अग्नेर् भागो ऽसीति पुरस्ताद् उप दधाति यज्ञमुखं वा अग्निः । यज्ञमुखं दीक्षा यज्ञमुखम् ब्रह्म यज्ञमुखं त्रिवृत् । यज्ञमुखम् एव पुरस्ताद् वि यातयति नृचक्षसाम् भागो ऽसीति दक्षिणतः शुश्रुवाꣳसो वै नृचक्षसः । अन्नं धाता जातायैवास्मा अन्नम् अपि दधाति तस्माज् जातो ऽन्नम् अत्ति जनित्रꣳ स्पृतꣳ सप्तदश स्तोम इत्य् आह । अन्नं वै जनित्रम् ॥ अन्नꣳ सप्तदशः । अन्नम् एव दक्षिणतो धत्ते तस्माद् दक्षिणेनान्नम् अद्यते मित्रस्य भागो ऽसीति पश्चात् प्राणो वै मित्रो ऽपानो वरुणः प्राणापानाव् एवास्मिन् दधाति दिवो वृष्टिर् वाता स्पृता एकविꣳश स्तोम इत्य् आह प्रतिष्ठा वा एकविꣳशः प्रतिष्ठित्यै । इन्द्रस्य भागो ऽसीत्य् उत्तरतः । ओजो वा इन्द्रः । ओजो विष्णुः । ओजः क्षत्रम् ओजः पञ्चदशः ॥ ओज एवोत्तरतो धत्ते तस्माद् उत्तरतोऽभिप्रयायी जयति वसूनाम् भागो ऽसीति पुरस्ताद् उप दधाति यज्ञमुखं वै वसवः । यज्ञमुखꣳ रुद्राः । यज्ञमुखं चतुर्विꣳशः । यज्ञमुखम् एव पुरस्ताद् वि यातयति । आदित्यानाम् भागो ऽसीति दक्षिणतः । अन्नं वा आदित्याः । अन्नम् मरुतः । अन्नं गर्भाः । अन्नम् पञ्चविꣳशः । अन्नम् एव दक्षिणतो धत्ते तस्माद् दक्षिणेनान्नम् अद्यते । अदित्यै भागः ॥ असीति पश्चात् प्रतिष्ठा वा अदितिः प्रतिष्ठा पूषा प्रतिष्ठा त्रिणवः प्रतिष्ठित्यै देवस्य सवितुर् भागो ऽसीत्य् उत्तरतः । ब्रह्म वै देवः सविता ब्रह्म बृहस्पतिः । ब्रह्म चतुष्टोमः । ब्रह्मवर्चसम् एवोत्तरतो धत्ते तस्माद् उत्तरो ऽर्धो ब्रह्मवर्चसितरः सावित्रवती भवति प्रसूत्यै तस्माद् ब्राह्मणानाम् उदीची सनिः प्रसूता धर्त्रश् चतुष्टोम इति पुरस्ताद् उप दधाति यज्ञमुखं वै धर्त्रः ॥ यज्ञमुखं चतुष्टोमः । यज्ञमुखम् एव पुरस्ताद् वि यातयति यावानाम् भागो ऽसीति दक्षिणतः । मासा वै यावा अर्धमासा अयावास् तस्माद् दक्षिणावृतो मासाः । अन्नं वै यावाः । अन्नम् प्रजाः । अन्नम् एव दक्षिणतो धत्ते तस्माद् दक्षिणेनान्नम् अद्यते । ऋभूणाम् भागो ऽसीति पश्चात् प्रतिष्ठित्यै विवर्तो ऽष्टाचत्वारिꣳश इत्य् उत्तरतः । अनयोर् लोकयोः सवीर्यत्वाय तस्माद् इमौ लोकौ समावद्वीर्यौ ॥ यस्य मुख्यवतीः पुरस्ताद् उपधीयन्ते मुख्य एव भवति । आस्य मुख्यो जायते यस्यान्नवतीर् दक्षिणतो ऽत्त्य् अन्नम् आस्यान्नादो जायते यस्य प्रतिष्ठावतीः पश्चात् प्रत्य् एव तिष्ठति यस्यौजस्वतीर् उत्तरत ओजस्व्य् एव भवति । आस्यौजस्वी जायते । अर्को वा एष यद् अग्निस् तस्यैतद् एव स्तोत्रम् एतच् छस्त्रम् । यद् एष विधा ॥ विधीयते ऽर्क एव तद् अर्क्य्àम् अनु वि धीयते । अत्त्य् अन्नम् आस्यान्नाद्यो जायते यस्यैषा विधा विधीयते य उ चैनाम् एवं वेद सृष्टीर् उप दधाति यथासृष्टम् एवाव रुन्द्धे न वा इदं दिवा न नक्तम् आसीद् अव्यावृत्तम् । ते देवा एता व्युष्टीर् अपश्यन् ता उपादधत ततो वा इदं व्यौच्छत् । यस्यैता उपधीयन्ते व्य् एवास्मा उच्छति । अथो तम एवाप हते ॥
agner bhāgo 'sīti purastād upa dadhāti yajñamukhaṃ vā agniḥ | yajñamukhaṃ dīkṣā yajñamukham brahma yajñamukhaṃ trivṛt | yajñamukham eva purastād vi yātayati nṛcakṣasām bhāgo 'sīti dakṣiṇataḥ śuśruvām̐so vai nṛcakṣasaḥ | annaṃ dhātā jātāyaivāsmā annam api dadhāti tasmāj jāto 'nnam atti janitram̐ spṛtam̐ saptadaśa stoma ity āha | annaṃ vai janitram || annam̐ saptadaśaḥ | annam eva dakṣiṇato dhatte tasmād dakṣiṇenānnam adyate mitrasya bhāgo 'sīti paścāt prāṇo vai mitro 'pāno varuṇaḥ prāṇāpānāv evāsmin dadhāti divo vṛṣṭir vātā spṛtā ekavim̐śa stoma ity āha pratiṣṭhā vā ekavim̐śaḥ pratiṣṭhityai | indrasya bhāgo 'sīty uttarataḥ | ojo vā indraḥ | ojo viṣṇuḥ | ojaḥ kṣatram ojaḥ pañcadaśaḥ || oja evottarato dhatte tasmād uttarato'bhiprayāyī jayati vasūnām bhāgo 'sīti purastād upa dadhāti yajñamukhaṃ vai vasavaḥ | yajñamukham̐ rudrāḥ | yajñamukhaṃ caturvim̐śaḥ | yajñamukham eva purastād vi yātayati | ādityānām bhāgo 'sīti dakṣiṇataḥ | annaṃ vā ādityāḥ | annam marutaḥ | annaṃ garbhāḥ | annam pañcavim̐śaḥ | annam eva dakṣiṇato dhatte tasmād dakṣiṇenānnam adyate | adityai bhāgaḥ || asīti paścāt pratiṣṭhā vā aditiḥ pratiṣṭhā pūṣā pratiṣṭhā triṇavaḥ pratiṣṭhityai devasya savitur bhāgo 'sīty uttarataḥ | brahma vai devaḥ savitā brahma bṛhaspatiḥ | brahma catuṣṭomaḥ | brahmavarcasam evottarato dhatte tasmād uttaro 'rdho brahmavarcasitaraḥ sāvitravatī bhavati prasūtyai tasmād brāhmaṇānām udīcī saniḥ prasūtā dhartraś catuṣṭoma iti purastād upa dadhāti yajñamukhaṃ vai dhartraḥ || yajñamukhaṃ catuṣṭomaḥ | yajñamukham eva purastād vi yātayati yāvānām bhāgo 'sīti dakṣiṇataḥ | māsā vai yāvā ardhamāsā ayāvās tasmād dakṣiṇāvṛto māsāḥ | annaṃ vai yāvāḥ | annam prajāḥ | annam eva dakṣiṇato dhatte tasmād dakṣiṇenānnam adyate | ṛbhūṇām bhāgo 'sīti paścāt pratiṣṭhityai vivarto 'ṣṭācatvārim̐śa ity uttarataḥ | anayor lokayoḥ savīryatvāya tasmād imau lokau samāvadvīryau || yasya mukhyavatīḥ purastād upadhīyante mukhya eva bhavati | āsya mukhyo jāyate yasyānnavatīr dakṣiṇato 'tty annam āsyānnādo jāyate yasya pratiṣṭhāvatīḥ paścāt praty eva tiṣṭhati yasyaujasvatīr uttarata ojasvy eva bhavati | āsyaujasvī jāyate | arko vā eṣa yad agnis tasyaitad eva stotram etac chastram | yad eṣa vidhā || vidhīyate 'rka eva tad arkyàm anu vi dhīyate | atty annam āsyānnādyo jāyate yasyaiṣā vidhā vidhīyate ya u cainām evaṃ veda sṛṣṭīr upa dadhāti yathāsṛṣṭam evāva runddhe na vā idaṃ divā na naktam āsīd avyāvṛttam | te devā etā vyuṣṭīr apaśyan tā upādadhata tato vā idaṃ vyaucchat | yasyaitā upadhīyante vy evāsmā ucchati | atho tama evāpa hate ||
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.