ये जीवत्येव स केसटः । स भर्ता तव मित्त्रं मे कंदर्पं मामवेहि च
alaṃ te sāhasenārye jīvatyeva sa kesaṭaḥ / sa bhartā tava mittraṃ me kaṃdarpaṃ māmavehi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् ऊचिवान् वृद्धविप्रच्छद्मनौकाधिरोहणात् । आरभ्य केसटोदन्तं कथयाम् आस सो ऽखिलम्
ity ūcivān vṛddhavipracchadmanaukādhirohaṇāt / ārabhya kesaṭodantaṃ kathayām āsa so 'khilam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः संवादसंजातप्रत्यया सा पितुर्गृहम् । हृष्टा रूपवती ताभ्यां सखीभ्यां प्रविशत्सह
tataḥ saṃvādasaṃjātapratyayā sā piturgṛham / hṛṣṭā rūpavatī tābhyāṃ sakhībhyāṃ praviśatsaha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंदर्पो ऽपि च तत्पित्रा प्रीत्योपचरितस्तदा । सुरक्षितश् च तत्रैव तस्थौ तदनुरोधतः
kaṃdarpo 'pi ca tatpitrā prītyopacaritastadā / surakṣitaś ca tatraiva tasthau tadanurodhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत् स केसटो दैवत्प्राप रत्नपुरं भ्रमन् । कंदर्पस्य गृहं तत्र तद्भार्ये यत्र ते स्थिते
tāvat sa kesaṭo daivatprāpa ratnapuraṃ bhraman / kaṃdarpasya gṛhaṃ tatra tadbhārye yatra te sthite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिभ्रमन्तं तं तत्र हर्म्यात्कंदर्पभार्यया । दृष्ट्वा सुमनसा हर्षादूचिरे श्वशुरादयः
paribhramantaṃ taṃ tatra harmyātkaṃdarpabhāryayā / dṛṣṭvā sumanasā harṣādūcire śvaśurādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्यपुत्रसुहृत्सो ऽयं संप्रापः केसटो ऽधुना । अस्मात् प्रवृत्तिर् बुध्येत शीघ्रं संभाव्यताम् इति
āryaputrasuhṛtso 'yaṃ saṃprāpaḥ kesaṭo 'dhunā / asmāt pravṛttir budhyeta śīghraṃ saṃbhāvyatām iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गत्वैव तैर् उक्त्वा यस्थावस्तु स केसटः । आनीतस्तां सुमनसं दृष्ट्वाहृष्यदुपागताम्
tato gatvaiva tair uktvā yasthāvastu sa kesaṭaḥ / ānītastāṃ sumanasaṃ dṛṣṭvāhṛṣyadupāgatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्रान्तश् च क्षणात्पृष्टस्तस्यै वन्येभसंभ्रमात् । आरभ्य कंदर्पगतं स्वं च वृत्तान्तम् अब्रवीत्
viśrāntaś ca kṣaṇātpṛṣṭastasyai vanyebhasaṃbhramāt / ārabhya kaṃdarpagataṃ svaṃ ca vṛttāntam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्कृतो दिवसान् कांश्चिद् आस्ते यावच् च तत्र सः । लेखहस्तः पुमांस् तावद् आगात् कंदर्पपार्श्वतः
satkṛto divasān kāṃścid āste yāvac ca tatra saḥ / lekhahastaḥ pumāṃs tāvad āgāt kaṃdarpapārśvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र रूपवतीं नाम स्वत्सुहृत्परिणीतवान् । केसटस् तत्र कंदर्पः स्थितो रूपवती च सा
yatra rūpavatīṃ nāma svatsuhṛtpariṇītavān / kesaṭas tatra kaṃdarpaḥ sthito rūpavatī ca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति चोवाच स पुमाल्लेखार्थो ऽभूत्तथैव च । कंदर्पपित्रे स्वोद्वाहं केसटो ऽवर्णयच् च सः
iti covāca sa pumāllekhārtho 'bhūttathaiva ca / kaṃdarpapitre svodvāhaṃ kesaṭo 'varṇayac ca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कृतोत्सवो ऽन्येद्युः कंदर्पानयनाय सः । तत्पिता प्राहिणोद्दूतं प्रियाप्राप्त्यै च केसटम्
tataḥ kṛtotsavo 'nyedyuḥ kaṃdarpānayanāya saḥ / tatpitā prāhiṇoddūtaṃ priyāprāptyai ca kesaṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केसटो ऽपि ययौ साकं लेखहारेण तेन सः । तं देशं यत्र सा रूपवती पितृगृहे स्थिता
kesaṭo 'pi yayau sākaṃ lekhahāreṇa tena saḥ / taṃ deśaṃ yatra sā rūpavatī pitṛgṛhe sthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र संभावयाम् आस स तां रूपवतीं चिरात् । सोत्सवां हृतसंतापस्तोयदश्चातकीमिव
tatra saṃbhāvayām āsa sa tāṃ rūpavatīṃ cirāt / sotsavāṃ hṛtasaṃtāpastoyadaścātakīmiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंदर्पेण समागम्य परिणिन्ये च ते अपि । रूपवत्या वयस्ये द्वे पूर्वोक्ते प्रेरितस्तया
kaṃdarpeṇa samāgamya pariṇinye ca te api / rūpavatyā vayasye dve pūrvokte preritastayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते चानुरागशृङ्गारवत्यौ रूपवतीं च ताम् । आदायापृष्टकंदर्पः स्वदेशं केसटो ययौ
te cānurāgaśṛṅgāravatyau rūpavatīṃ ca tām / ādāyāpṛṣṭakaṃdarpaḥ svadeśaṃ kesaṭo yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंदर्पो ऽपि सदूतस् तद् गत्वा रत्नपुरं ततः । संजग्मे सुमनोनङ्गवतीभ्याम् बन्धुभिस् तदा
kaṃdarpo 'pi sadūtas tad gatvā ratnapuraṃ tataḥ / saṃjagme sumanonaṅgavatībhyām bandhubhis tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निजनिजदेशगतौ तौ रूपवतीसुमनसौ प्रिये प्राप्य । केसटकंदर्पावथ भुञ्जानौ तस्थतुर्भोगान्
nijanijadeśagatau tau rūpavatīsumanasau priye prāpya / kesaṭakaṃdarpāvatha bhuñjānau tasthaturbhogān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति विधुरविधातृविप्रयुक्ताः पुनर् अपि यान्ति समागमं प्रियाभिः । अकलितगहनावधीनि दुःखान्य् अपि विषमाण्यवतीर्य धीरसत्त्वाः
iti vidhuravidhātṛviprayuktāḥ punar api yānti samāgamaṃ priyābhiḥ / akalitagahanāvadhīni duḥkhāny api viṣamāṇyavatīrya dhīrasattvāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छीघ्रम् उत्तिष्ठ सखे व्रजावश् चिन्वंस् त्वम् अप्य् आप्स्यसि जातु भार्याम् । को वेद दैवस्य गतिं मयैव मृतापि भार्याधिगता सजीवा
tac chīghram uttiṣṭha sakhe vrajāvaś cinvaṃs tvam apy āpsyasi jātu bhāryām / ko veda daivasya gatiṃ mayaiva mṛtāpi bhāryādhigatā sajīvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमाख्याय कथामनेन प्रोत्साहितश्चानुगतश् च सख्या । भ्रमन्भुवं प्रापमिमामथात्र सक्रोडमद्राक्षमहं गजेन्द्रम्
ityevamākhyāya kathāmanena protsāhitaścānugataś ca sakhyā / bhramanbhuvaṃ prāpamimāmathātra sakroḍamadrākṣamahaṃ gajendram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्गीर्य तेन च गजेन पुनर्निगीर्णां ताम् एव चित्रमवशां स्ववधूमपश्यम् । तं चिन्वतापि करिणं चिरदृष्टनष्टं दृष्ट्वा मयाद्य सुकृतैर् इह देवपादाः
udgīrya tena ca gajena punarnigīrṇāṃ tām eva citramavaśāṃ svavadhūmapaśyam / taṃ cinvatāpi kariṇaṃ ciradṛṣṭanaṣṭaṃ dṛṣṭvā mayādya sukṛtair iha devapādāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तस्योक्तवतो वणिक्सुतस्याथ विक्रमादित्यः । आनाय्य तां स राजा गजवधलब्धां समर्पयद् भार्याम्
evaṃ tasyoktavato vaṇiksutasyātha vikramādityaḥ / ānāyya tāṃ sa rājā gajavadhalabdhāṃ samarpayad bhāryām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तौ च विचित्रसमागममुदितावन्योन्यकथितवृत्तान्तौ । श्रीविषमशीलसंस्तुतिमुखरमुखौ दंपती तदाभूताम्
tau ca vicitrasamāgamamuditāvanyonyakathitavṛttāntau / śrīviṣamaśīlasaṃstutimukharamukhau daṃpatī tadābhūtām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.