Library·Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text)·5·5.4·5.4.6

Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text) 5.4.6

TS 5.4.6

उद् एनम् उत्तरां नयेति समिध आ दधाति यथा जनं यते ऽवसं करोति तादृग् एव तत् तिस्र आ दधाति त्रिवृद् वा अग्निः । यावान् एवाग्निस् तस्मै भागधेयं करोति । औदुम्बरीर् भवन्ति । ऊर्ग् वा उदुम्बरः । ऊर्जम् एवास्मा अपि दधाति । उद् उ त्वा विश्वे देवा इत्य् आह प्राणा वै विश्वे देवाः प्राणैः एवैनम् उद् यच्छते । अग्ने भरन्तु चित्तिभिर् इत्य् आह यस्मा एवैनं चित्तायोद्यच्छते तेनैवैनꣳ सम् अर्धयति पञ्च दिशो दैवीर् यज्ञम् अवन्तु देवीर् इत्य् आह दिशो ह्य् एषो ऽनु प्रच्यवते । अपामतिं दुर्मतिम् बाधमाना इत्य् आह रक्षसाम् अपहत्यै रायस् पोषे यज्ञपतिम् आभजन्तीर् इत्य् आह पशवो वै रायस् पोषः । पशून् एवाव रुन्द्धे षड्भिर् हरति षड् वा ऋतवः । ऋतुभिर् एवैनꣳ हरति। द्वे परिगृह्यवती भवतो रक्षसाम् अपहत्यै। सूर्यरश्मिर् हरिकेशः पुरस्ताद् इत्य् आह प्रसूत्यै । ततः पावका आशिषो नो जुषन्ताम् इत्य् आह । अन्नं वै पावकः । अन्नम् एवाव रुन्द्धे । देवासुराः संयत्ता आसन् ते देवा एतद् अप्रतिरथम् अपश्यन् तेनैव ते ऽप्रति असुरान् अजयन् । तद् अप्रतिरथस्याप्रतिरथत्वम् । यद् अप्रतिरथं द्वितीयो होताऽन्वाहाप्रत्य् एव तेन यजमानो भ्रातृव्याञ् जयति । अथो अनभिजितम् एवाभि जयति दशर्चम् भवति दशाक्षरा { विराड् ^ विराज् } विराजेमौ लोकौ विधृतौ । अनयोर् लोकयोर् विधृत्यै । अथो दशाक्षरा { विराड् ^ विराज् } अन्नं { विराड् ^ विराज् } विराज्य् एवान्नाद्ये प्रति तिष्ठति । असद् इव वा अन्तरिक्षम् । अन्तरिक्षम् इवाग्नीध्रम्। आग्नीध्रे अश्मानं नि दधाति सत्त्वाय । द्वाभ्याम् प्रतिष्ठित्यै विमान एष दिवो मध्य आस्त इत्य् आह व्य् एवैतया मिमीते मध्ये दिवो निहितः पृश्निर् अश्मेत्य् आह । अन्नं वै पृश्नि । अन्नम् एवाव रुन्द्धे चतसृभिर् आ पुच्छाद् एति चत्वारि छन्दाꣳसि छन्दोभिर् एव । इन्द्रं विश्वा अवीवृधन्न् इत्य् आह वृद्धिम् एवोपावर्तते वाजानाꣳ सत्पतिम् पतिम् इत्य् आह । अन्नं वै वाजः । अन्नम् एवाव रुन्द्धे सुम्नहूर् यज्ञो देवाꣳ आ च वक्षद् इत्य् आह प्रजा वै पशवः सुम्नम् प्रजाम् एव पशून् आत्मन् धत्ते यक्षद् अग्निर् देवो देवाꣳ आ च वक्षद् इत्य् आह स्वगाकृत्यै वाजस्य मा प्रसवेनोद्ग्राभेणोद् अग्रभीद् इत्य् आह । असौ वा आदित्य उद्यन्न् उद्ग्राभ एष निम्रोचन् निग्राभः । ब्रह्मणैवात्मानम् उद्ग्रृह्णाति ब्रह्मणा भ्रातृव्यं नि गृह्णाति ॥

ud enam uttarāṃ nayeti samidha ā dadhāti yathā janaṃ yate 'vasaṃ karoti tādṛg eva tat tisra ā dadhāti trivṛd vā agniḥ | yāvān evāgnis tasmai bhāgadheyaṃ karoti | audumbarīr bhavanti | ūrg vā udumbaraḥ | ūrjam evāsmā api dadhāti | ud u tvā viśve devā ity āha prāṇā vai viśve devāḥ prāṇaiḥ evainam ud yacchate | agne bharantu cittibhir ity āha yasmā evainaṃ cittāyodyacchate tenaivainam̐ sam ardhayati pañca diśo daivīr yajñam avantu devīr ity āha diśo hy eṣo 'nu pracyavate | apāmatiṃ durmatim bādhamānā ity āha rakṣasām apahatyai rāyas poṣe yajñapatim ābhajantīr ity āha paśavo vai rāyas poṣaḥ | paśūn evāva runddhe ṣaḍbhir harati ṣaḍ vā ṛtavaḥ | ṛtubhir evainam̐ harati| dve parigṛhyavatī bhavato rakṣasām apahatyai| sūryaraśmir harikeśaḥ purastād ity āha prasūtyai | tataḥ pāvakā āśiṣo no juṣantām ity āha | annaṃ vai pāvakaḥ | annam evāva runddhe | devāsurāḥ saṃyattā āsan te devā etad apratiratham apaśyan tenaiva te 'prati asurān ajayan | tad apratirathasyāpratirathatvam | yad apratirathaṃ dvitīyo hotā'nvāhāpraty eva tena yajamāno bhrātṛvyāñ jayati | atho anabhijitam evābhi jayati daśarcam bhavati daśākṣarā { virāḍ ^ virāj } virājemau lokau vidhṛtau | anayor lokayor vidhṛtyai | atho daśākṣarā { virāḍ ^ virāj } annaṃ { virāḍ ^ virāj } virājy evānnādye prati tiṣṭhati | asad iva vā antarikṣam | antarikṣam ivāgnīdhram| āgnīdhre aśmānaṃ ni dadhāti sattvāya | dvābhyām pratiṣṭhityai vimāna eṣa divo madhya āsta ity āha vy evaitayā mimīte madhye divo nihitaḥ pṛśnir aśmety āha | annaṃ vai pṛśni | annam evāva runddhe catasṛbhir ā pucchād eti catvāri chandām̐si chandobhir eva | indraṃ viśvā avīvṛdhann ity āha vṛddhim evopāvartate vājānām̐ satpatim patim ity āha | annaṃ vai vājaḥ | annam evāva runddhe sumnahūr yajño devām̐ ā ca vakṣad ity āha prajā vai paśavaḥ sumnam prajām eva paśūn ātman dhatte yakṣad agnir devo devām̐ ā ca vakṣad ity āha svagākṛtyai vājasya mā prasavenodgrābheṇod agrabhīd ity āha | asau vā āditya udyann udgrābha eṣa nimrocan nigrābhaḥ | brahmaṇaivātmānam udgrṛhṇāti brahmaṇā bhrātṛvyaṃ ni gṛhṇāti ||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/TS/5.4.6

Cite as: Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text) 5.4.6, in HREEM (hreem.cc/library/TS/5.4.6), after Sanskrit Wikisource: तैत्तिरीयसंहिता(विस्वरः) (44 pages; revision ids 400524, 403471, 328208 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: तैत्तिरीयसंहिता(विस्वरः) (44 pages; revision ids 400524, 403471, 328208 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Units are anuvākas (kāṇḍa.prapāṭhaka.anuvāka); the page's inner VERSE numbers are not separate units. 631 units whose number repeats one already read were left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text