Library·Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text)·5·5.5·5.5.1

Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text) 5.5.1

TS 5.5.1

यद् एकेन सꣳस्थापयति यज्ञस्य संतत्या अविच्छेदाय । ऐन्द्राः पशवो ये मुष्कराः । यद् ऐन्द्राः सन्तो ऽग्निभ्य आलभ्यन्ते देवताभ्यः समदं दधाति । आग्नेयीस् त्रिष्टुभो याज्यानुवाक्याः कुर्यात् । यद् अग्नेयीस् तेनाग्नेयाः । यत् त्रिष्टुभस् तेनैन्द्राः समृद्ध्यै न देवताभ्यः समदं दधाति वायवे नियुत्वते तूपरम् आ लभते तेजो ऽग्नेर् वायुस् तेजस एष आ लभ्यते तस्माद् यद्रियङ् वायुः ॥ वाति तद्रियङ्ङ् अग्निर् दहति स्वम् एव तत् तेजो ऽन्व् एति यन् न नियुत्वते स्याद् उन् माद्येद् यजमानः । नियुत्वते भवति यजमानस्यानुन्मादाय वायुमती श्वेतवती याज्यानुवाक्ये भवतः सतेजस्त्वाय हिरण्यगर्भः सम् अवर्तताग्र इत्य् आघारम् आ घारयति प्रजापतिर् वै हिरण्यगर्भः प्रजापतेर् अनुरूपत्वाय सर्वाणि वा एष रूपाणि पशूनाम् प्रत्य् आ लभ्यते। यच् छ्मश्रुणस् तत् पुरुषाणाꣳ रूपम् । यत् तूपरस् तद् अश्वानाम् । यद् अन्यतोदन् तद् गवाम् । यद् अव्या इव शफास् तद् अवीनाम् । यद् अजस् तद् अजानाम् । वायुर् वै पशूनाम् प्रियं धाम यद् वायव्यो भवत्य् एतम् एवैनम् अभि संजानानाः पशव उप तिष्ठन्ते वायव्यः कार्या3ः प्राजापत्या3 इत्य् आहुः । यद् वायव्यं कुर्यात् प्रजापतेर् इयात् । यत् प्राजापत्यं कुर्याद् वायोः इयात् । यद् वायव्यः पशुर् भवति तेन वायोर् नैति यत् प्राजापत्यः पुरोडाशो भवति तेन प्राजापतेर् नैति यद् द्वादशकपालस् तेन वैश्वानरान् नैति । आग्नावैष्णवम् एकादशकपालं निर् वपति दीक्षिष्यमाणः । अग्निः सर्वा देवता विष्णुर् यज्ञः । देवताश् चैव यज्ञं चाऽऽ रभते । अग्निर् अवमो देवतानां विष्णुः परमः । यद् आग्नावैष्णवम् एकादशकपालं निर्वपति देवताः एवोभयतः परिगृह्य यजमानो ऽव रुन्द्धे पुरोडाशेन वै देवा अमुष्मिँल्लोक आर्ध्नुवञ् चरुणास्मिन् यः कामयेत । अमुष्मिँल्लोक ऋध्नुयाम् इति स पुरोडाशं कुर्वीत । अमुष्मिन्न् एव लोक ऋध्नोति यद् अष्टाकपालस् तेनाग्नेयः । यत् त्रिकपालस् तेन वैष्णवः समृद्ध्यै यः कामयेत । अस्मिँल्लोक ऋध्नुयाम् इति स चरुं कुर्वीत । अग्नेर् घृतं विष्णोस् तण्डुलास् तस्मात् चरुः कार्यः । अस्मिन्न् एव लोक ऋध्नोति । आदित्यो भवति । इयं वा अदितिः । अस्याम् एव प्रति तिष्ठत्य् अथो अस्याम् एवाधि यज्ञं तनुते यो वै संवत्सरम् उख्यम् अभृत्वाग्निं चिनुते यथा सामि गर्भो ऽवपद्यते तादृग् एव तत् । आर्तिम् आर्छेत् । वैश्वानरं द्वादशकपालम् पुरस्तान् निर् वपेत् संवत्सरो वा अग्निर् वैश्वानरः । यथा संवत्सरम् आप्त्वा काल आगते विजायत एवम् एव संवत्सरम् आप्त्वा काल आगते ऽग्निं चिनुते नार्तिम् आर्छति । एषा वा अग्नेः प्रिया तनूर् यद् वैश्वानरः प्रियाम् एवास्य तनुवम् अव रुन्द्धे त्रीण्य् एतानि हवीꣳषि भवन्ति त्रय इमे लोकाः । एषां लोकानाꣳ रोहाय ॥

yad ekena sam̐sthāpayati yajñasya saṃtatyā avicchedāya | aindrāḥ paśavo ye muṣkarāḥ | yad aindrāḥ santo 'gnibhya ālabhyante devatābhyaḥ samadaṃ dadhāti | āgneyīs triṣṭubho yājyānuvākyāḥ kuryāt | yad agneyīs tenāgneyāḥ | yat triṣṭubhas tenaindrāḥ samṛddhyai na devatābhyaḥ samadaṃ dadhāti vāyave niyutvate tūparam ā labhate tejo 'gner vāyus tejasa eṣa ā labhyate tasmād yadriyaṅ vāyuḥ || vāti tadriyaṅṅ agnir dahati svam eva tat tejo 'nv eti yan na niyutvate syād un mādyed yajamānaḥ | niyutvate bhavati yajamānasyānunmādāya vāyumatī śvetavatī yājyānuvākye bhavataḥ satejastvāya hiraṇyagarbhaḥ sam avartatāgra ity āghāram ā ghārayati prajāpatir vai hiraṇyagarbhaḥ prajāpater anurūpatvāya sarvāṇi vā eṣa rūpāṇi paśūnām praty ā labhyate| yac chmaśruṇas tat puruṣāṇām̐ rūpam | yat tūparas tad aśvānām | yad anyatodan tad gavām | yad avyā iva śaphās tad avīnām | yad ajas tad ajānām | vāyur vai paśūnām priyaṃ dhāma yad vāyavyo bhavaty etam evainam abhi saṃjānānāḥ paśava upa tiṣṭhante vāyavyaḥ kāryā3ḥ prājāpatyā3 ity āhuḥ | yad vāyavyaṃ kuryāt prajāpater iyāt | yat prājāpatyaṃ kuryād vāyoḥ iyāt | yad vāyavyaḥ paśur bhavati tena vāyor naiti yat prājāpatyaḥ puroḍāśo bhavati tena prājāpater naiti yad dvādaśakapālas tena vaiśvānarān naiti | āgnāvaiṣṇavam ekādaśakapālaṃ nir vapati dīkṣiṣyamāṇaḥ | agniḥ sarvā devatā viṣṇur yajñaḥ | devatāś caiva yajñaṃ cā'' rabhate | agnir avamo devatānāṃ viṣṇuḥ paramaḥ | yad āgnāvaiṣṇavam ekādaśakapālaṃ nirvapati devatāḥ evobhayataḥ parigṛhya yajamāno 'va runddhe puroḍāśena vai devā amuṣmi~lloka ārdhnuvañ caruṇāsmin yaḥ kāmayeta | amuṣmi~lloka ṛdhnuyām iti sa puroḍāśaṃ kurvīta | amuṣminn eva loka ṛdhnoti yad aṣṭākapālas tenāgneyaḥ | yat trikapālas tena vaiṣṇavaḥ samṛddhyai yaḥ kāmayeta | asmi~lloka ṛdhnuyām iti sa caruṃ kurvīta | agner ghṛtaṃ viṣṇos taṇḍulās tasmāt caruḥ kāryaḥ | asminn eva loka ṛdhnoti | ādityo bhavati | iyaṃ vā aditiḥ | asyām eva prati tiṣṭhaty atho asyām evādhi yajñaṃ tanute yo vai saṃvatsaram ukhyam abhṛtvāgniṃ cinute yathā sāmi garbho 'vapadyate tādṛg eva tat | ārtim ārchet | vaiśvānaraṃ dvādaśakapālam purastān nir vapet saṃvatsaro vā agnir vaiśvānaraḥ | yathā saṃvatsaram āptvā kāla āgate vijāyata evam eva saṃvatsaram āptvā kāla āgate 'gniṃ cinute nārtim ārchati | eṣā vā agneḥ priyā tanūr yad vaiśvānaraḥ priyām evāsya tanuvam ava runddhe trīṇy etāni havīm̐ṣi bhavanti traya ime lokāḥ | eṣāṃ lokānām̐ rohāya ||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/TS/5.5.1

Cite as: Taittirīya Saṃhitā (Kṛṣṇa Yajurveda; unaccented text) 5.5.1, in HREEM (hreem.cc/library/TS/5.5.1), after Sanskrit Wikisource: तैत्तिरीयसंहिता(विस्वरः) (44 pages; revision ids 400524, 403471, 328208 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: तैत्तिरीयसंहिता(विस्वरः) (44 pages; revision ids 400524, 403471, 328208 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Units are anuvākas (kāṇḍa.prapāṭhaka.anuvāka); the page's inner VERSE numbers are not separate units. 631 units whose number repeats one already read were left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text