Library·Samkara: Upadesasahasri·2·2.2·2.2.55

Samkara: Upadesasahasri 2.2.55

UpadS 2.2.55

नन्व् अविद्याध्यारोपितं [यत्र] यत् तद् असत् [तत्र] दृष्टम्, यथा रजतं शुक्तिकायाम्, स्थाणौ पुरुषः, रज्ज्वां सर्पः, आकाशे तलमलिनत्वम् इत्यादि । तथा देहात्मनोर् अपि नित्यम् एवो निरन्तराविविक्तप्रत्ययतयेतरेतराध्यारोपणा कृता स्यात्, तद् इतरेतरयोर् नित्यम् एवासत्त्वं स्यात् । यथा शुक्तिकादिष्व् अविद्याध्यारोपितानां रजतादीनां नित्यम् एवात्यन्तासत्त्वम्, तद्विपरीतानां च विपरीतेषु, तद्वद् देहात्मनोर् अविद्ययैवेतरेतराध्यारोपणा कृता स्यात् । तत्रैवं सति देहात्मनोर् असत्त्वं प्रसज्येत । तच् चानिष्टम्, वैनाशिकपक्षत्वात् । अथ तद्विपर्ययेण देह आत्मन्य् अविद्ययाध्यारोपितः, देहस्यात्मनि सति असत्त्वं प्रसज्येत । तच् चानिष्टम्, प्रत्यक्षादिविरोधात् । तस्माद् देहात्मानौ नाविद्ययेतरेतरस्मिन्न् अध्यारोपितौ । कथं तर्हि । वंशस्तम्भवन् नित्यसंयुक्तौ

nanv avidyādhyāropitaṃ [yatra] yat tad asat [tatra] dṛṣṭam, yathā rajataṃ śuktikāyām, sthāṇau puruṣaḥ, rajjvāṃ sarpaḥ, ākāśe talamalinatvam ityādi / tathā dehātmanor api nityam evo nirantarāviviktapratyayatayetaretarādhyāropaṇā kṛtā syāt, tad itaretarayor nityam evāsattvaṃ syāt / yathā śuktikādiṣv avidyādhyāropitānāṃ rajatādīnāṃ nityam evātyantāsattvam, tadviparītānāṃ ca viparīteṣu, tadvad dehātmanor avidyayaivetaretarādhyāropaṇā kṛtā syāt / tatraivaṃ sati dehātmanor asattvaṃ prasajyeta / tac cāniṣṭam, vaināśikapakṣatvāt / atha tadviparyayeṇa deha ātmany avidyayādhyāropitaḥ, dehasyātmani sati asattvaṃ prasajyeta / tac cāniṣṭam, pratyakṣādivirodhāt / tasmād dehātmānau nāvidyayetaretarasminn adhyāropitau / kathaṃ tarhi / vaṃśastambhavan nityasaṃyuktau

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/UpadS/2.2.55

Cite as: Samkara: Upadesasahasri 2.2.55, in HREEM (hreem.cc/library/UpadS/2.2.55), after GRETIL, Part 1 and part 2 as GRETIL numbers them (SamUpad_I / SamUpad_II); ref =….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/vedanta/samkupad_u.htm — Part 1 and part 2 as GRETIL numbers them (SamUpad_I / SamUpad_II); ref = part.chapter.verse-or-paragraph.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text