Library·Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text)·5·5.1·5.1.1

Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text) 5.1.1

TS 5.1.1

सावित्राणि जुहोति प्रसूत्यै चतुर्गृहीतेन जुहोति चतुष्पादः पशवः पशून् एवाव रुन्द्धे चतस्रो दिशः । दिक्ष्व् एव प्रति तिष्ठति छन्दाꣳसि देवेभ्यो ऽपाक्रामन् न वो ऽभागानि हव्यं वक्ष्याम इति तेभ्य एतच् चतुर्गृहीतम् अधारयन् पुरोऽनुवाक्यायै याज्यायै देवतायै वषट्काराय यच् चतुर्गृहीतं जुहोति छन्दाꣳस्य् एव तत् प्रीणाति तान्य् अस्य प्रीतानि देवेभ्यो हव्यं वहन्ति यं कामयेत पापीयान्त् स्याद् इत्य् एकैकं तस्य जुहुयात् । आहुतीभिर् एवैनम् अप गृह्णाति पापीयान् भवति यं कामयेत वसीयान्त् स्याद् इति सर्वाणि तस्यानुद्रुत्य जुहुयात् । आहुत्यैवैनम् अभि क्रमयति वसीयान् भवति । अथो यज्ञस्यैवैषाभिक्रान्तिः । एति वा एष यज्ञमुखाद् ऋद्ध्या यो ऽग्नेर् देवताया एति । अष्टाव् एतानि सावित्राणि भवन्ति । अष्टाक्षरा गायत्री गायत्रः अग्निस् तेनैव यज्ञमुखाद् ऋद्ध्या अग्नेर् देवतायै नैति । अष्टौ सावित्राणि भवन्त्य् आहुतिर् नवमी त्रिवृतम् एव यज्ञमुखे वि यातयति यदि कामयेत छन्दाꣳसि यज्ञयशसेनार्पयेयम् इत्य् ऋचम् अन्तमां कुर्यात् । छन्दाꣳस्य् एव यज्ञयशसे्नार्पयति यदि कामयेत यजमानं यज्ञयशसेनार्पयेयम् इति यजुर् अन्तमं कुर्यात् । यजमानम् एव यज्ञयशसेनार्पयति । ऋचा स्तोमꣳ सम् अर्धयेति आह समृद्ध्यै चतुर्भिर् अभ्रिम् आ दत्ते चत्वारि छन्दाꣳसि छन्दोभिर् एव देवस्य त्वा सवितुः प्रसव इत्य् आह प्रसूत्यै । अग्निर् देवेभ्यो निलायत स वेणुम् प्राविशत् स एतामूतिम् अनु सम् अचरद् यद् वेणोः सुषिरम् । सुषिराभ्रिर् भवति सयोनित्वाय स यत्रयत्रावसत् तत् कृष्णम् अभवत् कल्माषी भवति रूपसमृद्ध्यै । उभयतःक्ष्णूर् भवति । इतश् चामुतश् चार्कस्यावरुद्ध्यै व्याममात्री भवति । एतावद् वै पुरुषे वीर्यम् । वीर्यसम्मिता । अपरिमिता भवति । अपरिमितस्यावरुद्ध्यै यो वनस्पतीनाम् फलग्रहिः स एषां वीर्यावान् फलग्रहिर् वेणुः । वैणवी भवति वीर्यस्यावरुद्ध्यै ॥

sāvitrāṇi juhoti prasūtyai caturgṛhītena juhoti catuṣpādaḥ paśavaḥ paśūn evāva runddhe catasro diśaḥ | dikṣv eva prati tiṣṭhati chandām̐si devebhyo 'pākrāman na vo 'bhāgāni havyaṃ vakṣyāma iti tebhya etac caturgṛhītam adhārayan puro'nuvākyāyai yājyāyai devatāyai vaṣaṭkārāya yac caturgṛhītaṃ juhoti chandām̐sy eva tat prīṇāti tāny asya prītāni devebhyo havyaṃ vahanti yaṃ kāmayeta pāpīyānt syād ity ekaikaṃ tasya juhuyāt | āhutībhir evainam apa gṛhṇāti pāpīyān bhavati yaṃ kāmayeta vasīyānt syād iti sarvāṇi tasyānudrutya juhuyāt | āhutyaivainam abhi kramayati vasīyān bhavati | atho yajñasyaivaiṣābhikrāntiḥ | eti vā eṣa yajñamukhād ṛddhyā yo 'gner devatāyā eti | aṣṭāv etāni sāvitrāṇi bhavanti | aṣṭākṣarā gāyatrī gāyatraḥ agnis tenaiva yajñamukhād ṛddhyā agner devatāyai naiti | aṣṭau sāvitrāṇi bhavanty āhutir navamī trivṛtam eva yajñamukhe vi yātayati yadi kāmayeta chandām̐si yajñayaśasenārpayeyam ity ṛcam antamāṃ kuryāt | chandām̐sy eva yajñayaśasenārpayati yadi kāmayeta yajamānaṃ yajñayaśasenārpayeyam iti yajur antamaṃ kuryāt | yajamānam eva yajñayaśasenārpayati | ṛcā stomam̐ sam ardhayeti āha samṛddhyai caturbhir abhrim ā datte catvāri chandām̐si chandobhir eva devasya tvā savituḥ prasava ity āha prasūtyai | agnir devebhyo nilāyata sa veṇum prāviśat sa etāmūtim anu sam acarad yad veṇoḥ suṣiram | suṣirābhrir bhavati sayonitvāya sa yatrayatrāvasat tat kṛṣṇam abhavat kalmāṣī bhavati rūpasamṛddhyai | ubhayataḥkṣṇūr bhavati | itaś cāmutaś cārkasyāvaruddhyai vyāmamātrī bhavati | etāvad vai puruṣe vīryam | vīryasammitā | aparimitā bhavati | aparimitasyāvaruddhyai yo vanaspatīnām phalagrahiḥ sa eṣāṃ vīryāvān phalagrahir veṇuḥ | vaiṇavī bhavati vīryasyāvaruddhyai ||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/TS/5.1.1

Cite as: Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text) 5.1.1, in HREEM (hreem.cc/library/TS/5.1.1), after Sanskrit Wikisource: तैत्तिरीयसंहिता(विस्वरः) (44 pages; revision ids 400524, 403471, 328208 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: तैत्तिरीयसंहिता(विस्वरः) (44 pages; revision ids 400524, 403471, 328208 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Units are anuvākas (kāṇḍa.prapāṭhaka.anuvāka); the page's inner VERSE numbers are not separate units. 631 units whose number repeats one already read were left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text