सक्षेदं पश्य । विधर्तरिदं पश्य । नाकेदं पश्य । रमतिः पनिष्ठा । ऋतं वर्षिष्ठम् । अमृता यान्याहुः । सूर्यो वरिष्ठो अक्षभिर्विभाति । अनु द्यावा-पृथिवी देवपुत्रे । दीक्षासि तपसो योनिः । तपोऽसि ब्रह्मणो योनिः १ ब्रह्मासि क्षत्रस्य योनिः । क्षत्रमस्यृतस्य योनिः । ऋतमसि भूर् । आरभे । श्रद्धां मनसा । दीक्षां तपसा । विश्वस्य भुवनस्याधिपत्नीम् । सर्वे कामा यजमानस्य सन्तु । वातं प्राणं मनसान्वारभामहे । प्रजापतिं यो भुवनस्य गोपाः । स नो मृत्योस्त्रायतां पात्वꣳ हसः २ ज्योग्जीवा जरामशीमहि । इन्द्र शाक्वर गायत्रीं प्रपद्ये । तां ते युनज्मि । इन्द्र शाक्वर त्रिष्टुभं प्रपद्ये । तां ते युनज्मि । इन्द्र शाक्वर जगतीं प्रपद्ये । तां ते युनज्मि । इन्द्र शाक्वरानुष्टुभं प्रपद्ये । तां ते युनज्मि । इन्द्र शाक्वर पङ्क्तिं प्रपद्ये ३ तां ते युनज्मि । आहं दीक्षामरुहमृतस्य पत्नीम् । गायत्त्रेण छन्दसा ब्रह्मणा च । ऋतꣳ सत्येऽधायि । सत्यमृतेऽधायि । ऋतं च मे सत्यं चाभूताम् । ज्योतिरभूवꣳ सुवरगमम् । सुवर्गं लोकं नाकस्य पृष्ठम् । ब्रध्नस्य विष्टपमगमम् । पृथिवी दीक्षा ४ तयाग्निर्दीक्षया दीक्षितः । ययाग्निर्दीक्षया दीक्षितः । तया त्वा दीक्षया दीक्षयामि । अन्तरिक्षं दीक्षा । तया वायुर्दीक्षया दीक्षितः । यया वायुर्दीक्षया दीक्षितः । तया त्वा दीक्षया दीक्षयामि । द्यौर्दीक्षा । तयादित्यो दीक्षया दीक्षितः । ययादित्यो दीक्षया दीक्षितः ५ तया त्वा दीक्षया दीक्षयामि । दिशो दीक्षा । तया चन्द्र मा दीक्षया दीक्षितः । यया चन्द्र मा दीक्षया दीक्षितः । तया त्वा दीक्षया दीक्षयामि । आपो दीक्षा । तया वरुणो राजा दीक्षया दीक्षितः । यया वरुणो राजा दीक्षया दीक्षितः । आ त्वा दीक्षया दीक्षयामि । ओषधयो दीक्षा ६ तया सोमो राजा दीक्षया दीक्षितः । यया सोमो राजा दीक्षया दीक्षितः । तया त्वा दीक्षया दीक्षयामि । वाग्दीक्षा । तया प्राणो दीक्षया दीक्षितः । यया प्राणो दीक्षया दीक्षितः । तया त्वा दीक्षया दीक्षयामि । पृथिवी त्वा दीक्षमाणमनु दीक्षताम् । अन्तरिक्षं त्वा दीक्षमाणमनु दीक्षताम् । द्यौस्त्वा दीक्षमाणमनु दीक्षताम् ७ दिशस्त्वा दीक्षमाणमनु दीक्षन्ताम् । आपस्त्वा दीक्षमाणमनु दीक्षन्ताम् । ओषधयस्त्वा दीक्षमाणमनु दीक्षन्ताम् । वाक्त्वा दीक्षमाणमनु दीक्षताम् । ऋचस्त्वा दीक्षमाणमनु दीक्षन्ताम् । सामानि त्वा दीक्षमाणमनु दीक्षन्ताम् । यजूꣳ षि त्वा दीक्षमाणमनु दीक्षन्ताम् । अहश्च रात्रिश्च । कृषिश्च वृष्टिश्च । त्विषिश्चापचितिश्च ८ आपश्चौषधयश्च । ऊर्क्च सूनृता च । तास्त्वा दीक्षमाणमनु दीक्षन्ताम् । स्वे दक्षे दक्षपितेह सीद । देवानाꣳ सुम्नो महते रणाय । स्वासस्थस्तनुवा संविशस्व । पितेवैधि सूनव आसुशेवः । शिवो मा शिवमाविश । सत्यं म आत्मा । श्रद्धा मेऽक्षितिः ९ तपो मे प्रतिष्ठा । सवितृप्रसूता मा दिशो दीक्षयन्तु । सत्यमस्मि । अहं त्वदस्मि मदसि त्वमेतत् । ममासि योनिस्तव योनिरस्मि । ममैव सन्वह हव्यान्यग्ने । पुत्त्रः पित्रे लोककृज्जातवेदः । आजुह्वानः सुप्रतीकः पुरस्तात् । अग्ने स्वां योनिमासीद साध्या । अस्मिन्त्सधस्थे अध्युत्तरस्मिन् १० विश्वे देवा यजमानश्च सीदत । एकमिषे विष्णुस्त्वान्वेतु । द्वे ऊर्जे विष्णुस्त्वान्वेतु । त्रीणि व्रताय विष्णुस्त्वान्वेतु । चत्वारि मायोभवाय विष्णुस्त्वान्वेतु । पञ्च पशुभ्यो विष्णुस्त्वान्वेतु । षड्रायस्पोषाय विष्णुस्त्वान्वेतु । सप्त सप्तभ्यो होत्राभ्यो विष्णुस्त्वान्वेतु । सखायः सप्तपदा अभूम । सख्यं ते गमेयम् ११ सख्यात्ते मा योषम् । सख्यान्मे मा योष्ठाः । सासि सुब्रह्मण्ये । तस्यास्ते पृथिवी पादः । सासि सुब्रह्मण्ये । तस्यास्तेऽन्तरिक्षं पादः । सासि सुब्रह्मण्ये । तस्यास्ते द्यौः पादः । सासि सुब्रह्मण्ये । तस्यास्ते दिशः पादः १२ परोरजास्ते पञ्चमः पादः । सा न इषमूर्जं धुक्ष्व । तेज इन्द्रियम् । ब्रह्म-वर्चसमन्नाद्यम् । विमिमे त्वा पयस्वतीम् । देवानां धेनुꣳ सुदुघामनपस्फुरन्तीम् । इन्द्रः सोमं पिबतु । क्षेमो अस्तु नः । इमां नराः कृणुत वेदिमेत्य । वसुमतीꣳ रुद्रवतीमादित्यवतीम् १३ वर्ष्मन्दिवः । नाभा पृथिव्याः । यथायं यजमानो न रिष्येत् । देवस्य सवितुः सवे । चतुःशिखण्डा युवतिः सुपेशाः । घृतप्रतीका भुवनस्य मध्ये । तस्याꣳ सुपर्णावधि यौ निविष्टौ । तयोर्देवानामधि भागधेयम् । अप जन्यं भयं नुद । अप चक्राणि वर्तय । गृहꣳ सोमस्य गच्छतम् । न वा उवेतन्म्रियसे न रिष्यसि । देवाꣳ इदेषि पथिभिः सुगेभिः । यत्र यन्ति सुकृतो नापि दुष्कृतः । तत्र त्वा देवः सविता दधातु १४
sakṣedaṃ paśya | vidhartaridaṃ paśya | nākedaṃ paśya | ramatiḥ paniṣṭhā | ṛtaṃ varṣiṣṭham | amṛtā yānyāhuḥ | sūryo variṣṭho akṣabhirvibhāti | anu dyāvā-pṛthivī devaputre | dīkṣāsi tapaso yoniḥ | tapo'si brahmaṇo yoniḥ 1 brahmāsi kṣatrasya yoniḥ | kṣatramasyṛtasya yoniḥ | ṛtamasi bhūr | ārabhe | śraddhāṃ manasā | dīkṣāṃ tapasā | viśvasya bhuvanasyādhipatnīm | sarve kāmā yajamānasya santu | vātaṃ prāṇaṃ manasānvārabhāmahe | prajāpatiṃ yo bhuvanasya gopāḥ | sa no mṛtyostrāyatāṃ pātvam̐ hasaḥ 2 jyogjīvā jarāmaśīmahi | indra śākvara gāyatrīṃ prapadye | tāṃ te yunajmi | indra śākvara triṣṭubhaṃ prapadye | tāṃ te yunajmi | indra śākvara jagatīṃ prapadye | tāṃ te yunajmi | indra śākvarānuṣṭubhaṃ prapadye | tāṃ te yunajmi | indra śākvara paṅktiṃ prapadye 3 tāṃ te yunajmi | āhaṃ dīkṣāmaruhamṛtasya patnīm | gāyattreṇa chandasā brahmaṇā ca | ṛtam̐ satye'dhāyi | satyamṛte'dhāyi | ṛtaṃ ca me satyaṃ cābhūtām | jyotirabhūvam̐ suvaragamam | suvargaṃ lokaṃ nākasya pṛṣṭham | bradhnasya viṣṭapamagamam | pṛthivī dīkṣā 4 tayāgnirdīkṣayā dīkṣitaḥ | yayāgnirdīkṣayā dīkṣitaḥ | tayā tvā dīkṣayā dīkṣayāmi | antarikṣaṃ dīkṣā | tayā vāyurdīkṣayā dīkṣitaḥ | yayā vāyurdīkṣayā dīkṣitaḥ | tayā tvā dīkṣayā dīkṣayāmi | dyaurdīkṣā | tayādityo dīkṣayā dīkṣitaḥ | yayādityo dīkṣayā dīkṣitaḥ 5 tayā tvā dīkṣayā dīkṣayāmi | diśo dīkṣā | tayā candra mā dīkṣayā dīkṣitaḥ | yayā candra mā dīkṣayā dīkṣitaḥ | tayā tvā dīkṣayā dīkṣayāmi | āpo dīkṣā | tayā varuṇo rājā dīkṣayā dīkṣitaḥ | yayā varuṇo rājā dīkṣayā dīkṣitaḥ | ā tvā dīkṣayā dīkṣayāmi | oṣadhayo dīkṣā 6 tayā somo rājā dīkṣayā dīkṣitaḥ | yayā somo rājā dīkṣayā dīkṣitaḥ | tayā tvā dīkṣayā dīkṣayāmi | vāgdīkṣā | tayā prāṇo dīkṣayā dīkṣitaḥ | yayā prāṇo dīkṣayā dīkṣitaḥ | tayā tvā dīkṣayā dīkṣayāmi | pṛthivī tvā dīkṣamāṇamanu dīkṣatām | antarikṣaṃ tvā dīkṣamāṇamanu dīkṣatām | dyaustvā dīkṣamāṇamanu dīkṣatām 7 diśastvā dīkṣamāṇamanu dīkṣantām | āpastvā dīkṣamāṇamanu dīkṣantām | oṣadhayastvā dīkṣamāṇamanu dīkṣantām | vāktvā dīkṣamāṇamanu dīkṣatām | ṛcastvā dīkṣamāṇamanu dīkṣantām | sāmāni tvā dīkṣamāṇamanu dīkṣantām | yajūm̐ ṣi tvā dīkṣamāṇamanu dīkṣantām | ahaśca rātriśca | kṛṣiśca vṛṣṭiśca | tviṣiścāpacitiśca 8 āpaścauṣadhayaśca | ūrkca sūnṛtā ca | tāstvā dīkṣamāṇamanu dīkṣantām | sve dakṣe dakṣapiteha sīda | devānām̐ sumno mahate raṇāya | svāsasthastanuvā saṃviśasva | pitevaidhi sūnava āsuśevaḥ | śivo mā śivamāviśa | satyaṃ ma ātmā | śraddhā me'kṣitiḥ 9 tapo me pratiṣṭhā | savitṛprasūtā mā diśo dīkṣayantu | satyamasmi | ahaṃ tvadasmi madasi tvametat | mamāsi yonistava yonirasmi | mamaiva sanvaha havyānyagne | puttraḥ pitre lokakṛjjātavedaḥ | ājuhvānaḥ supratīkaḥ purastāt | agne svāṃ yonimāsīda sādhyā | asmintsadhasthe adhyuttarasmin 10 viśve devā yajamānaśca sīdata | ekamiṣe viṣṇustvānvetu | dve ūrje viṣṇustvānvetu | trīṇi vratāya viṣṇustvānvetu | catvāri māyobhavāya viṣṇustvānvetu | pañca paśubhyo viṣṇustvānvetu | ṣaḍrāyaspoṣāya viṣṇustvānvetu | sapta saptabhyo hotrābhyo viṣṇustvānvetu | sakhāyaḥ saptapadā abhūma | sakhyaṃ te gameyam 11 sakhyātte mā yoṣam | sakhyānme mā yoṣṭhāḥ | sāsi subrahmaṇye | tasyāste pṛthivī pādaḥ | sāsi subrahmaṇye | tasyāste'ntarikṣaṃ pādaḥ | sāsi subrahmaṇye | tasyāste dyauḥ pādaḥ | sāsi subrahmaṇye | tasyāste diśaḥ pādaḥ 12 parorajāste pañcamaḥ pādaḥ | sā na iṣamūrjaṃ dhukṣva | teja indriyam | brahma-varcasamannādyam | vimime tvā payasvatīm | devānāṃ dhenum̐ sudughāmanapasphurantīm | indraḥ somaṃ pibatu | kṣemo astu naḥ | imāṃ narāḥ kṛṇuta vedimetya | vasumatīm̐ rudravatīmādityavatīm 13 varṣmandivaḥ | nābhā pṛthivyāḥ | yathāyaṃ yajamāno na riṣyet | devasya savituḥ save | catuḥśikhaṇḍā yuvatiḥ supeśāḥ | ghṛtapratīkā bhuvanasya madhye | tasyām̐ suparṇāvadhi yau niviṣṭau | tayordevānāmadhi bhāgadheyam | apa janyaṃ bhayaṃ nuda | apa cakrāṇi vartaya | gṛham̐ somasya gacchatam | na vā uvetanmriyase na riṣyasi | devām̐ ideṣi pathibhiḥ sugebhiḥ | yatra yanti sukṛto nāpi duṣkṛtaḥ | tatra tvā devaḥ savitā dadhātu 14
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.