Library·Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text)·2·2.5·2.5.2

Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text) 2.5.2

TS 2.5.2

त्वष्टा हतपुत्रो वीन्द्रꣳ सोमम् आहरत् तस्मिन्न् इन्द्र उपहवम् ऐच्छत तं नोपाह्वयत पुत्रम् मे ऽवधीर् इति स यज्ञवेशसं कृत्वा प्रासहा सोमम् अपिबत् तस्य यद् अत्यशिष्यत तत् त्वष्टाहवनीयम् उप प्रावर्तयत् स्वाहेन्द्रशत्रुर् वर्धस्वेति यद् अवर्तयत् तद् वृत्रस्य वृत्रत्वम् । यद् अब्रवीत् स्वाहेन्द्रशत्रुर् वर्धस्वेति तस्माद् अस्य ॥ इन्द्रः शत्रुर् अभवत् स सम्भवन्न् अग्नीषोमाव् अभि सम् अभवत् स इषुमात्रमिषुमात्रं विष्वङ्ङ् अवर्धत स इमाँल्लोकान् अवृणोत् । यद् इमाँल्लोकान् अवृणोत् तद् वृत्रस्य वृत्रत्वम् । तस्माद् इन्द्रो ऽबिभेत् स प्रजापतिम् उपाधावत् । शत्रुर् मे ऽजनीति तस्मै वज्रꣳ सिक्त्वा प्रायच्छत् । एतेन जहीति तेनाभ्य् आयत ताव् अब्रूताम् अग्नीषोमौ मा प्र हार् आवम् अन्तः स्व इति मम वै युवꣳ स्थ इत्य् अब्रवीन् माम् अभ्य् एतम् इति तौ भागधेयम् ऐच्छेताम् । ताभ्याम् एतम् अग्नीषोमीयम् एकादशकपालम् पूर्णमासे प्रायच्छत् ताव् अब्रूताम् अभि संदष्टौ वै स्वो न शक्नुव ऐतुम् इति स इन्द्र आत्मनः शीतरूराव् अजनयत् तच् छीतरूरयोर् जन्म य एवꣳ शीतरूरयोर् जन्म वेद नैनꣳ शीतरूरु हतस् ताभ्याम् एनम् अभ्य् अनयत् तस्माज् जञ्जभ्यमानाद् अग्नीषोमौ निर् अक्रामताम् प्राणापानौ वा एनं तद् अजहिताम् प्राणो वै दक्षो ऽपानः क्रतुस् तस्माज् जञ्जभ्यमानो ब्रूयात् । मयि दक्षक्रतू इति प्राणापानाव् एवात्मन् धत्ते सर्वम् आयुर् एति स देवता वृत्रान् निर्हूय वार्त्रघ्नꣳ हविः पूर्णमासे निर् अवपत् । घ्नन्ति वा एनम् पूर्णमास आ अमावास्यायाम् प्याययन्ति तस्माद् वार्त्रघ्नी पूर्णमासे ऽनूच्येते वृधन्वती अमावास्यायाम् । तत् सꣳस्थाप्य वार्त्रघ्नꣳ हविर् वज्रम् आदाय पुनर् अभ्य् आयत ते अब्रूतां द्यावापृथिवी मा प्र हार् आवयोर् वै श्रित इति ते अब्रूताम् । वरं वृणावहै नक्षत्रविहिताऽहम् असानीत्य् असाव् अब्रवीच् चित्रविहिताऽहम् इतीयम् । तस्मान् नक्षत्रविहिताऽसौ चित्रविहिते ऽयम् । य एवं द्यावापृथिव्योः वरं वेदैनं वरो गच्छति स आभ्याम् एव प्रसूत इन्द्रो वृत्रम् अहन् ते देवा वृत्रꣳ हत्वाऽग्नीषोमाव् अब्रुवन् हव्यं नो वहतम् इति ताव् अब्रूताम् अपतेजसौ वै त्यौ वृत्रे वै त्ययोस् तेज इति ते ऽब्रुवन् क इदम् अच्छैतीति गौर् इत्य् अब्रुवन् गौर् वाव सर्वस्य मित्रम् इति साब्रवीत् । वरं वृणै मय्य् एव सतो ऽभयेन भुनजाध्वा इति तद् गौर् आहरत् तस्माद् गवि सतो ऽभयेन भुञ्जते । एतद् वा अग्नेस् तेजो यद् घृतम् एतत् सोमस्य यत् पयः । य एवम् अग्नीषोमयोस् तेजो वेद तेजस्व्य् एव भवति ब्रह्मवादिनो वदन्ति किंदेवत्यम् पौर्णमासम् इति प्राजापत्यम् इति ब्रूयात् तेनेन्द्रं ज्येष्ठम् पुत्रं निरवासाययद् इति तस्माज् ज्येष्ठम् पुत्रं धनेन निरवसाययन्ति ॥

tvaṣṭā hataputro vīndram̐ somam āharat tasminn indra upahavam aicchata taṃ nopāhvayata putram me 'vadhīr iti sa yajñaveśasaṃ kṛtvā prāsahā somam apibat tasya yad atyaśiṣyata tat tvaṣṭāhavanīyam upa prāvartayat svāhendraśatrur vardhasveti yad avartayat tad vṛtrasya vṛtratvam | yad abravīt svāhendraśatrur vardhasveti tasmād asya || indraḥ śatrur abhavat sa sambhavann agnīṣomāv abhi sam abhavat sa iṣumātramiṣumātraṃ viṣvaṅṅ avardhata sa imā~llokān avṛṇot | yad imā~llokān avṛṇot tad vṛtrasya vṛtratvam | tasmād indro 'bibhet sa prajāpatim upādhāvat | śatrur me 'janīti tasmai vajram̐ siktvā prāyacchat | etena jahīti tenābhy āyata tāv abrūtām agnīṣomau mā pra hār āvam antaḥ sva iti mama vai yuvam̐ stha ity abravīn mām abhy etam iti tau bhāgadheyam aicchetām | tābhyām etam agnīṣomīyam ekādaśakapālam pūrṇamāse prāyacchat tāv abrūtām abhi saṃdaṣṭau vai svo na śaknuva aitum iti sa indra ātmanaḥ śītarūrāv ajanayat tac chītarūrayor janma ya evam̐ śītarūrayor janma veda nainam̐ śītarūru hatas tābhyām enam abhy anayat tasmāj jañjabhyamānād agnīṣomau nir akrāmatām prāṇāpānau vā enaṃ tad ajahitām prāṇo vai dakṣo 'pānaḥ kratus tasmāj jañjabhyamāno brūyāt | mayi dakṣakratū iti prāṇāpānāv evātman dhatte sarvam āyur eti sa devatā vṛtrān nirhūya vārtraghnam̐ haviḥ pūrṇamāse nir avapat | ghnanti vā enam pūrṇamāsa ā amāvāsyāyām pyāyayanti tasmād vārtraghnī pūrṇamāse 'nūcyete vṛdhanvatī amāvāsyāyām | tat sam̐sthāpya vārtraghnam̐ havir vajram ādāya punar abhy āyata te abrūtāṃ dyāvāpṛthivī mā pra hār āvayor vai śrita iti te abrūtām | varaṃ vṛṇāvahai nakṣatravihitā'ham asānīty asāv abravīc citravihitā'ham itīyam | tasmān nakṣatravihitā'sau citravihite 'yam | ya evaṃ dyāvāpṛthivyoḥ varaṃ vedainaṃ varo gacchati sa ābhyām eva prasūta indro vṛtram ahan te devā vṛtram̐ hatvā'gnīṣomāv abruvan havyaṃ no vahatam iti tāv abrūtām apatejasau vai tyau vṛtre vai tyayos teja iti te 'bruvan ka idam acchaitīti gaur ity abruvan gaur vāva sarvasya mitram iti sābravīt | varaṃ vṛṇai mayy eva sato 'bhayena bhunajādhvā iti tad gaur āharat tasmād gavi sato 'bhayena bhuñjate | etad vā agnes tejo yad ghṛtam etat somasya yat payaḥ | ya evam agnīṣomayos tejo veda tejasvy eva bhavati brahmavādino vadanti kiṃdevatyam paurṇamāsam iti prājāpatyam iti brūyāt tenendraṃ jyeṣṭham putraṃ niravāsāyayad iti tasmāj jyeṣṭham putraṃ dhanena niravasāyayanti ||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/TS/2.5.2

Cite as: Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text) 2.5.2, in HREEM (hreem.cc/library/TS/2.5.2), after Sanskrit Wikisource: तैत्तिरीयसंहिता(विस्वरः) (44 pages; revision ids 400524, 403471, 328208 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: तैत्तिरीयसंहिता(विस्वरः) (44 pages; revision ids 400524, 403471, 328208 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Units are anuvākas (kāṇḍa.prapāṭhaka.anuvāka); the page's inner VERSE numbers are not separate units. 631 units whose number repeats one already read were left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text