प्रत्युष्टँ रक्षः प्रत्युष्टा अरातय इत्याह । रक्षसामपहत्यै । अग्नेर्वस्तेजिष्ठेन तेजसा निष्टपामीत्याह मेध्यत्वाय । स्रुचः संमार्ष्टि । स्रुवमग्रे । पुमाँ समेवाभ्यः सँ श्यति मिथुनत्वाय । अथ जुहूम् । अथोपभृतम् । अथ ध्रुवाम् । असौ वै जुहूः १ अन्तरिक्षमुपभृत् । पृथिवी ध्रुवा । इमे वै लोकाः स्रुचः । वृष्टिः संमार्जनानि । वृष्टिर्वा इमाँ ल्लोकाननुपूर्वं कल्पयति । ते ततः क्ळ्प्ताः समेधन्ते । समेधन्तेऽस्मा इमे लोकाः प्रजया पशुभिः । य एवं वेद । यदि कामयेत वर्षुकः पर्जन्यः स्यादिति । अग्रतः संमृज्यात् २ वृष्टिमेव नियच्छति । अर्वाचीनाग्रा हि वृष्टिः । यदि कामयेतावर्षुकः स्यादिति । मूलतः संमृज्यात् । वृष्टिमेवोद्यच्छति । तदु वा आहुः । अग्रत एवोपरिष्टात्संमृज्यात् । मूलतोऽधस्तात् । तदनुपूर्वं कल्पते । वर्षुको भवतीति ३ प्राचीमभ्याकारम् । अग्रैरन्तरतः । एवमिव ह्यन्नमद्यते । अथो अग्राद्वा ओषधीनामूर्जं प्रजा उपजीवन्ति । ऊर्ज एवान्नाद्यस्यावरुध्यै । अधस्ता-त्प्रतीचीम् । दण्डमुत्तमतः । मूलेन मूलं प्रतिष्ठित्यै । तस्मादरत्नौ प्राञ्च्युप-रिष्टाल्लोमानि । प्रत्यञ्च्यधस्तात् ४ स्रुग्घ्येषा । प्राणो वै स्रुवः । जुहूर्दक्षिणो हस्तः । उपभृत्सव्यः । आत्मा ध्रुवा । अन्नँ संमार्जनानि । मुखतो वै प्राणोऽपानो भूत्वा । आत्मानमन्नं प्रविश्य । बाह्यतस्तनुवँ शुभयति । तस्मात्स्रुवमेवाग्रे संमार्ष्टि । मुखतो हि प्राणोऽपानो भूत्वा । आत्मानमन्नमाविशति । तौ प्राणापाणौ । अव्यर्धुकः प्राणापानाभ्यां भवति । य एवं वेद ५
pratyuṣṭa~ rakṣaḥ pratyuṣṭā arātaya ityāha | rakṣasāmapahatyai | agnervastejiṣṭhena tejasā niṣṭapāmītyāha medhyatvāya | srucaḥ saṃmārṣṭi | sruvamagre | pumā~ samevābhyaḥ sa~ śyati mithunatvāya | atha juhūm | athopabhṛtam | atha dhruvām | asau vai juhūḥ 1 antarikṣamupabhṛt | pṛthivī dhruvā | ime vai lokāḥ srucaḥ | vṛṣṭiḥ saṃmārjanāni | vṛṣṭirvā imā~ llokānanupūrvaṃ kalpayati | te tataḥ kl̤ptāḥ samedhante | samedhante'smā ime lokāḥ prajayā paśubhiḥ | ya evaṃ veda | yadi kāmayeta varṣukaḥ parjanyaḥ syāditi | agrataḥ saṃmṛjyāt 2 vṛṣṭimeva niyacchati | arvācīnāgrā hi vṛṣṭiḥ | yadi kāmayetāvarṣukaḥ syāditi | mūlataḥ saṃmṛjyāt | vṛṣṭimevodyacchati | tadu vā āhuḥ | agrata evopariṣṭātsaṃmṛjyāt | mūlato'dhastāt | tadanupūrvaṃ kalpate | varṣuko bhavatīti 3 prācīmabhyākāram | agrairantarataḥ | evamiva hyannamadyate | atho agrādvā oṣadhīnāmūrjaṃ prajā upajīvanti | ūrja evānnādyasyāvarudhyai | adhastā-tpratīcīm | daṇḍamuttamataḥ | mūlena mūlaṃ pratiṣṭhityai | tasmādaratnau prāñcyupa-riṣṭāllomāni | pratyañcyadhastāt 4 srugghyeṣā | prāṇo vai sruvaḥ | juhūrdakṣiṇo hastaḥ | upabhṛtsavyaḥ | ātmā dhruvā | anna~ saṃmārjanāni | mukhato vai prāṇo'pāno bhūtvā | ātmānamannaṃ praviśya | bāhyatastanuva~ śubhayati | tasmātsruvamevāgre saṃmārṣṭi | mukhato hi prāṇo'pāno bhūtvā | ātmānamannamāviśati | tau prāṇāpāṇau | avyardhukaḥ prāṇāpānābhyāṃ bhavati | ya evaṃ veda 5
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.