ब्रह्मवादिनो वदन्ति विचित्यः सोमा3 न विचित्या3 इति सोमो वा ओषधीनाꣳ राजा तस्मिन् यद् आपन्नं ग्रसितम् एवास्य तत् । यद् विचिनुयाद् यथाऽऽस्याद् ग्रसितं निष्खिदति तादृग् एव तत् । यन् न विचिनुयाद् यथाऽक्षन्न् आपन्नं विधावति तादृग् एव तत् क्षोधुको ऽध्वर्युः स्यात् क्षोधुको यजमानः सोमविक्रयिन्त् सोमꣳ शोधयेत्य् एव ब्रूयात् । यदीतरम् यदीतरम् उभयेनैव सोमविक्रयिणम् अर्पयति तस्मात् सोमविक्रयी क्षोधुकः । अरुणो ह स्माहौपवेशिः सोमक्रयण एवाहं तृतीयसवनम् अव रुन्ध इति पशूनां चर्मन् मिमीते पशून् एवाव रुन्द्धे पशवो हि तृतीयꣳ सवनम् । यं कामयेत । अपशुः स्याद् इत्य् ऋक्षतस् तस्य मिमीत । ऋक्षं वा अपशव्यम् अपशुर् एव भवति यं कामयेत पशुमान्त् स्यात् ॥ इति लोमतस् तस्य मिमीत । एतद् वै पशूनाꣳ रूपम् । रूपेणैवास्मै पशून् अव रुन्द्धे पशुमान् एव भवति । अपाम् अन्ते क्रीणाति सरसम् एवैनं क्रीणाति । अमात्यो ऽसीत्य् आह । अमैवैनं कुरुते शुक्रस् ते ग्रह इत्य् आह शुक्रो ह्य् अस्य ग्रहः । न साऽच्छ याति महिमानम् एवास्याच्छ याति । अनसा अच्छ याति तस्माद् अनोवाह्यꣳ समे जीवनम् । यत्र खलु वा एतꣳ शीर्ष्णा हरन्ति तस्माच् छीर्षहार्यं गिरौ जीवनम् अभि त्यं देवꣳ सवितारम् इत्य् अतिच्छन्दसर्चा मिमीते । अतिच्छन्दा वै सर्वाणि छन्दाꣳसि सर्वेभिर् एवैनं छन्दोभिर् मिमीते वर्ष्म वा एषा छन्दसां यद् अतिच्छन्दाः । यद् अतिच्छन्दसर्चा मिमीते वर्ष्मैवैनꣳ समानानां करोति । एकयैकयोत्सर्गम् मिमीते ऽयातयाम्नियायातयाम्नियैवैनम् मिमीते तस्मान् नाना वीर्या अङ्गुलयः सर्वास्व् अङ्गुष्ठम् उप नि गृह्णाति तस्मात् समावद्वीर्यो ऽन्याभिर् अङ्गुलिभिस् तस्मात् सर्वा अनु सं चरति यत् सह सर्वाभिर् मिमीत सꣳश्लिष्टा अङ्गुलयो जायेरन् । एकयैकयोत्सर्गम् मिमीते तस्माद् विभक्ता जायन्ते पञ्च कृत्वो यजुषा मिमीते पञ्चाक्षरा पङ्क्तिः पाङ्क्तो यज्ञः । यज्ञम् एवाव रुन्द्धे पञ्च कृत्वस् तूष्णीम् दश सम् पद्यन्ते दशाक्षरा विराड् अन्नं विराड् विराजैवान्नाद्यम् अव रुन्द्धे यद् यजुषा मिमीते भूतम् एवाव रुन्द्धे यत् तूष्णीम् भविष्यत् यद् वै तावान् एव सोमः स्याद् यावन्तम् मिमीते यजमानस्यैव स्यान् नापि सदस्यानाम् प्रजाभ्यस् त्वेत्य् उप समूहति सदस्यान् एवान्वाभजति वाससोप नह्यति सर्वदेवत्यं वै वासः सर्वाभिर् एवैनं देवताभिः सम् अर्धयति पशवो वै सोमः प्राणाय त्वेत्य् उप नह्यति प्राणम् एव पशुषु दधाति व्यानाय त्वेत्य् अनु शृन्थति व्यानम् एव पशुषु दधाति तस्मात् स्वपन्तम् प्राणा न जहति ॥
brahmavādino vadanti vicityaḥ somā3 na vicityā3 iti somo vā oṣadhīnām̐ rājā tasmin yad āpannaṃ grasitam evāsya tat | yad vicinuyād yathā''syād grasitaṃ niṣkhidati tādṛg eva tat | yan na vicinuyād yathā'kṣann āpannaṃ vidhāvati tādṛg eva tat kṣodhuko 'dhvaryuḥ syāt kṣodhuko yajamānaḥ somavikrayint somam̐ śodhayety eva brūyāt | yadītaram yadītaram ubhayenaiva somavikrayiṇam arpayati tasmāt somavikrayī kṣodhukaḥ | aruṇo ha smāhaupaveśiḥ somakrayaṇa evāhaṃ tṛtīyasavanam ava rundha iti paśūnāṃ carman mimīte paśūn evāva runddhe paśavo hi tṛtīyam̐ savanam | yaṃ kāmayeta | apaśuḥ syād ity ṛkṣatas tasya mimīta | ṛkṣaṃ vā apaśavyam apaśur eva bhavati yaṃ kāmayeta paśumānt syāt || iti lomatas tasya mimīta | etad vai paśūnām̐ rūpam | rūpeṇaivāsmai paśūn ava runddhe paśumān eva bhavati | apām ante krīṇāti sarasam evainaṃ krīṇāti | amātyo 'sīty āha | amaivainaṃ kurute śukras te graha ity āha śukro hy asya grahaḥ | na sā'ccha yāti mahimānam evāsyāccha yāti | anasā accha yāti tasmād anovāhyam̐ same jīvanam | yatra khalu vā etam̐ śīrṣṇā haranti tasmāc chīrṣahāryaṃ girau jīvanam abhi tyaṃ devam̐ savitāram ity aticchandasarcā mimīte | aticchandā vai sarvāṇi chandām̐si sarvebhir evainaṃ chandobhir mimīte varṣma vā eṣā chandasāṃ yad aticchandāḥ | yad aticchandasarcā mimīte varṣmaivainam̐ samānānāṃ karoti | ekayaikayotsargam mimīte 'yātayāmniyāyātayāmniyaivainam mimīte tasmān nānā vīryā aṅgulayaḥ sarvāsv aṅguṣṭham upa ni gṛhṇāti tasmāt samāvadvīryo 'nyābhir aṅgulibhis tasmāt sarvā anu saṃ carati yat saha sarvābhir mimīta sam̐śliṣṭā aṅgulayo jāyeran | ekayaikayotsargam mimīte tasmād vibhaktā jāyante pañca kṛtvo yajuṣā mimīte pañcākṣarā paṅktiḥ pāṅkto yajñaḥ | yajñam evāva runddhe pañca kṛtvas tūṣṇīm daśa sam padyante daśākṣarā virāḍ annaṃ virāḍ virājaivānnādyam ava runddhe yad yajuṣā mimīte bhūtam evāva runddhe yat tūṣṇīm bhaviṣyat yad vai tāvān eva somaḥ syād yāvantam mimīte yajamānasyaiva syān nāpi sadasyānām prajābhyas tvety upa samūhati sadasyān evānvābhajati vāsasopa nahyati sarvadevatyaṃ vai vāsaḥ sarvābhir evainaṃ devatābhiḥ sam ardhayati paśavo vai somaḥ prāṇāya tvety upa nahyati prāṇam eva paśuṣu dadhāti vyānāya tvety anu śṛnthati vyānam eva paśuṣu dadhāti tasmāt svapantam prāṇā na jahati ||
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.