पृथिव्यै त्वान्तरिक्षाय त्वा दिवे त्वेत्य् आहैभ्य एवैनं लोकेभ्यः प्रोक्षति पराञ्चम् प्रोक्षति पराङ् इव हि सुवर्गो लोकः क्रूरम् इव वा एतत् करोति यत् खनत्य् अपोऽव नयति शान्त्यै यवमतीर् अव नयत्य् ऊर्ग् वै यवो यजमानेन यूपः सम्मितो यावान् एव यजमानस् तावतीम् एवास्मिन्न् ऊर्जं दधाति पितृणाꣳ सदनम् असीति बर्हिर् अव स्तृणाति पितृदेवत्यꣳ ह्य् एतद् यन् निखातं यद् बर्हिर् अनवस्तीर्य मिनुयात् पितृदेवत्यो निखातः स्याद् बर्हिर् अवस्तीर्य मिनोत्य् अस्याम् एवैनम् मिनोति यूपशकलम् अवास्यति सतेजसम् एवैनम् मिनोति देवस् त्वा सविता मध्वानक्त्व् इत्य् आह तेजसैवैनम् अनक्ति सुपिप्पलाभ्यस् त्वौषधीभ्य इति चषालम् प्रति मुञ्चति तस्माच् छीर्षत ओषधयः फलं गृह्णन्त्य् अनक्ति तेजो वा आज्यं यजमानेनाग्निष्ठाऽश्रिः सम्मिता यद् अग्निष्ठाम् अश्रिम् अनक्ति यजमानम् एव तेजसाऽनक्त्य् आन्तम् अनक्त्य् आन्तम् एव यजमानं तेजसाऽनक्ति सर्वतः परि मृशत्य् अपरिवर्गम् एवास्मिन् तेजो दधात्य् उद् दिवꣳ स्तभानाऽन्तरिक्षम् पृणेत्य् आहैषां लोकानां विधृत्यै वैष्णव्यर्चा कल्पयति वैष्णवो वै देवतया यूपः स्वयैवैनं देवतया कल्पयति द्वाभ्यां कल्पयति द्विपाद् यज्मानः प्रतिष्ठित्यै यं कामयेत तेजसैनं देवताभिर् इन्द्रियेण व्यर्धयेयम् इत्य् अग्निष्ठां तस्याश्रिं आहवनीयाद् इत्थं वेत्थं वाति नावयेत् तेजसैवैनं देवताभिर् इन्द्रियेण व्यर्धयति यं कामयेत तेजसैनं देवताभिर् इन्द्रियेण सम् अर्धयेयम् इति ॥ अग्निष्ठां तस्याश्रिम् आहवनीयेन सम् मिनुयात् तेजसैवैनं देवताभिर् इन्द्रियेण सम् अर्धयति ब्रह्मवनिं त्वा क्षत्रवनिम् इत्य् आह यथायजुर् एवैतत् परि व्ययत्य् ऊर्ग् वै रशना यजमानेन यूपः सम्मितो यजमानम् एवोर्जा सम् अर्धयति नाभिदघ्ने परि व्ययति नाभिदघ्न एवास्मा ऊर्जं दधाति तस्मान् नाभिदघ्न ऊर्जा भुञ्जते यं कामयेतोर्जैनम् व्यर्धयेयम् इत्य् ऊर्ध्वां वा तस्यावाचीं वाऽवोहेद् ऊर्जैवैनं व्यर्धयति यदि कामयेत वर्षुकः पर्जन्यः स्याद् इत्य् अवाचीम् अवोहेद् वृष्टिम् एव नि यच्छति यदि कामयेतावर्षुकः स्याद् इत्य् ऊर्ध्वाम् उद् ऊहेद् वृष्टिम् एवोद् यच्छति पितृणां निखातम् मनुष्याणामूर्ध्वं निखाताद् आ रशनाया ओषधीनाꣳ रशना विश्वेषाम् देवानां ऊर्ध्वꣳ रशनाया आ चषालाद् इन्द्रस्य चषालꣳ साध्यानाम् अतिरिक्तꣳ स वा एष सर्व देवत्यो यद् यूपो यद् यूपम् मिनोति सर्वा एव देवताः प्रीणाति यज्ञेन वै देवाः सुवर्गं लोकम् आयन् ते ऽमन्यन्त मनुष्या नो ऽन्वाभविष्यन्तीति ते यूपेन योपयित्वा सुवर्गं लोकम् आयन् तम् ऋषयो यूपेनैवानु प्राजानन् तद् यूपस्य यूपत्वम् । यद् यूपम् मिनोति सुवर्गस्य लोकस्य प्रज्ञात्यै पुरस्तान् मिनोति पुरस्ताद् धि यज्ञस्य प्रज्ञायते ऽप्रज्ञातꣳ हि तद् यद् अतिपन्न आहुर् इदं कार्यम् आसीद् इति साध्या वै देवा यज्ञम् अत्य् अमन्यन्त तान् यज्ञो नास्पृशत् तान् यद् यज्ञस्यातिरिक्तम् आसीत् तद् अस्पृशद् अतिरिक्तं वा एतद् यज्ञस्य यद् अग्नाव् अग्निम् मथित्वा प्रहरत्य् अतिरिक्तम् एतत् यूपस्य यद् ऊर्ध्वं चषालात् तेषां तद् भागधेयं तान् एव तेन प्रीणाति देवा वै सꣳस्थिते सोमे प्र स्रुचोहरन् प्र यूपं ते ऽमन्यन्त यज्ञवेशसं वा इदं कुर्म इति ते प्रस्तरꣳ स्रुचाꣳ निष्क्रयणम् अपश्यन्त् स्वरुं यूपस्य सꣳस्थिते सोमे प्र प्रस्तरꣳ हरति जुहोति स्वरुं अयज्ञवेशसाय ॥
pṛthivyai tvāntarikṣāya tvā dive tvety āhaibhya evainaṃ lokebhyaḥ prokṣati parāñcam prokṣati parāṅ iva hi suvargo lokaḥ krūram iva vā etat karoti yat khanaty apo'va nayati śāntyai yavamatīr ava nayaty ūrg vai yavo yajamānena yūpaḥ sammito yāvān eva yajamānas tāvatīm evāsminn ūrjaṃ dadhāti pitṛṇām̐ sadanam asīti barhir ava stṛṇāti pitṛdevatyam̐ hy etad yan nikhātaṃ yad barhir anavastīrya minuyāt pitṛdevatyo nikhātaḥ syād barhir avastīrya minoty asyām evainam minoti yūpaśakalam avāsyati satejasam evainam minoti devas tvā savitā madhvānaktv ity āha tejasaivainam anakti supippalābhyas tvauṣadhībhya iti caṣālam prati muñcati tasmāc chīrṣata oṣadhayaḥ phalaṃ gṛhṇanty anakti tejo vā ājyaṃ yajamānenāgniṣṭhā'śriḥ sammitā yad agniṣṭhām aśrim anakti yajamānam eva tejasā'nakty āntam anakty āntam eva yajamānaṃ tejasā'nakti sarvataḥ pari mṛśaty aparivargam evāsmin tejo dadhāty ud divam̐ stabhānā'ntarikṣam pṛṇety āhaiṣāṃ lokānāṃ vidhṛtyai vaiṣṇavyarcā kalpayati vaiṣṇavo vai devatayā yūpaḥ svayaivainaṃ devatayā kalpayati dvābhyāṃ kalpayati dvipād yajmānaḥ pratiṣṭhityai yaṃ kāmayeta tejasainaṃ devatābhir indriyeṇa vyardhayeyam ity agniṣṭhāṃ tasyāśriṃ āhavanīyād itthaṃ vetthaṃ vāti nāvayet tejasaivainaṃ devatābhir indriyeṇa vyardhayati yaṃ kāmayeta tejasainaṃ devatābhir indriyeṇa sam ardhayeyam iti || agniṣṭhāṃ tasyāśrim āhavanīyena sam minuyāt tejasaivainaṃ devatābhir indriyeṇa sam ardhayati brahmavaniṃ tvā kṣatravanim ity āha yathāyajur evaitat pari vyayaty ūrg vai raśanā yajamānena yūpaḥ sammito yajamānam evorjā sam ardhayati nābhidaghne pari vyayati nābhidaghna evāsmā ūrjaṃ dadhāti tasmān nābhidaghna ūrjā bhuñjate yaṃ kāmayetorjainam vyardhayeyam ity ūrdhvāṃ vā tasyāvācīṃ vā'vohed ūrjaivainaṃ vyardhayati yadi kāmayeta varṣukaḥ parjanyaḥ syād ity avācīm avohed vṛṣṭim eva ni yacchati yadi kāmayetāvarṣukaḥ syād ity ūrdhvām ud ūhed vṛṣṭim evod yacchati pitṛṇāṃ nikhātam manuṣyāṇāmūrdhvaṃ nikhātād ā raśanāyā oṣadhīnām̐ raśanā viśveṣām devānāṃ ūrdhvam̐ raśanāyā ā caṣālād indrasya caṣālam̐ sādhyānām atiriktam̐ sa vā eṣa sarva devatyo yad yūpo yad yūpam minoti sarvā eva devatāḥ prīṇāti yajñena vai devāḥ suvargaṃ lokam āyan te 'manyanta manuṣyā no 'nvābhaviṣyantīti te yūpena yopayitvā suvargaṃ lokam āyan tam ṛṣayo yūpenaivānu prājānan tad yūpasya yūpatvam | yad yūpam minoti suvargasya lokasya prajñātyai purastān minoti purastād dhi yajñasya prajñāyate 'prajñātam̐ hi tad yad atipanna āhur idaṃ kāryam āsīd iti sādhyā vai devā yajñam aty amanyanta tān yajño nāspṛśat tān yad yajñasyātiriktam āsīt tad aspṛśad atiriktaṃ vā etad yajñasya yad agnāv agnim mathitvā praharaty atiriktam etat yūpasya yad ūrdhvaṃ caṣālāt teṣāṃ tad bhāgadheyaṃ tān eva tena prīṇāti devā vai sam̐sthite some pra srucoharan pra yūpaṃ te 'manyanta yajñaveśasaṃ vā idaṃ kurma iti te prastaram̐ srucām̐ niṣkrayaṇam apaśyant svaruṃ yūpasya sam̐sthite some pra prastaram̐ harati juhoti svaruṃ ayajñaveśasāya ||
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.