योऽपां पुष्पं वेद । पुष्पवान्प्रजावान्पशुमान्भवति । चन्द्रमा वा अपां पुष्पम् । पुष्पवान्प्रजावान्पशुमान्भवति । य एवं वेद, इति । योऽपामायतनं वेद । आयतनवान्भवति । अग्निर्वा अपामायतनम् । आयतनवान्भवति । योऽग्नेरायतनं वेद ( १) । आयतनवान्भवति । आपो वा अग्नेरायतनम् । आयतनवान्भवति । य एवं वेद, इति । योऽपामायतनं वेद । आयतनवान्भवति । वायुर्वा अपामायतनम् । आयतनवान्भवति । यो वायोरायतनं वेद । आयतनवान्भवति ( २) । आपो वै वायोरायतनम् । आयतनान्भवति । य एवं वेद, इति । योऽपामायतनं वेद । आयतनवान्भवति । असौ वै तपन्नपामायतनम् । आयतनवान्भवति । योऽमुष्य तपत आयतनं वेद । आयनवान्भवति । आपो वा अमुष्य तपत आयतनम् (३) । आयतनवान्भवति । य एवं वेद, इति । योऽपामायतनं वेद । आयतनवान्भवति । चन्द्रमा वा अपामायतनम् । आयतनवान्भवति । यश्चन्द्रमस आयतनं वेद । आयतवान्भवति । आपो वै चन्द्रमस आयतनम् । आयतनान्भवति ( ४) । य एवं वेद, इति । योऽपामायतनं वेद । आयतनवान्भवति । नक्षत्राणि वा अपामायतनम् । आयतनवान्भवति । यो नक्षत्राणामायतनं वेद । आयतनवान्भवति । आपो वै नक्षत्राणामा यतनम् । आयतनवान्भवति । य एवं वेद ( ५), इति । योऽपामायतनं वेद । आयतनवान्भवति । पर्जन्यो वा अपामायतनम् । आयतनवान्भवति । यः पर्जन्यस्याऽऽयतनं वेद । आयतनवान्भवति । आपो वै पर्जन्यस्याऽऽयतनम् । आयतनवान्भवति । य एवं वेद, इति । योऽपामायतनं वेद ( ६) । आयतनवान्भवति । संवत्सरो वा अपामायतनम् । आयतनवान्भवति । यः संवत्सर स्याऽऽयतनं वेद । आयतनवान्भवति । आपो वै संवत्सरस्याऽऽयतनम् । आयतनवान्भवति । य एवं वेद, इति । योऽप्सु नावं प्रतिष्ठितां वेद । प्रत्येव तिष्ठति ( ७) । इमे वै लोका अप्सु प्रतिष्ठिताः । तदेषाऽभ्यनूक्ता, इति । अपां रसमुदयं सन् । सूर्ये शुक्रम् समाभृतम् । अपाँ रसस्य यो रसः । तं वो गृह्णाम्युत्तममिति, इति । इमे वै लोका अपाँ रसः । तेऽमुष्मिन्नादित्ये समाभृताः, इति । जानुदघ्नीमुत्तरवेदीं खात्वा । अपां पूरयित्वा गुल्फदघ्नम् । ( ८) । पुष्करपर्णैः पुष्करदण्डैः पुष्करैश्च सँस्तीर्य । तस्मिन्विहायसे । अग्निं प्रणीयोपसमाधाय,, इति । ब्रह्मवादिनो वदन्ति । कस्मात्प्रणीतेऽयमग्निश्चीयते । साप्प्रणीतेऽयमप्सु ह्ययं चीयते । असौ भुवनेऽप्यनाहिताग्निरेताः । तमभित एता अबीष्टका उपदधाति, इति । अग्निहोत्रे दर्शपूर्णमासयोः । पशुबन्धे चातुर्मास्येषु । ( ९) अथो आहुः । सर्वेषु यज्ञक्रतुष्विति, इति । एतद्ध स्म वा आहुः शण्डिलाः । कमग्निं चिनुते । सत्रियमग्निं चिन्वानः । संवत्सरं प्रत्यक्षेण, इति । कमग्निं चिनुते । ( १०) नाचिकेतमग्निं चिन्वानः । प्राणान्प्रत्यक्षेण, इति । कमग्निं चिनुते । चातुर्होत्रियमग्निं चिन्वानः । ब्रह्म प्रत्यक्षेण, इति । कमग्निं चिनुते । वैश्वसृजमग्निं चिन्वानः । शरीरं प्रत्यक्षेण, इति । कमग्निं चिनुते । उपानुवाक्यमाशुमग्निं चिन्वानः ।( ११) इमाँल्लोकान्प्रत्यक्षेण इति । कमग्निं चिनुते । इममारुणकेतुकमग्निं चिन्वान इति । य एवासौ । इतश्चामुतश्चाव्यतीपाती । तमिति, इति । योऽग्नेर्मिथूया वेद । मिथुनवान्भवति । आपो वा अग्नेर्मिथूयाः । मिथुनवान्भवति । य एवं वेद ( १२), इति । वेद भवत्यायतनमायतनवान्भवति वेद वेद तिष्ठति गुल्फदघ्नं चातुर्मास्येष्वमुमादित्यं प्रत्यक्षेण कमग्निं चिनुत उपानुवाक्यमाशुमग्निं चिन्वानो मिथूया मिथुनवान्भवत्येकं च ।। पुष्पमग्निर्वायुरसौ वै तपन्,चन्द्रमा नक्षत्राणि पर्जन्यः संवत्सरस्तिष्ठति सत्रियँ संवत्सरँ सावित्रममुं नाचिकेतं प्राणाँश्चातुर्होत्रियं ब्रह्म वैश्वसृजँ शरीरमुपानुवाक्यमाशुमिमाँल्लोकानिममारुणकेतुकं य एवासौ ।। इति कृष्णयजुर्वेदीयतैत्तिरीयारण्यके प्रथमप्रपाठके द्वाविंशोऽनुवाकः ।। 1.२२ ।।
yo'pāṃ puṣpaṃ veda | puṣpavānprajāvānpaśumānbhavati | candramā vā apāṃ puṣpam | puṣpavānprajāvānpaśumānbhavati | ya evaṃ veda, iti | yo'pāmāyatanaṃ veda | āyatanavānbhavati | agnirvā apāmāyatanam | āyatanavānbhavati | yo'gnerāyatanaṃ veda ( 1) | āyatanavānbhavati | āpo vā agnerāyatanam | āyatanavānbhavati | ya evaṃ veda, iti | yo'pāmāyatanaṃ veda | āyatanavānbhavati | vāyurvā apāmāyatanam | āyatanavānbhavati | yo vāyorāyatanaṃ veda | āyatanavānbhavati ( 2) | āpo vai vāyorāyatanam | āyatanānbhavati | ya evaṃ veda, iti | yo'pāmāyatanaṃ veda | āyatanavānbhavati | asau vai tapannapāmāyatanam | āyatanavānbhavati | yo'muṣya tapata āyatanaṃ veda | āyanavānbhavati | āpo vā amuṣya tapata āyatanam (3) | āyatanavānbhavati | ya evaṃ veda, iti | yo'pāmāyatanaṃ veda | āyatanavānbhavati | candramā vā apāmāyatanam | āyatanavānbhavati | yaścandramasa āyatanaṃ veda | āyatavānbhavati | āpo vai candramasa āyatanam | āyatanānbhavati ( 4) | ya evaṃ veda, iti | yo'pāmāyatanaṃ veda | āyatanavānbhavati | nakṣatrāṇi vā apāmāyatanam | āyatanavānbhavati | yo nakṣatrāṇāmāyatanaṃ veda | āyatanavānbhavati | āpo vai nakṣatrāṇāmā yatanam | āyatanavānbhavati | ya evaṃ veda ( 5), iti | yo'pāmāyatanaṃ veda | āyatanavānbhavati | parjanyo vā apāmāyatanam | āyatanavānbhavati | yaḥ parjanyasyā''yatanaṃ veda | āyatanavānbhavati | āpo vai parjanyasyā''yatanam | āyatanavānbhavati | ya evaṃ veda, iti | yo'pāmāyatanaṃ veda ( 6) | āyatanavānbhavati | saṃvatsaro vā apāmāyatanam | āyatanavānbhavati | yaḥ saṃvatsara syā''yatanaṃ veda | āyatanavānbhavati | āpo vai saṃvatsarasyā''yatanam | āyatanavānbhavati | ya evaṃ veda, iti | yo'psu nāvaṃ pratiṣṭhitāṃ veda | pratyeva tiṣṭhati ( 7) | ime vai lokā apsu pratiṣṭhitāḥ | tadeṣā'bhyanūktā, iti | apāṃ rasamudayaṃ san | sūrye śukram samābhṛtam | apā~ rasasya yo rasaḥ | taṃ vo gṛhṇāmyuttamamiti, iti | ime vai lokā apā~ rasaḥ | te'muṣminnāditye samābhṛtāḥ, iti | jānudaghnīmuttaravedīṃ khātvā | apāṃ pūrayitvā gulphadaghnam | ( 8) | puṣkaraparṇaiḥ puṣkaradaṇḍaiḥ puṣkaraiśca sa~stīrya | tasminvihāyase | agniṃ praṇīyopasamādhāya,, iti | brahmavādino vadanti | kasmātpraṇīte'yamagniścīyate | sāppraṇīte'yamapsu hyayaṃ cīyate | asau bhuvane'pyanāhitāgniretāḥ | tamabhita etā abīṣṭakā upadadhāti, iti | agnihotre darśapūrṇamāsayoḥ | paśubandhe cāturmāsyeṣu | ( 9) atho āhuḥ | sarveṣu yajñakratuṣviti, iti | etaddha sma vā āhuḥ śaṇḍilāḥ | kamagniṃ cinute | satriyamagniṃ cinvānaḥ | saṃvatsaraṃ pratyakṣeṇa, iti | kamagniṃ cinute | ( 10) nāciketamagniṃ cinvānaḥ | prāṇānpratyakṣeṇa, iti | kamagniṃ cinute | cāturhotriyamagniṃ cinvānaḥ | brahma pratyakṣeṇa, iti | kamagniṃ cinute | vaiśvasṛjamagniṃ cinvānaḥ | śarīraṃ pratyakṣeṇa, iti | kamagniṃ cinute | upānuvākyamāśumagniṃ cinvānaḥ |( 11) imā~llokānpratyakṣeṇa iti | kamagniṃ cinute | imamāruṇaketukamagniṃ cinvāna iti | ya evāsau | itaścāmutaścāvyatīpātī | tamiti, iti | yo'gnermithūyā veda | mithunavānbhavati | āpo vā agnermithūyāḥ | mithunavānbhavati | ya evaṃ veda ( 12), iti | veda bhavatyāyatanamāyatanavānbhavati veda veda tiṣṭhati gulphadaghnaṃ cāturmāsyeṣvamumādityaṃ pratyakṣeṇa kamagniṃ cinuta upānuvākyamāśumagniṃ cinvāno mithūyā mithunavānbhavatyekaṃ ca || puṣpamagnirvāyurasau vai tapan,candramā nakṣatrāṇi parjanyaḥ saṃvatsarastiṣṭhati satriya~ saṃvatsara~ sāvitramamuṃ nāciketaṃ prāṇā~ścāturhotriyaṃ brahma vaiśvasṛja~ śarīramupānuvākyamāśumimā~llokānimamāruṇaketukaṃ ya evāsau || iti kṛṣṇayajurvedīyataittirīyāraṇyake prathamaprapāṭhake dvāviṃśo'nuvākaḥ || 1.22 ||
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.