प्रजापतिं वै देवाः शुक्रं पयोऽदुह्रन् । तदेभ्यो न व्यभवत् । तदग्निर्व्यकरोत् । तानि शुक्रियाणि सामान्यभवन् । तेषां यो रसोऽत्यक्षरत् । तानि शुक्रयजूꣳष्यभवन् । शुक्रियाणां वा एतानि शुक्रियाणि । सामपयसं वा एतयोरन्यत् । देवानामन्यत्पयः । यद्गोः पयः १ तत्साम्नः पयः । यदजायै पयः । तद्देवानां पयः । तस्माद्यत्रैतैर्यजुर्भिश्चरन्ति । तत्पयसा चरन्ति । प्रजापतिमेव तद्देवान्पयसान्नाद्येन समर्धयन्ति । एष ह त्वै साक्षात्प्रवर्ग्यं भक्षयति । यस्यैवं विदुषः प्रवर्ग्यः प्रवृज्यते । उत्तरवेद्यामुद्वासयेत्तेजस्कामस्य । तेजो वा उत्तरवेदिः २ तेजः प्रवर्ग्यः । तेजसैव तेजः समर्धयति । उत्तरवेद्यामुद्वासयेदन्नकामस्य । शिरो वा एतद्यज्ञस्य । यत्प्रवर्ग्यः । मुखमुत्तरवेदिः । शीर्ष्णैव मुखꣳ सं दधात्यन्नाद्याय । अन्नाद एव भवति । यत्र खलु वा एतमुद्वासितं वयाꣳसि पर्यासते । परि वै तां समां प्रजा वयाꣳस्यासते ३ तस्मादुत्तरवेद्यामेवोद्वासयेत् । प्रजानां गोपीथाय । पुरो वा पश्चाद्वोद्वासयेत् । पुरस्ताद्वा एतज् ज्योतिरुदेति । तत्पश्चान्नि म्रोचति । स्वामेवैनं योनिमनूद्वासयति । अपां मध्य उद्वासयेत् । अपां वा एतन्मध्याज् ज्योतिरजायत । ज्योतिः प्रवर्ग्यः । स्व एवैनं योनौ प्रति ष्ठापयति ४ यं द्विष्यात् । यत्र स स्यात् । तस्यां दिश्युद्वासयेत् । एष वा अग्निर्वैश्वानरः । यत्प्रवर्ग्यः । अग्निनैवैनं वैश्वानरेणाभि प्र वर्तयति । औदुम्बर्याꣳ शाखायामुद्वासयेत् । ऊर्ग्वा उदुम्बरः । अन्नं प्राणः । शुग्घर्मः ५ इदमहममुष्यामुष्यायणस्य शुचा प्राणमपि दहामीत्याह । शुचैवास्य प्राणमपि दहति । ताजगार्तिमार्च्छति । यत्र दर्भा उपदीकसन्तताः स्युः । तदुद्वासयेद्वृष्टिकामस्य । एता वा अपामनूज्झावर्यो नाम । यद्दर्भाः । असौ खलु वा आदित्य इतो वृष्टिमुदीरयति । असावेवास्मा आदित्यो वृष्टिं नि यच्छति । ता आपो नियता धन्वना यन्ति ६ गोः पय उत्तरवेदिरासते स्थापयति घर्मो यन्ति
prajāpatiṃ vai devāḥ śukraṃ payo'duhran | tadebhyo na vyabhavat | tadagnirvyakarot | tāni śukriyāṇi sāmānyabhavan | teṣāṃ yo raso'tyakṣarat | tāni śukrayajūm̐ṣyabhavan | śukriyāṇāṃ vā etāni śukriyāṇi | sāmapayasaṃ vā etayoranyat | devānāmanyatpayaḥ | yadgoḥ payaḥ 1 tatsāmnaḥ payaḥ | yadajāyai payaḥ | taddevānāṃ payaḥ | tasmādyatraitairyajurbhiścaranti | tatpayasā caranti | prajāpatimeva taddevānpayasānnādyena samardhayanti | eṣa ha tvai sākṣātpravargyaṃ bhakṣayati | yasyaivaṃ viduṣaḥ pravargyaḥ pravṛjyate | uttaravedyāmudvāsayettejaskāmasya | tejo vā uttaravediḥ 2 tejaḥ pravargyaḥ | tejasaiva tejaḥ samardhayati | uttaravedyāmudvāsayedannakāmasya | śiro vā etadyajñasya | yatpravargyaḥ | mukhamuttaravediḥ | śīrṣṇaiva mukham̐ saṃ dadhātyannādyāya | annāda eva bhavati | yatra khalu vā etamudvāsitaṃ vayām̐si paryāsate | pari vai tāṃ samāṃ prajā vayām̐syāsate 3 tasmāduttaravedyāmevodvāsayet | prajānāṃ gopīthāya | puro vā paścādvodvāsayet | purastādvā etaj jyotirudeti | tatpaścānni mrocati | svāmevainaṃ yonimanūdvāsayati | apāṃ madhya udvāsayet | apāṃ vā etanmadhyāj jyotirajāyata | jyotiḥ pravargyaḥ | sva evainaṃ yonau prati ṣṭhāpayati 4 yaṃ dviṣyāt | yatra sa syāt | tasyāṃ diśyudvāsayet | eṣa vā agnirvaiśvānaraḥ | yatpravargyaḥ | agninaivainaṃ vaiśvānareṇābhi pra vartayati | audumbaryām̐ śākhāyāmudvāsayet | ūrgvā udumbaraḥ | annaṃ prāṇaḥ | śuggharmaḥ 5 idamahamamuṣyāmuṣyāyaṇasya śucā prāṇamapi dahāmītyāha | śucaivāsya prāṇamapi dahati | tājagārtimārcchati | yatra darbhā upadīkasantatāḥ syuḥ | tadudvāsayedvṛṣṭikāmasya | etā vā apāmanūjjhāvaryo nāma | yaddarbhāḥ | asau khalu vā āditya ito vṛṣṭimudīrayati | asāvevāsmā ādityo vṛṣṭiṃ ni yacchati | tā āpo niyatā dhanvanā yanti 6 goḥ paya uttaravedirāsate sthāpayati gharmo yanti
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.