ऋतव्या उप दधाति । ऋतूनां क्लृप्त्यै द्वंद्वम् उप दधाति तस्माद् द्वंद्वम् ऋतवः । अधृतेव वा एषा यन् मध्यमा चितिः । अन्तरिक्षम् इव वा एषा द्वंद्वम् अन्यासु चितीषूप दधाति चतस्रो मध्ये धृत्यै । अन्तःश्लेषणं वा एताश् चितीनां यद् ऋतव्याः । यद् ऋतव्या उपदधाति चितीनां विधृत्यै । अवकाम् अनूप दधाति । एषा वा अग्नेर् योनिः सयोनिम् एवाग्निं चिनुते । उवाच ह विश्वामित्रः । अदद् इत् स ब्रह्मणाऽन्नं यस्यैता उपधीयान्तै य उ चैना एवं वेदद् इति संवत्सरो वा एतम् प्रतिष्ठायै नुदते यो ऽग्निं चित्वा न प्रतितिष्ठति पञ्च पूर्वाश् चितयो भवन्त्य् अथ षष्ठीं चितिं चिनुते षड् वा ऋतवः संवत्सरः। ऋतुष्व् एव संवत्सरे प्रति तिष्ठति । एता वै अधिपत्नीर् नामेष्टकाः । यस्यैता उपधीयन्ते ऽधिपतिर् एव समानानाम् भवति यं द्विष्यात् तम् उपदधद् ध्यायेत् । एताभ्य एवैनं देवताभ्य आ वृश्चति ताजग् आर्तिम् आर्छति । अङ्गिरसः सुवर्गं लोकं यन्तो या यज्ञस्य निष्कृतिर् आसीत् ताम् ऋषिभ्यः प्रत्य् औहन् तद्धिरण्यम् अभवत् । यद्धिरण्यशल्कैः प्रोक्षति यज्ञस्य निष्कृत्यै । अथो भेषजम् एवास्मै करोति । अथो रूपेणैवैनꣳ सम् अर्धयति । अथो हिरण्यज्योतिषैव सुवर्गं लोकम् एति साहस्रवता प्रोक्षति साहस्रः प्रजापतिः प्रजापतेर् आप्त्यै । इमा मे अग्न इष्टका धेनवः सन्त्व् इत्य् आह । धेनूर् एवैनाः कुरुते ता एनं कामदुघा अमुत्रामुष्मिँल्लोक उप तिष्ठन्ते ॥
ṛtavyā upa dadhāti | ṛtūnāṃ klṛptyai dvaṃdvam upa dadhāti tasmād dvaṃdvam ṛtavaḥ | adhṛteva vā eṣā yan madhyamā citiḥ | antarikṣam iva vā eṣā dvaṃdvam anyāsu citīṣūpa dadhāti catasro madhye dhṛtyai | antaḥśleṣaṇaṃ vā etāś citīnāṃ yad ṛtavyāḥ | yad ṛtavyā upadadhāti citīnāṃ vidhṛtyai | avakām anūpa dadhāti | eṣā vā agner yoniḥ sayonim evāgniṃ cinute | uvāca ha viśvāmitraḥ | adad it sa brahmaṇā'nnaṃ yasyaitā upadhīyāntai ya u cainā evaṃ vedad iti saṃvatsaro vā etam pratiṣṭhāyai nudate yo 'gniṃ citvā na pratitiṣṭhati pañca pūrvāś citayo bhavanty atha ṣaṣṭhīṃ citiṃ cinute ṣaḍ vā ṛtavaḥ saṃvatsaraḥ| ṛtuṣv eva saṃvatsare prati tiṣṭhati | etā vai adhipatnīr nāmeṣṭakāḥ | yasyaitā upadhīyante 'dhipatir eva samānānām bhavati yaṃ dviṣyāt tam upadadhad dhyāyet | etābhya evainaṃ devatābhya ā vṛścati tājag ārtim ārchati | aṅgirasaḥ suvargaṃ lokaṃ yanto yā yajñasya niṣkṛtir āsīt tām ṛṣibhyaḥ praty auhan taddhiraṇyam abhavat | yaddhiraṇyaśalkaiḥ prokṣati yajñasya niṣkṛtyai | atho bheṣajam evāsmai karoti | atho rūpeṇaivainam̐ sam ardhayati | atho hiraṇyajyotiṣaiva suvargaṃ lokam eti sāhasravatā prokṣati sāhasraḥ prajāpatiḥ prajāpater āptyai | imā me agna iṣṭakā dhenavaḥ santv ity āha | dhenūr evaināḥ kurute tā enaṃ kāmadughā amutrāmuṣmi~lloka upa tiṣṭhante ||
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.