शिरो वा एतद् यज्ञस्य यद् धविर्धानम् प्राणा उपरवाः । हविर्धाने खायन्ते तस्माच् छीर्षन् प्राणाः । अधस्तात् खायन्ते तस्माद् अधस्ताच् छीर्ष्णः प्राणाः । रक्षोहणो वलगहनो वैष्णवान् खनामीत्य् आह वैष्णवा हि देवतयोपरवाः । असुरा वै निर्यन्तो देवानाम् प्राणेषु वलगान् न्य् अखनन् तान् बाहुमात्रे ऽन्व् अविन्दन् तस्माद् बाहुमात्राः खायन्ते । इदम् अहं तं वलगं उद् वपामि यं नः समानो यम् असमानो निचखानेत्य् आह द्वौ वाव पुरुषौ यश् चैव समानो यश् चासमानः । यम् एवास्मै तौ वलगं निखनस्तस् तम् एवोद् वपति सं तृणत्ति तस्मात् संतृण्णा अन्तरतः प्राणाः । न सम् भिनत्ति तस्माद् असम्भिन्नाः प्राणाः । अपो ऽव नयति तस्माद् आर्द्रा अन्तरतः प्राणाः । यवमतीर् अव नयति ॥ ऊर्ग् वै यवः प्राणा उपरवाः प्राणेष्व् एवोर्जं दधाति बर्हिर् अव स्तृणाति तस्माल् लोमशा अन्तरतः प्राणाः । आज्येन व्याघारयति तेजो वा आज्यम् प्राणा उपरवाः प्राणेष्व् एव तेजो दधाति हनू वा एते यज्ञस्य यद् अधिषवणे न सं तृणत्ति । असंतृण्णे हि हनू अथो खलु दीर्घसोमे संतृद्ये धृत्यै शिरो वा एतद् यज्ञस्य यद् धविर्धानम् प्राणा उपरवा हनू अधिषवणे जिह्वा चर्म ग्रावाणो दन्ता मुखम् आहवनीयो नासिकोत्तरवेदिर् उदरꣳ सदः । यदा खलु वै जिह्वया दत्स्व् अधि खादत्य् अथ मुखं गच्छति यदा मुखं गच्छत्य् अथोदरं गच्छति तस्माद् धविर्धाने चर्मन्न् अधि ग्रावभिर् अभिषुत्याहवनीये हुत्वा प्रत्यञ्चः परेत्य सदसि भक्षयन्ति यो वै विराजो यज्ञमुखे दोहं वेद दुह एवैनाम् इयं वै विराट् तस्यै त्वक् चर्मोधो ऽधिषवणे स्तना उपरवा ग्रावाणो वत्सा ऋत्विजो दुहन्ति सोमः पयः । य एवं वेद दुह एवैनाम् ॥
śiro vā etad yajñasya yad dhavirdhānam prāṇā uparavāḥ | havirdhāne khāyante tasmāc chīrṣan prāṇāḥ | adhastāt khāyante tasmād adhastāc chīrṣṇaḥ prāṇāḥ | rakṣohaṇo valagahano vaiṣṇavān khanāmīty āha vaiṣṇavā hi devatayoparavāḥ | asurā vai niryanto devānām prāṇeṣu valagān ny akhanan tān bāhumātre 'nv avindan tasmād bāhumātrāḥ khāyante | idam ahaṃ taṃ valagaṃ ud vapāmi yaṃ naḥ samāno yam asamāno nicakhānety āha dvau vāva puruṣau yaś caiva samāno yaś cāsamānaḥ | yam evāsmai tau valagaṃ nikhanastas tam evod vapati saṃ tṛṇatti tasmāt saṃtṛṇṇā antarataḥ prāṇāḥ | na sam bhinatti tasmād asambhinnāḥ prāṇāḥ | apo 'va nayati tasmād ārdrā antarataḥ prāṇāḥ | yavamatīr ava nayati || ūrg vai yavaḥ prāṇā uparavāḥ prāṇeṣv evorjaṃ dadhāti barhir ava stṛṇāti tasmāl lomaśā antarataḥ prāṇāḥ | ājyena vyāghārayati tejo vā ājyam prāṇā uparavāḥ prāṇeṣv eva tejo dadhāti hanū vā ete yajñasya yad adhiṣavaṇe na saṃ tṛṇatti | asaṃtṛṇṇe hi hanū atho khalu dīrghasome saṃtṛdye dhṛtyai śiro vā etad yajñasya yad dhavirdhānam prāṇā uparavā hanū adhiṣavaṇe jihvā carma grāvāṇo dantā mukham āhavanīyo nāsikottaravedir udaram̐ sadaḥ | yadā khalu vai jihvayā datsv adhi khādaty atha mukhaṃ gacchati yadā mukhaṃ gacchaty athodaraṃ gacchati tasmād dhavirdhāne carmann adhi grāvabhir abhiṣutyāhavanīye hutvā pratyañcaḥ paretya sadasi bhakṣayanti yo vai virājo yajñamukhe dohaṃ veda duha evainām iyaṃ vai virāṭ tasyai tvak carmodho 'dhiṣavaṇe stanā uparavā grāvāṇo vatsā ṛtvijo duhanti somaḥ payaḥ | ya evaṃ veda duha evainām ||
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.