विष्णुमुखा वै देवाश् छन्दोभिर् इमाँल्लोकान् अनपजय्यम् अभ्य् अजयन् यद् विष्णुक्रमान् क्रमते विष्णुर् एव भूत्वा यजमानश् छन्दोभिर् इमाँल्लोकान् अनपजय्यम् अभि जयति विष्णोः क्रमो ऽस्य् अभिमातिहेत्य् आह गायत्री वै पृथिवी त्रैष्टुभम् अन्तरिक्षम् । जागती द्यौः । आनुष्टुभीर् दिशः । छन्दोभिर् एवेमाँल्लोकान् यथापूर्वम् अभि जयति प्रजापतिर् अग्निम् असृजत सो ऽस्मात् सृष्टः । पराङ् ऐत् तम् एतयान्व् ऐत् । अक्रन्दत् इति तया वै सो ऽग्नेः प्रियं धामावारुन्द्ध यद् एताम् अन्वाहाग्नेर् एवैतया प्रियं धामाव रुन्द्धे । ईश्वरो वा एष पराङ् प्रदघो यो विष्णुक्रमान् क्रमते चतसृभिर् आ वर्तते चत्वारि छन्दाꣳसि छन्दाꣳसि खलु वा अग्नेः प्रिया तनूः प्रियाम् एवास्य तनुवम् अभि पर्यावर्तते दक्षिणा पर्यावर्तते स्वम् एव वीर्यम् अनु पर्यावर्तते तस्माद् दक्षिणो ऽर्ध आत्मनो वीर्यावत्तरः । अथो आदित्यस्यैवावृतम् अनु पर्यावर्तते शुनःशेपम् आजीगर्तिं वरुणो ऽगृह्णात् स एताम् वारुणीम् अपश्यत् तया वै स आत्मानं वरुणपाशाद् अमुञ्चत् । वरुणो वा एतं गृह्णाति य उखाम् प्रतिमुञ्चते । उद् उत्तमं वरुण पाशम् अस्मद् इत्य् आह । आत्मानम् एवैतया वरुणपाशान् मुञ्चति । आ त्वाहार्षम् इत्य् आह । आ ह्य् एनꣳ हरति ध्रुवस् तिष्ठाविचाचलिर् इत्य् आह प्रतिष्ठित्यै विशस् त्वा सर्वा वाञ्छन्त्व् इत्य् आह विशैवैनꣳ सम् अर्धयति । अस्मिन् राष्ट्रम् अधि श्रयेत्य् आह राष्ट्रम् एवास्मिन् ध्रुवम् अकर् यं कामयेत राष्ट्रꣳ स्याद् इति तम् मनसा ध्यायेत् । राष्ट्रम् एव भवति ॥ अग्रे बृहन्न् उषसामूर्ध्वो अस्थाद् इत्य् आह । अग्रम् एवैनꣳ समानानां करोति निर्जग्मिवान् तमस इत्य् आह तम एवास्माद् अप हन्ति ज्योतिषागाद् इत्य् आह ज्योतिर् एवास्मिन् दधाति चतसृभिः सादयति चत्वारि छन्दाꣳसि छन्दोभिर् एव । अतिच्छन्दसोत्तमया वर्ष्म वा एष छन्दसां यद् अतिच्छन्दाः । वर्ष्मैवैनꣳ समानानां करोति सद्वती भवति सत्त्वम् एवैनं गमयति वात्सप्रेणोप तिष्ठते । एतेन वै वत्सप्रीर् भालन्दनो ऽग्नेः प्रियं धामावारुन्द्ध । अग्नेर् एवैतेन प्रियं धामाव रुन्द्धे । एकादशम् भवति । एकधैव यजमाने वीर्यं दधाति स्तोमेन वै देवा अस्मिँल्लोक आर्ध्नुवञ् छन्दोभिर् अमुष्मिन् । स्तोमस्येव खलु वा एतद् रूपं यद् वात्सप्रम् । यद् वात्सप्रेणोपतिष्ठते । इमम् एव तेन लोकम् अभि जयति यद् विष्णुक्रमान् क्रमते ऽमुम् एव तैर् लोकम् अभि जयति पूर्वेद्युः प्र क्रामत्य् उत्तरेद्युर् उप तिष्ठते तस्माद् योगे ऽन्यासाम् प्रजानाम् मनः क्षेमे ऽन्यासाम् । तस्माद् यायावरः क्षेम्यस्येशे तस्माद् यायावरः क्षेम्यम् अध्यवस्यति मुष्टी करोति वाचं यच्छति यज्ञस्य धृत्यै ॥
viṣṇumukhā vai devāś chandobhir imā~llokān anapajayyam abhy ajayan yad viṣṇukramān kramate viṣṇur eva bhūtvā yajamānaś chandobhir imā~llokān anapajayyam abhi jayati viṣṇoḥ kramo 'sy abhimātihety āha gāyatrī vai pṛthivī traiṣṭubham antarikṣam | jāgatī dyauḥ | ānuṣṭubhīr diśaḥ | chandobhir evemā~llokān yathāpūrvam abhi jayati prajāpatir agnim asṛjata so 'smāt sṛṣṭaḥ | parāṅ ait tam etayānv ait | akrandat iti tayā vai so 'gneḥ priyaṃ dhāmāvārunddha yad etām anvāhāgner evaitayā priyaṃ dhāmāva runddhe | īśvaro vā eṣa parāṅ pradagho yo viṣṇukramān kramate catasṛbhir ā vartate catvāri chandām̐si chandām̐si khalu vā agneḥ priyā tanūḥ priyām evāsya tanuvam abhi paryāvartate dakṣiṇā paryāvartate svam eva vīryam anu paryāvartate tasmād dakṣiṇo 'rdha ātmano vīryāvattaraḥ | atho ādityasyaivāvṛtam anu paryāvartate śunaḥśepam ājīgartiṃ varuṇo 'gṛhṇāt sa etām vāruṇīm apaśyat tayā vai sa ātmānaṃ varuṇapāśād amuñcat | varuṇo vā etaṃ gṛhṇāti ya ukhām pratimuñcate | ud uttamaṃ varuṇa pāśam asmad ity āha | ātmānam evaitayā varuṇapāśān muñcati | ā tvāhārṣam ity āha | ā hy enam̐ harati dhruvas tiṣṭhāvicācalir ity āha pratiṣṭhityai viśas tvā sarvā vāñchantv ity āha viśaivainam̐ sam ardhayati | asmin rāṣṭram adhi śrayety āha rāṣṭram evāsmin dhruvam akar yaṃ kāmayeta rāṣṭram̐ syād iti tam manasā dhyāyet | rāṣṭram eva bhavati || agre bṛhann uṣasāmūrdhvo asthād ity āha | agram evainam̐ samānānāṃ karoti nirjagmivān tamasa ity āha tama evāsmād apa hanti jyotiṣāgād ity āha jyotir evāsmin dadhāti catasṛbhiḥ sādayati catvāri chandām̐si chandobhir eva | aticchandasottamayā varṣma vā eṣa chandasāṃ yad aticchandāḥ | varṣmaivainam̐ samānānāṃ karoti sadvatī bhavati sattvam evainaṃ gamayati vātsapreṇopa tiṣṭhate | etena vai vatsaprīr bhālandano 'gneḥ priyaṃ dhāmāvārunddha | agner evaitena priyaṃ dhāmāva runddhe | ekādaśam bhavati | ekadhaiva yajamāne vīryaṃ dadhāti stomena vai devā asmi~lloka ārdhnuvañ chandobhir amuṣmin | stomasyeva khalu vā etad rūpaṃ yad vātsapram | yad vātsapreṇopatiṣṭhate | imam eva tena lokam abhi jayati yad viṣṇukramān kramate 'mum eva tair lokam abhi jayati pūrvedyuḥ pra krāmaty uttaredyur upa tiṣṭhate tasmād yoge 'nyāsām prajānām manaḥ kṣeme 'nyāsām | tasmād yāyāvaraḥ kṣemyasyeśe tasmād yāyāvaraḥ kṣemyam adhyavasyati muṣṭī karoti vācaṃ yacchati yajñasya dhṛtyai ||
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.