ते वै सारस्वतं स्थानं प्राप्ता वै सुरपूजिते । ये च वाग्धारणां ध्यात्वा प्राणान्मुञ्चन्ति देहिनः
te vai sārasvataṃ sthānaṃ prāptā vai surapūjite / ye ca vāgdhāraṇāṃ dhyātvā prāṇānmuñcanti dehinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते वै सारस्वतं लोकं प्राप्नुवन्ति नरोत्तमाः । एषा सरस्वती देवी मूर्तिर्वै पारमेश्वरी
te vai sārasvataṃ lokaṃ prāpnuvanti narottamāḥ / eṣā sarasvatī devī mūrtirvai pārameśvarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या स्थितापरभावेन ब्रह्माण्डोदरवर्तिनाम् । ब्रह्मलोके च सा देवी पादेनैकेन तिष्ठति
yā sthitāparabhāvena brahmāṇḍodaravartinām / brahmaloke ca sā devī pādenaikena tiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाक्रे चापि तदर्धेन गन्धर्वेषु तदर्धतः । सिद्धेषु च तदर्धेन किन्नरेषु तदर्धतः
śākre cāpi tadardhena gandharveṣu tadardhataḥ / siddheṣu ca tadardhena kinnareṣu tadardhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदर्धेन च नागेषु यक्षेष्वर्धेन वै पुनः । पिशाचेषु तदर्धेन सा वै तिष्ठति भागशः
tadardhena ca nāgeṣu yakṣeṣvardhena vai punaḥ / piśāceṣu tadardhena sā vai tiṣṭhati bhāgaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिशाचेभ्यः सहस्रांशान् मानुषेषु च तिष्ठति । तैस्तु तप्त्वा तपो घोरम् आराध्य च पिनाकिनम्
piśācebhyaḥ sahasrāṃśān mānuṣeṣu ca tiṣṭhati / taistu taptvā tapo ghoram ārādhya ca pinākinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवतारिता तु सा देवी रूपिणी स्वरभूषिता । स्वरांस्तु स्मरतस्तस्य कल्पादौ ब्रह्मणः पुरा
avatāritā tu sā devī rūpiṇī svarabhūṣitā / svarāṃstu smaratastasya kalpādau brahmaṇaḥ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वरेभ्यस्तु विनिष्क्रान्ता तेन सा तु सरस्वती । सा स्थिता सर्वशास्त्रेषु कवीनां काव्यमास्थिता
svarebhyastu viniṣkrāntā tena sā tu sarasvatī / sā sthitā sarvaśāstreṣu kavīnāṃ kāvyamāsthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या वाल्मीकौ स्थिता देवी व्यासे चैव निरन्तरम् । ऋषीणां चैव सर्वेषां मेधाबुधिविवर्धिनी
yā vālmīkau sthitā devī vyāse caiva nirantaram / ṛṣīṇāṃ caiva sarveṣāṃ medhābudhivivardhinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वज्ञानधरी सा तु सर्वज्ञा देवपूजिता । मेरोर्वायव्यदिग्भागे पुरं तस्याः प्रकीर्तितम्
sarvajñānadharī sā tu sarvajñā devapūjitā / merorvāyavyadigbhāge puraṃ tasyāḥ prakīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं तु परमं देव्या मया ते परिकीर्तितम् । सारस्वतं तु भुवनं कीर्तितं परमा तनुः
idaṃ tu paramaṃ devyā mayā te parikīrtitam / sārasvataṃ tu bhuvanaṃ kīrtitaṃ paramā tanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्रैव त्वाप्यतत्त्वे त्वं शृणु वै भुवनोत्तमम् । अमरेशं प्रभासं च पुष्करं नैमिषं तथा
atraiva tvāpyatattve tvaṃ śṛṇu vai bhuvanottamam / amareśaṃ prabhāsaṃ ca puṣkaraṃ naimiṣaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आषाढिं डिण्डिमुण्डिं च भारभूतिं च लाकुलम् । गुह्याष्टकमिति ख्यातं जलावरणगं प्रिये
āṣāḍhiṃ ḍiṇḍimuṇḍiṃ ca bhārabhūtiṃ ca lākulam / guhyāṣṭakamiti khyātaṃ jalāvaraṇagaṃ priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेजस्तत्त्वमतश्चोर्ध्वं कथयामि समासतः । अग्नेस्तु भुवनं तत्र कथयामि वरानने
tejastattvamataścordhvaṃ kathayāmi samāsataḥ / agnestu bhuvanaṃ tatra kathayāmi varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशोकस्तवकानां च सर्वतो दीप्तिमुद्वहत् । उत्फुल्लकिंशुकच्छायं जपाकुसुमसंनिभम्
aśokastavakānāṃ ca sarvato dīptimudvahat / utphullakiṃśukacchāyaṃ japākusumasaṃnibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुवनस्यास्य मध्ये तु उदितार्कसमप्रभम् । परिमण्डलमाग्नेयं तेजोमण्डलमुच्यते
bhuvanasyāsya madhye tu uditārkasamaprabham / parimaṇḍalamāgneyaṃ tejomaṇḍalamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य मध्ये तु भगवाञ् शिवाग्निः कारणं परम् । यो ऽवतीर्याण्डमध्ये तु स्थितो नित्यं त्रिधा त्रिधा
tasya madhye tu bhagavāñ śivāgniḥ kāraṇaṃ param / yo 'vatīryāṇḍamadhye tu sthito nityaṃ tridhā tridhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्त्रे तु दक्षिणे तस्य रुद्रस्य परमात्मनः । स्थितो जिह्वास्वरूपेण स्वयंभूर्नीललोहितः
vaktre tu dakṣiṇe tasya rudrasya paramātmanaḥ / sthito jihvāsvarūpeṇa svayaṃbhūrnīlalohitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एव तु महादेवि कालाग्निः परमेश्वरः । तस्य रूपं प्रवक्ष्यामि शृणुष्वावहिता प्रिये
sa eva tu mahādevi kālāgniḥ parameśvaraḥ / tasya rūpaṃ pravakṣyāmi śṛṇuṣvāvahitā priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तपद्मदलच्छायः पद्मरागसमद्युतिः । रक्ताम्बरधरः श्रीमान् रक्तमाल्यानुलेपनः
raktapadmadalacchāyaḥ padmarāgasamadyutiḥ / raktāmbaradharaḥ śrīmān raktamālyānulepanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्कभाभ्यां कुण्डलाभ्याम् अलंकृतशुभाननः । महाहारेण दीप्तेन उरःस्थेन विराजते
arkabhābhyāṃ kuṇḍalābhyām alaṃkṛtaśubhānanaḥ / mahāhāreṇa dīptena uraḥsthena virājate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किरीटी कुण्डली दीप्तो देवानामास्यमुच्यते । सर्ववज्रमये पीठे उपविष्टः स्वयं प्रभुः
kirīṭī kuṇḍalī dīpto devānāmāsyamucyate / sarvavajramaye pīṭhe upaviṣṭaḥ svayaṃ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दावाग्निरिव शैलाग्रे वेणुघर्षात्समुत्थितः । दशकोटिसहस्राणि आग्नेयास्तु गणेश्वराः
dāvāgniriva śailāgre veṇugharṣātsamutthitaḥ / daśakoṭisahasrāṇi āgneyāstu gaṇeśvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणास्याद्विनिष्क्रान्ताः श्वसतो ऽस्य स्वयम्भुवः । हिताय सर्वलोकानां रुद्रा वै सूर्यवर्चसः
dakṣiṇāsyādviniṣkrāntāḥ śvasato 'sya svayambhuvaḥ / hitāya sarvalokānāṃ rudrā vai sūryavarcasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन ते ऽग्निं महात्मानो नित्यशः पर्युपासते । नार्यश्च विविधा दिव्या दिव्यगीतविचक्षणाः
tena te 'gniṃ mahātmāno nityaśaḥ paryupāsate / nāryaśca vividhā divyā divyagītavicakṣaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गणा रुद्रा भूतगणाः किङ्कराश्च सहस्रसः । स वै शिवाग्निः पठितः सर्वहोमेश्वरः परः
gaṇā rudrā bhūtagaṇāḥ kiṅkarāśca sahasrasaḥ / sa vai śivāgniḥ paṭhitaḥ sarvahomeśvaraḥ paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निकार्यविधानेषु हूयते तद्विदैः सदा । तमग्निमैश्वरं यान्ति कृत्वाग्नेयीं तु धारणाम्
agnikāryavidhāneṣu hūyate tadvidaiḥ sadā / tamagnimaiśvaraṃ yānti kṛtvāgneyīṃ tu dhāraṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एकधा स बहुधा व्याप्य सर्वं व्यवस्थितः । स तेजस्तेजसां योनिः तस्माज्जज्ञे दिवाकरः
sa ekadhā sa bahudhā vyāpya sarvaṃ vyavasthitaḥ / sa tejastejasāṃ yoniḥ tasmājjajñe divākaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहुधा व्यज्यते चासौ कल्पमन्वन्तरादिषु । भिन्नश्च जन्मभेदैश्च पञ्चाशद्भिश्च भूतले
bahudhā vyajyate cāsau kalpamanvantarādiṣu / bhinnaśca janmabhedaiśca pañcāśadbhiśca bhūtale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेवं कीर्तितं सम्यग् आग्नेयं भुवनं महत् । भुवनाधिपांश्च भुवने कथयामि त्वतः परम्
tadevaṃ kīrtitaṃ samyag āgneyaṃ bhuvanaṃ mahat / bhuvanādhipāṃśca bhuvane kathayāmi tvataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिश्चन्द्रं च श्रीशैलं जल्पमाम्रातकेश्वरम् । महाकालं मध्यमं च केदारं भैरवं तथा
hariścandraṃ ca śrīśailaṃ jalpamāmrātakeśvaram / mahākālaṃ madhyamaṃ ca kedāraṃ bhairavaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिगुह्यं समाख्यातं पूर्वेशान्तमनुक्रमात् । अथोर्ध्वे वाय्वावरणं तत्रस्थो वायुरव्ययः
atiguhyaṃ samākhyātaṃ pūrveśāntamanukramāt / athordhve vāyvāvaraṇaṃ tatrastho vāyuravyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणस्य भुवनं तत्र वायोस्तु वरवर्णिनि । शङ्खगोक्षिरधवलं शरत्कुन्देन्दुसप्रभम्
prāṇasya bhuvanaṃ tatra vāyostu varavarṇini / śaṅkhagokṣiradhavalaṃ śaratkundendusaprabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिंस्तु भुवने दिव्ये दिव्याश्चर्यशतैर्युते । मध्ये तु मण्डलं दिव्यं शरच्चन्द्रसमप्रभम्
tasmiṃstu bhuvane divye divyāścaryaśatairyute / madhye tu maṇḍalaṃ divyaṃ śaraccandrasamaprabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रश्मिमालाकुलं दिव्यं द्योतयद्वै दिशोदश । तस्य मध्ये तु देवेशि वायोस्तु परमा तनुः
raśmimālākulaṃ divyaṃ dyotayadvai diśodaśa / tasya madhye tu deveśi vāyostu paramā tanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किरीटी कुण्डली दीप्तो हारकेयूरभूषितः । नानाभरणचित्राङ्गश् चित्रमाल्यानुलेपनः
kirīṭī kuṇḍalī dīpto hārakeyūrabhūṣitaḥ / nānābharaṇacitrāṅgaś citramālyānulepanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्राम्बरधरः श्रीमान् महाहारविभूषितः । मारुता नाम वै देवाः शतकोट्यो महाबलाः
citrāmbaradharaḥ śrīmān mahāhāravibhūṣitaḥ / mārutā nāma vai devāḥ śatakoṭyo mahābalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपासते महात्मानं वायुमूर्तिं महाद्युतिम् । यो व्यापयेच्छरीराणि एकधा पञ्चधा विभुः
upāsate mahātmānaṃ vāyumūrtiṃ mahādyutim / yo vyāpayeccharīrāṇi ekadhā pañcadhā vibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तधा सप्तधा चैव तिर्यग्गो द्विगुणो विभुः । स्वमण्डलस्य सा दिव्यैर् विभात्येका परा तनुः
saptadhā saptadhā caiva tiryaggo dviguṇo vibhuḥ / svamaṇḍalasya sā divyair vibhātyekā parā tanuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमेतमेकं दशधा प्राणात्मानं तु योगिनः । ध्यात्वा त्यक्त्वा तु वै प्राणान् कृत्वा तस्मिन्स्तु धारणाम्
tametamekaṃ daśadhā prāṇātmānaṃ tu yoginaḥ / dhyātvā tyaktvā tu vai prāṇān kṛtvā tasminstu dhāraṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं विशन्ति महात्मानो वायुभूताः खमूर्तयः । इति प्राणस्य भुवनम् आख्यातं तव सुव्रते
taṃ viśanti mahātmāno vāyubhūtāḥ khamūrtayaḥ / iti prāṇasya bhuvanam ākhyātaṃ tava suvrate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुवनेशांस्तत्र रुद्रान् कथयाम्यनुपूर्वशः । गयां चैव कुरुक्षेत्रं नाकलं कनखलं तथा
bhuvaneśāṃstatra rudrān kathayāmyanupūrvaśaḥ / gayāṃ caiva kurukṣetraṃ nākalaṃ kanakhalaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमलं चाट्टहासं च माहेन्द्र भीममष्टमम् । गुह्याद्गुह्यतरं ह्य् एतद् वेदितव्यं प्रयत्नतः
vimalaṃ cāṭṭahāsaṃ ca māhendra bhīmamaṣṭamam / guhyādguhyataraṃ hy etad veditavyaṃ prayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकाशे तु यथाकाशं शुद्धस्फटिकनिर्मलम् । सूक्ष्मरूपो ऽव्ययो नित्यो मध्यदेशे व्यवस्थितः
ākāśe tu yathākāśaṃ śuddhasphaṭikanirmalam / sūkṣmarūpo 'vyayo nityo madhyadeśe vyavasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकाशधारणायुक्तो योगी युज्यते तत्पदे । अत्राकाशे प्रवक्ष्यामि ये रुद्राः संव्यवस्थिताः
ākāśadhāraṇāyukto yogī yujyate tatpade / atrākāśe pravakṣyāmi ye rudrāḥ saṃvyavasthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्त्रापदं रुद्रकोटिम् अविमुक्तं महालयम् । गोकीर्णं भद्रकर्णं च स्वर्णाक्षं स्थाणुमष्टमम्
vastrāpadaṃ rudrakoṭim avimuktaṃ mahālayam / gokīrṇaṃ bhadrakarṇaṃ ca svarṇākṣaṃ sthāṇumaṣṭamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पवित्राष्टकमेतद्धि समासेन प्रकीर्तितम् । अस्य बाह्ये अहंकारः तत्र रुद्रान्निबोध मे
pavitrāṣṭakametaddhi samāsena prakīrtitam / asya bāhye ahaṃkāraḥ tatra rudrānnibodha me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छगलाण्डं दुरण्डं च माकोटं मण्डलेश्वरम् । कालञ्जरं शङ्कुकर्णं स्थूलेश्वरस्थलेश्वरौ
chagalāṇḍaṃ duraṇḍaṃ ca mākoṭaṃ maṇḍaleśvaram / kālañjaraṃ śaṅkukarṇaṃ sthūleśvarasthaleśvarau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थाण्वष्टकं समाख्यातं पूर्वादीशानगोचरम् । मध्यदेशेस्थितो रुद्रस् त्व् अहंकारेश्वरः प्रभुः
sthāṇvaṣṭakaṃ samākhyātaṃ pūrvādīśānagocaram / madhyadeśesthito rudras tv ahaṃkāreśvaraḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेतं रक्तं तथा पीतं कृष्णं स्फटिकसप्रभम् । पञ्चाष्टकेषु ये वर्णाः समासात्कथितास्तव
śvetaṃ raktaṃ tathā pītaṃ kṛṣṇaṃ sphaṭikasaprabham / pañcāṣṭakeṣu ye varṇāḥ samāsātkathitāstava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिता रक्तास्तथा कृष्णा नीलाः श्यामा बलाहकाः । पीताः शुक्लाश्च विज्ञेयाः अधस्तु धूम्रवर्चसः
sitā raktāstathā kṛṣṇā nīlāḥ śyāmā balāhakāḥ / pītāḥ śuklāśca vijñeyāḥ adhastu dhūmravarcasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतरुद्राः समाख्यातास् त्रिनेत्राः शूलपाणयः । चन्द्रार्धमौलयः सर्वे रुद्राणीभिः समन्विताः
śatarudrāḥ samākhyātās trinetrāḥ śūlapāṇayaḥ / candrārdhamaulayaḥ sarve rudrāṇībhiḥ samanvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्माकृतीनि ज्ञेयानि चित्ररत्नयुतानि च । शतरुद्रभुवनानि भोगैश्वर्ययुतानि च
padmākṛtīni jñeyāni citraratnayutāni ca / śatarudrabhuvanāni bhogaiśvaryayutāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चाष्टके पुराणि स्युः कूर्माकाराणि सर्वतः । आकाशावरणादूर्ध्वम् अहंकारादधः प्रिये
pañcāṣṭake purāṇi syuḥ kūrmākārāṇi sarvataḥ / ākāśāvaraṇādūrdhvam ahaṃkārādadhaḥ priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुवनानि प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः पुनः । आदौ तु गन्धतन्मात्रं विस्तीर्णं मण्डलं महत्
bhuvanāni pravakṣyāmi śṛṇuṣvaikamanāḥ punaḥ / ādau tu gandhatanmātraṃ vistīrṇaṃ maṇḍalaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थितं वितानवद्देवि योजनानेककोटयः । शुक्लरक्तसितापीत- हरितं स्फटिकप्रभम्
sthitaṃ vitānavaddevi yojanānekakoṭayaḥ / śuklaraktasitāpīta- haritaṃ sphaṭikaprabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वितानमिव देवेशि सर्वतः परिमण्डलम् । शर्वो ह्यधिपतिस्तत्र एक एव वरानने
vitānamiva deveśi sarvataḥ parimaṇḍalam / śarvo hyadhipatistatra eka eva varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्तु जायते पृथ्वी शर्वेशेन प्रचोदिता । तस्मात्तु मण्डलादूर्ध्वं रसतन्मात्रमण्डलम्
tasmāttu jāyate pṛthvī śarveśena pracoditā / tasmāttu maṇḍalādūrdhvaṃ rasatanmātramaṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरितं मरकतश्यामं चाषपक्षनिभं प्रिये । भवो ह्यधिपतिस्तत्र एक एव वरानने
haritaṃ marakataśyāmaṃ cāṣapakṣanibhaṃ priye / bhavo hyadhipatistatra eka eva varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादापो विनिष्क्रान्ता भवेशेन प्रचोदिताः । तस्मात्तु मण्डलादूर्ध्वं रूपतन्मात्रमण्डलम्
tasmādāpo viniṣkrāntā bhaveśena pracoditāḥ / tasmāttu maṇḍalādūrdhvaṃ rūpatanmātramaṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्फुरत्सूर्यांशुदीप्ताभं पद्मरागसमप्रभम् । रुद्रः पशुपतिस्तत्र एक एवावतिष्ठते
sphuratsūryāṃśudīptābhaṃ padmarāgasamaprabham / rudraḥ paśupatistatra eka evāvatiṣṭhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्तेजो विनिष्क्रान्तं तद्वै पशुपतीच्छया । तत्तेजः सर्वलोकानां व्यापकं परमेश्वरि
tasmāttejo viniṣkrāntaṃ tadvai paśupatīcchayā / tattejaḥ sarvalokānāṃ vyāpakaṃ parameśvari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्तु मण्डलादूर्ध्वं स्पर्शतन्मात्रमण्डलम् । सन्ध्यारुणसमच्छायं वायव्यं मण्डलं प्रिये
tasmāttu maṇḍalādūrdhvaṃ sparśatanmātramaṇḍalam / sandhyāruṇasamacchāyaṃ vāyavyaṃ maṇḍalaṃ priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वितानाकारसदृशं समन्तात्परिमण्डलम् । तत्रैव मण्डले देवि त्व् ईशानः संव्यवस्थितः
vitānākārasadṛśaṃ samantātparimaṇḍalam / tatraiva maṇḍale devi tv īśānaḥ saṃvyavasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्वायुर्विनिष्क्रान्त ईशेच्छाप्रेरितः प्रिये । तस्मात्प्राणादयः पञ्च वायोस्तद्व्यापकः परः
tasmādvāyurviniṣkrānta īśecchāpreritaḥ priye / tasmātprāṇādayaḥ pañca vāyostadvyāpakaḥ paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तधा सप्तधा सो ऽपि स एको बहुधा गतः । तस्मात्तु मण्डलादूर्ध्वं शब्दतन्मात्रमण्डलम्
saptadhā saptadhā so 'pi sa eko bahudhā gataḥ / tasmāttu maṇḍalādūrdhvaṃ śabdatanmātramaṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीलोत्पलदलश्यामं स्वच्छोदकसमप्रभम् । वितानसदृशाकारं समन्तात्परिमण्डलम्
nīlotpaladalaśyāmaṃ svacchodakasamaprabham / vitānasadṛśākāraṃ samantātparimaṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीमस्तत्राधिपत्येन एक एवावतिष्ठते । तस्मान्नभो विनिष्क्रान्तं भीमेच्छाचोदितं महत्
bhīmastatrādhipatyena eka evāvatiṣṭhate / tasmānnabho viniṣkrāntaṃ bhīmecchācoditaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यापकं सर्वलोकानां परापरगतं प्रिये । तस्मात्तु मण्डलादूर्ध्वं सूर्यमण्डलमुच्यते
vyāpakaṃ sarvalokānāṃ parāparagataṃ priye / tasmāttu maṇḍalādūrdhvaṃ sūryamaṇḍalamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रादित्यसंकाशं दीप्यमानं समन्ततः । वितानवद्रश्मिदीप्तं समन्तात्परिमण्डलम्
sahasrādityasaṃkāśaṃ dīpyamānaṃ samantataḥ / vitānavadraśmidīptaṃ samantātparimaṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्रो ह्यधिपतिस्तत्र त्व् एक एवावतिष्ठते । सूर्यास्तस्माद्विनिष्क्रान्ताः कल्पे कल्पे वरानने
rudro hyadhipatistatra tv eka evāvatiṣṭhate / sūryāstasmādviniṣkrāntāḥ kalpe kalpe varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्तु मण्डलादूर्ध्वं सोममण्डलमुच्यते । चन्द्रकोटिसहस्राणां तेजसा तुल्यमण्डलम्
tasmāttu maṇḍalādūrdhvaṃ somamaṇḍalamucyate / candrakoṭisahasrāṇāṃ tejasā tulyamaṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिपतिस्तु महादेव एक एवावतिष्ठते । तस्माच्चन्द्रादिमे चन्द्रा महादेवेन चोदिताः
adhipatistu mahādeva eka evāvatiṣṭhate / tasmāccandrādime candrā mahādevena coditāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंख्याताः सहस्राणि कल्पे कल्पेए विनिर्गताः । तस्मात्तु मण्डलादूर्ध्वं वेदमण्डलमुच्यते
asaṃkhyātāḥ sahasrāṇi kalpe kalpee vinirgatāḥ / tasmāttu maṇḍalādūrdhvaṃ vedamaṇḍalamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रकोटिसमच्छायं समन्तात्परिमण्डलम् । वितानवत्स्थितं दिव्यम् उग्रेशसमधिष्ठितम्
candrakoṭisamacchāyaṃ samantātparimaṇḍalam / vitānavatsthitaṃ divyam ugreśasamadhiṣṭhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संरुद्धं वामया तत्तु तस्माद्वै निर्गतानि तु । यजमानसहस्राणि कल्पे कल्पे स्थितानि हि
saṃruddhaṃ vāmayā tattu tasmādvai nirgatāni tu / yajamānasahasrāṇi kalpe kalpe sthitāni hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मणस्तपसोग्रेण उग्रेशेन प्रचोदितात् । वेदयज्ञाश्च विविधा ब्रह्मणो ऽनन्तवर्त्मनः
brahmaṇastapasogreṇa ugreśena pracoditāt / vedayajñāśca vividhā brahmaṇo 'nantavartmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादेते प्रवर्तन्ते यज्ञा यज्ञफलानि च । तपोदानादिभिः सार्धं वामशक्त्या नियन्त्रिताः
tasmādete pravartante yajñā yajñaphalāni ca / tapodānādibhiḥ sārdhaṃ vāmaśaktyā niyantritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येष्टौ तनवस्त्वेताः परा वै संप्रकीर्तिताः । अपरा ब्रह्मणो ऽण्डं वै व्याप्य सर्वं व्यवस्थिताः
ityeṣṭau tanavastvetāḥ parā vai saṃprakīrtitāḥ / aparā brahmaṇo 'ṇḍaṃ vai vyāpya sarvaṃ vyavasthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एभ्यः परतरं चापि मण्डलं करणात्मकम् । शुक्लरक्तासितं पीतं हरितं चापि वर्णतः
ebhyaḥ parataraṃ cāpi maṇḍalaṃ karaṇātmakam / śuklaraktāsitaṃ pītaṃ haritaṃ cāpi varṇataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चाधिपास्तु तिष्ठन्ति मण्डले करणात्मके । कर्मदेवाः प्रवर्तन्ते तस्माद्वै सर्वदेहिनाम्
pañcādhipāstu tiṣṭhanti maṇḍale karaṇātmake / karmadevāḥ pravartante tasmādvai sarvadehinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाक्पाणिपादपायुश्च उपस्थश्चेति पञ्चमः । एभ्यः प्रकाशकं नाम परतः सूर्यसंनिभम्
vākpāṇipādapāyuśca upasthaśceti pañcamaḥ / ebhyaḥ prakāśakaṃ nāma parataḥ sūryasaṃnibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्वै संप्रवर्तन्ते पञ्च बुद्धीन्द्रियाणि तु । श्रोत्रं त्वक्चक्षुषी जिह्वा नासिका च यथाक्रमम्
tasmādvai saṃpravartante pañca buddhīndriyāṇi tu / śrotraṃ tvakcakṣuṣī jihvā nāsikā ca yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषयालोचनं वृत्तिः तेजोमण्डलसंस्थिताः । स्वाक्याधिपतयो नित्यं तेष्वेव प्रतिचोदकाः
viṣayālocanaṃ vṛttiḥ tejomaṇḍalasaṃsthitāḥ / svākyādhipatayo nityaṃ teṣveva praticodakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एभ्यः परतरं चास्ति चन्द्रमण्डलसन्निभम् । विस्तारात्परिणाहाच्च सर्वतो रश्मिमण्डलम्
ebhyaḥ parataraṃ cāsti candramaṇḍalasannibham / vistārātpariṇāhācca sarvato raśmimaṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्वै संप्रवर्तन्ते पञ्चार्थाः सर्वदेहिनाम् । शब्दः स्पर्शस्तथा रूपं रसो गन्धश्च पञ्चमः
tasmādvai saṃpravartante pañcārthāḥ sarvadehinām / śabdaḥ sparśastathā rūpaṃ raso gandhaśca pañcamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एभ्यः परतरं चापि सौम्यं सोमस्य मण्डलम् । तस्मान्मनो विनिष्क्रान्तं रश्मिभिर्दर्शपञ्चभिः
ebhyaḥ parataraṃ cāpi saumyaṃ somasya maṇḍalam / tasmānmano viniṣkrāntaṃ raśmibhirdarśapañcabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तं चेतो मनश्चेति शब्दाद्यक्षप्रवर्तकम् । तस्याधिपो महातेजाश् चन्द्रमाः सौम्यतेजसा
cittaṃ ceto manaśceti śabdādyakṣapravartakam / tasyādhipo mahātejāś candramāḥ saumyatejasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्तु मण्डलादूर्ध्वं परतो मण्डलं महत् । जपाकुसुमसंकाशम् अरुणादित्यसंनिभम्
tasmāttu maṇḍalādūrdhvaṃ parato maṇḍalaṃ mahat / japākusumasaṃkāśam aruṇādityasaṃnibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्ववच्च प्रमाणेन्न समन्तात्परिमण्डलम् । तस्मात्तु मण्डलाद्देवि सन्ध्यारुणसमद्युतिः
pūrvavacca pramāṇenna samantātparimaṇḍalam / tasmāttu maṇḍalāddevi sandhyāruṇasamadyutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सधूमो ऽग्निरिवासौ वै अहंकारः प्रवर्तते । अन्तःकरणमात्मस्थं येनेदं रंजितं जगत्
sadhūmo 'gnirivāsau vai ahaṃkāraḥ pravartate / antaḥkaraṇamātmasthaṃ yenedaṃ raṃjitaṃ jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्तद्विप इवान्धस्तु दावाग्निरुपसर्पति । तस्याधिदेवो रुद्रो वै येनायं प्रेर्यते सदा
mattadvipa ivāndhastu dāvāgnirupasarpati / tasyādhidevo rudro vai yenāyaṃ preryate sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छगलाण्डादयो देवि पूर्वं ते कथिता मया । अहंकारादथोर्ध्वं तु बुद्ध्यावरणमुच्यते
chagalāṇḍādayo devi pūrvaṃ te kathitā mayā / ahaṃkārādathordhvaṃ tu buddhyāvaraṇamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्यकोटिसहस्राणां तेजसा तुल्यवर्चसम् । अष्टानां देवयोनीनाम् अत्रैव भुवनं शृणु
sūryakoṭisahasrāṇāṃ tejasā tulyavarcasam / aṣṭānāṃ devayonīnām atraiva bhuvanaṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ककुभं नाम भुवनं सन्ध्यारुणसमप्रभम् । मानसीभिस्तु तत्स्त्रीभिर् मुदिताभिः समाकुलम्
kakubhaṃ nāma bhuvanaṃ sandhyāruṇasamaprabham / mānasībhistu tatstrībhir muditābhiḥ samākulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थितास्तत्र पिशाचास्तु सन्ध्यारुणसमप्राभाः । दशकोटिसहस्राणि तेषां तत्र निवासिनाम्
sthitāstatra piśācāstu sandhyāruṇasamaprābhāḥ / daśakoṭisahasrāṇi teṣāṃ tatra nivāsinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वनन्दो नाम विक्रान्तः पिशाचेष्वीश्वरो महान् । सन्ध्यारुणसमच्छायो बन्धूककुसुमाकृतिः
svanando nāma vikrāntaḥ piśāceṣvīśvaro mahān / sandhyāruṇasamacchāyo bandhūkakusumākṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुण्डलाभरणोपेतो हारकेयूरभूषितः । किरीटी चाङ्गदी मौली हेमचीनाम्बरः शुभः
kuṇḍalābharaṇopeto hārakeyūrabhūṣitaḥ / kirīṭī cāṅgadī maulī hemacīnāmbaraḥ śubhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिवृतो भूतगणैः प्रभूतैः पार्श्वगैस्तथा । नानारूपधरैर्दिव्यैर् दिव्याभरणभूषितैः
parivṛto bhūtagaṇaiḥ prabhūtaiḥ pārśvagaistathā / nānārūpadharairdivyair divyābharaṇabhūṣitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यमाल्यानुलेपैस्तु दिव्यैश्वर्यसमन्वितैः । परिवृतो महातेजा गणैरिव महागणः
divyamālyānulepaistu divyaiśvaryasamanvitaiḥ / parivṛto mahātejā gaṇairiva mahāgaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः परं प्रवक्ष्यामि राक्षासं भुवनं महत् । कोकिलाकण्ठसदृशं नीलजीमुतसंनिभम्
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi rākṣāsaṃ bhuvanaṃ mahat / kokilākaṇṭhasadṛśaṃ nīlajīmutasaṃnibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिस्तु भुवने दिव्ये दिव्यैश्वर्यसमन्विते । करालो राक्षसेशो वै जात्यञ्जननिभो महान्
tasmistu bhuvane divye divyaiśvaryasamanvite / karālo rākṣaseśo vai jātyañjananibho mahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किरिटी कुण्डली दीप्तः शोभते तु महाद्युतिः । जात्यञ्जननिभः श्रीमान् दावाग्निरिव पर्वते
kiriṭī kuṇḍalī dīptaḥ śobhate tu mahādyutiḥ / jātyañjananibhaḥ śrīmān dāvāgniriva parvate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशकोटिसहस्राणि मुदिता नाम राक्षसाः । भृङ्गजीमूतवर्णाभा वसन्त्यत्र महाप्रभाः
daśakoṭisahasrāṇi muditā nāma rākṣasāḥ / bhṛṅgajīmūtavarṇābhā vasantyatra mahāprabhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः परं प्रवक्ष्यामि याक्षं वै भुवनं महत् । जाम्बूनदमयं सर्वं दिव्यरत्नसमुज्ज्वलम्
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi yākṣaṃ vai bhuvanaṃ mahat / jāmbūnadamayaṃ sarvaṃ divyaratnasamujjvalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोगैश्वर्यसमुत्पन्नं समन्तात्परिमण्डलम् । तस्मिंस्तु भुवने भद्रे सुभद्रो नाम यक्षराट्
bhogaiśvaryasamutpannaṃ samantātparimaṇḍalam / tasmiṃstu bhuvane bhadre subhadro nāma yakṣarāṭ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तप्तकाञ्चनवर्णाभो मकुटादिविभूषितः । शतकोटिसहस्रैस्तु यक्षैरमितविक्रमैः
taptakāñcanavarṇābho makuṭādivibhūṣitaḥ / śatakoṭisahasraistu yakṣairamitavikramaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैर्वृतो भ्राजते सर्वैः शर्वः सर्वगणैरिव । अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि गान्धर्वं भुवनं महत्
tairvṛto bhrājate sarvaiḥ śarvaḥ sarvagaṇairiva / ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi gāndharvaṃ bhuvanaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतकौशीतकीप्रख्यं चम्पकैस्तु समच्छवि । तस्मिंस्तु भुवने दिव्ये सुरूपो नाम वै प्रिये
pītakauśītakīprakhyaṃ campakaistu samacchavi / tasmiṃstu bhuvane divye surūpo nāma vai priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धर्वदेवाधिपति गन्धमादनसन्निभः । तप्तजाम्बूनदनिभस् तरुणादित्यसप्रभः
gandharvadevādhipati gandhamādanasannibhaḥ / taptajāmbūnadanibhas taruṇādityasaprabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यगन्धानुलिप्ताङ्गो दिव्याभरणभूषितः । दशकोटिसहस्रैस्तु गन्धर्वैः परिवारितः
divyagandhānuliptāṅgo divyābharaṇabhūṣitaḥ / daśakoṭisahasraistu gandharvaiḥ parivāritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनः शिलाभङ्गनिभैर् हरितालनिभैस्तथा । स्वकान्ता नाम गन्धर्वाश् चित्रमाल्यानुलेपनाः
manaḥ śilābhaṅganibhair haritālanibhaistathā / svakāntā nāma gandharvāś citramālyānulepanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्राम्बरधराः सर्वे चित्राभरणभूषिताः । तस्मात्परतरं वक्ष्ये स्थानम् ऐन्द्रं च पार्वति
citrāmbaradharāḥ sarve citrābharaṇabhūṣitāḥ / tasmātparataraṃ vakṣye sthānam aindraṃ ca pārvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहद्भोगमिति ख्यातं तदूर्ध्वं सर्वकामदम् । शङ्खगोक्षीरधवलं शरत्कुन्देन्दुसन्निभम्
bṛhadbhogamiti khyātaṃ tadūrdhvaṃ sarvakāmadam / śaṅkhagokṣīradhavalaṃ śaratkundendusannibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिंस्तु भुवने दिव्ये दिव्याश्चर्यशतैर्युते । विभूतिर्नाम भगवान् महेन्द्रो भुवनेश्वरः
tasmiṃstu bhuvane divye divyāścaryaśatairyute / vibhūtirnāma bhagavān mahendro bhuvaneśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चन्द्रमण्डलसङ्काशो मुक्ताहारविभूषितः । शुक्लाम्बरधरः श्रीमाञ्च् छुक्लमाल्यानुलेपनः
candramaṇḍalasaṅkāśo muktāhāravibhūṣitaḥ / śuklāmbaradharaḥ śrīmāñc chuklamālyānulepanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्वलत्किरीटो दीप्ताभ्यां कुण्डलाभ्यामलंकृतः । हारकेयूरवाञ्छ्वेतः श्वेतोष्णीषविभूषितः
jvalatkirīṭo dīptābhyāṃ kuṇḍalābhyāmalaṃkṛtaḥ / hārakeyūravāñchvetaḥ śvetoṣṇīṣavibhūṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूतिजा नाम वै देवा विभूत्या परया युताः । किरीटिनः कुण्डलिनो दिव्यमाल्यविभूषिताः
bhūtijā nāma vai devā vibhūtyā parayā yutāḥ / kirīṭinaḥ kuṇḍalino divyamālyavibhūṣitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशकोटिसहस्राणि देवाश्चेन्द्राः प्रकीर्तिताः । तैरावृतो महातेजा नक्षत्रैरिव चन्द्रमाः
daśakoṭisahasrāṇi devāścendrāḥ prakīrtitāḥ / tairāvṛto mahātejā nakṣatrairiva candramāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनोजं नाम भुवनं शरच्चन्द्रनिभं शुभम् । शुक्लाभ्रकनिभं दीप्तं मुक्ताहारसुवर्चसम्
manojaṃ nāma bhuvanaṃ śaraccandranibhaṃ śubham / śuklābhrakanibhaṃ dīptaṃ muktāhārasuvarcasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.