Library·Vājasaneyi Saṃhitā (Śukla Yajurveda, as given on Wikisource)·23

Vājasaneyi Saṃhitā (Śukla Yajurveda, as given on Wikisource) 23

हिरण्यगर्भः सम् अवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिर् एक ऽ आसीत् । स दाधार पृथिवीं द्याम् उतेमां कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

hiraṇyagarbhaḥ sam avartatāgre bhūtasya jātaḥ patir eka ' āsīt | sa dādhāra pṛthivīṃ dyām utemāṃ kasmai devāya haviṣā vidhema ||

In the beginning rose Hiranyagarbha, born Only Lord of all created beings. He fixed and holdeth up this earth and heaven. What God shall we adore with our oblation?

Translated by Ralph T. H. Griffith (1896)This is the translator's rendering of the same verse where it occurs at RV 10.121.1; the wording of this text may differ in places.

उपयामगृहीतो ऽसि प्रजापतये त्वा जुष्टं गृह्णामि । एष ते योनिः सूर्यस् ते महिमा । यस् ते ऽहन्त् संवत्सरे महिमा संबभूव यस् ते वायाव् अन्तरिक्षे महिमा संबभूव यस् ते दिवि सूर्ये महिमा संबभूव तस्मै ते महिम्ने प्रजापतये स्वाहा देवेभ्यः ॥

upayāmagṛhīto 'si prajāpataye tvā juṣṭaṃ gṛhṇāmi | eṣa te yoniḥ sūryas te mahimā | yas te 'hant saṃvatsare mahimā saṃbabhūva yas te vāyāv antarikṣe mahimā saṃbabhūva yas te divi sūrye mahimā saṃbabhūva tasmai te mahimne prajāpataye svāhā devebhyaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः प्राणतो निमिषतो महित्वैक ऽ इद् राजा जगतो बभूव । य ऽ ईशे ऽ अस्य द्विपदश् चतुष्पदः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥

yaḥ prāṇato nimiṣato mahitvaika ' id rājā jagato babhūva | ya ' īśe ' asya dvipadaś catuṣpadaḥ kasmai devāya haviṣā vidhema ||

Who by his grandeur hath become Sole Ruler of all the moving world that breathes and slumbers; He who is Lord of men and Lord of cattle. What God shall we adore with our oblation?

Translated by Ralph T. H. Griffith (1896)This is the translator's rendering of the same verse where it occurs at RV 10.121.3; the wording of this text may differ in places.

उपयामगृहीतो ऽसि प्रजापतये त्वा जुष्टं गृह्णामि । एष ते योनिश् चन्द्रस् ते महिमा । यस् ते रात्रौ संवत्सरे महिमा संबभूव यस् ते पृथिव्याम् अग्नौ महिमा संबभूव यस् ते नक्षत्रेषु चन्द्रमसि महिमा संबभूव तस्मै ते महिम्ने प्रजापतये देवेभ्यः स्वाहा ॥

upayāmagṛhīto 'si prajāpataye tvā juṣṭaṃ gṛhṇāmi | eṣa te yoniś candras te mahimā | yas te rātrau saṃvatsare mahimā saṃbabhūva yas te pṛthivyām agnau mahimā saṃbabhūva yas te nakṣatreṣu candramasi mahimā saṃbabhūva tasmai te mahimne prajāpataye devebhyaḥ svāhā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युञ्जन्ति ब्रध्नम् अरुषं चरन्तं परि तस्थुषः । रोचन्ते रोचना दिवि ॥

yuñjanti bradhnam aruṣaṃ carantaṃ pari tasthuṣaḥ | rocante rocanā divi ||

They who stand round him as he moves harness the bright, the ruddy Steed The lights are shining in the sky.

Translated by Ralph T. H. Griffith (1896)This is the translator's rendering of the same verse where it occurs at RV 1.6.1; the wording of this text may differ in places.

युञ्जन्त्य् अस्य काम्या हरी विपक्षसा रथे । शोणा धृष्णू नृवाहसा ॥

yuñjanty asya kāmyā harī vipakṣasā rathe | śoṇā dhṛṣṇū nṛvāhasā ||

On both sides to the car they yoke the two bay coursers dear to him, Bold, tawny, bearers of the Chief.

Translated by Ralph T. H. Griffith (1896)This is the translator's rendering of the same verse where it occurs at RV 1.6.2; the wording of this text may differ in places.

यद् वातो ऽ अपो ऽ अगनीगन् प्रियाम् इन्द्रस्य तन्वम् । एतꣳ स्तोतर् अनेन पथा पुनर् अश्वम् आ वर्तयासि नः ॥

yad vāto ' apo ' aganīgan priyām indrasya tanvam | etam̐ stotar anena pathā punar aśvam ā vartayāsi naḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसवस् त्वाञ्जन्तु गायत्रेण छन्दसा । रुद्रास् त्वाञ्जन्तु त्रैष्टुभेन छन्दसा । आदित्यास् त्वाञ्जन्तु जागतेन छन्दसा । भूर् भुवः स्वर् लाजी3ञ् छाची3न् यव्ये गव्यऽ एतद् अन्नम् अत्त देवा ऽ एतद् अन्नम् अद्धि प्रजापते ॥

vasavas tvāñjantu gāyatreṇa chandasā | rudrās tvāñjantu traiṣṭubhena chandasā | ādityās tvāñjantu jāgatena chandasā | bhūr bhuvaḥ svar lājī3ñ chācī3n yavye gavya' etad annam atta devā ' etad annam addhi prajāpate ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कः स्विद् एकाकी चरति क ऽ उ स्विज् जायते पुनः । किꣳ स्विद्धिमस्य भेषजं किम् व् आवपनं महत् ॥

kaḥ svid ekākī carati ka ' u svij jāyate punaḥ | kim̐ sviddhimasya bheṣajaṃ kim v āvapanaṃ mahat ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्य ऽ एकाकी चरति चन्द्रमा जायते पुनः । अग्निर् हिमस्य भेषजं भूमिर् आवपनं महत् ॥

sūrya ' ekākī carati candramā jāyate punaḥ | agnir himasya bheṣajaṃ bhūmir āvapanaṃ mahat ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

का स्विद् आसीत् पूर्वचित्तिः किꣳ स्विद् आसीद् बृहद् वयः । का स्विद् आसीत् पिलिप्पिला का स्विद् आसीत् पिशङ्गिला ॥

kā svid āsīt pūrvacittiḥ kim̐ svid āsīd bṛhad vayaḥ | kā svid āsīt pilippilā kā svid āsīt piśaṅgilā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्यौर् आसीत् पूर्वचित्तिः अश्व ऽ आसीद् बृहद् वयः । अविर् आसीत् पिलिप्पिला रात्रिर् आसीत् पिशङ्गिला ॥

dyaur āsīt pūrvacittiḥ aśva ' āsīd bṛhad vayaḥ | avir āsīt pilippilā rātrir āsīt piśaṅgilā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायुष् ट्वा पचतैर् अवतु । असितग्रीवश् छागैः । न्यग्रोधश् चमसैः । शल्मलिर् वृद्ध्या । एष स्य राथ्यो वृषा । पड्भिश् चतुर्भिर् एद् अगन् । ब्रह्माकृष्णश् च नो ऽवतु । नमो ऽग्नये ॥

vāyuṣ ṭvā pacatair avatu | asitagrīvaś chāgaiḥ | nyagrodhaś camasaiḥ | śalmalir vṛddhyā | eṣa sya rāthyo vṛṣā | paḍbhiś caturbhir ed agan | brahmākṛṣṇaś ca no 'vatu | namo 'gnaye ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सꣳशितो रश्मिना रथः सꣳशितो रश्मिना हयः । सꣳशितो अप्स्व् अप्सुजा ब्रह्मा सोमपुरोगवः ॥

sam̐śito raśminā rathaḥ sam̐śito raśminā hayaḥ | sam̐śito apsv apsujā brahmā somapurogavaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं वाजिꣳस् तन्वं कल्पयस्व स्वयं यजस्व स्वयं जुषस्व । महिमा ते ऽन्येन न संनशे ॥

svayaṃ vājim̐s tanvaṃ kalpayasva svayaṃ yajasva svayaṃ juṣasva | mahimā te 'nyena na saṃnaśe ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न वा ऽ उ ऽ एतन् म्रियसे न रिष्यसि देवाꣳ२ऽ इद् एषि पथिभिः सुगेभिः । यत्रासते सुकृतो यत्र ते ययुस् तत्र त्वा देवः सविता दधातु ॥

na vā ' u ' etan mriyase na riṣyasi devām̐2' id eṣi pathibhiḥ sugebhiḥ | yatrāsate sukṛto yatra te yayus tatra tvā devaḥ savitā dadhātu ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निः पशुर् आसीत् तेनायजन्त स ऽ एतं लोकम् अजयद् यस्मिन्न् अग्निः स ते लोको भविष्यति तं जेष्यसि पिबैता ऽ अपः । वायुः पशुर् आसीत् तेनायजन्त स ऽ एतं लोकम् अजयद् यस्मिन् वायुः स ते लोको भविष्यति तं जेष्यसि पिबैता ऽ अपः । सूर्यः पशुर् आसीत् तेनायजन्त स ऽ एतं लोकम् अजयद् यस्मिन्त् सूर्यः स ते लोको भविष्यति तं जेष्यसि पिबैता ऽ अपः ॥

agniḥ paśur āsīt tenāyajanta sa ' etaṃ lokam ajayad yasminn agniḥ sa te loko bhaviṣyati taṃ jeṣyasi pibaitā ' apaḥ | vāyuḥ paśur āsīt tenāyajanta sa ' etaṃ lokam ajayad yasmin vāyuḥ sa te loko bhaviṣyati taṃ jeṣyasi pibaitā ' apaḥ | sūryaḥ paśur āsīt tenāyajanta sa ' etaṃ lokam ajayad yasmint sūryaḥ sa te loko bhaviṣyati taṃ jeṣyasi pibaitā ' apaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणाय स्वाहा । अपानाय स्वाहा । व्यानाय स्वाहा अम्बे ऽ अम्बिके ऽम्बालिके न मा नयति कश् चन । ससस्त्य् अश्वकः सुभद्रिकां काम्पीलवासिनीम् ॥

prāṇāya svāhā | apānāya svāhā | vyānāya svāhā ambe ' ambike 'mbālike na mā nayati kaś cana | sasasty aśvakaḥ subhadrikāṃ kāmpīlavāsinīm ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गणानां त्वा गणपतिꣳ हवामहे प्रियाणां त्वा प्रियपतिꣳ हवामहे निधीनां त्वा निधिपतिꣳ हवामहे वसो मम । आहम् अजानि गर्भधम् आ त्वम् अजासि गर्भधम् ॥

gaṇānāṃ tvā gaṇapatim̐ havāmahe priyāṇāṃ tvā priyapatim̐ havāmahe nidhīnāṃ tvā nidhipatim̐ havāmahe vaso mama | āham ajāni garbhadham ā tvam ajāsi garbhadham ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ता ऽ उभौ चतुरः पदः सम्प्र सारयाव स्वर्गे लोके प्रोर्णुवाथां वृषा वाजी रेतोधा रेतो दधातु ॥

tā ' ubhau caturaḥ padaḥ sampra sārayāva svarge loke prorṇuvāthāṃ vṛṣā vājī retodhā reto dadhātu ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सक्थ्या ऽ अव गुदं धेहि सम् अञ्जिं चारया वृषन् । य स्त्रीणां जीवभोजनः ॥

utsakthyā ' ava gudaṃ dhehi sam añjiṃ cārayā vṛṣan | ya strīṇāṃ jīvabhojanaḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यकासकौ शकुन्तिकाहलग् इति वञ्चति । आ हन्ति गभे पसो निगल्गलीति धारका ॥

yakāsakau śakuntikāhalag iti vañcati | ā hanti gabhe paso nigalgalīti dhārakā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यको ऽसकौ शकुन्तक ऽ आहलग् इति वञ्चति । विवक्षत ऽ इव ते मुखम् अध्वर्यो मा नस् त्वम् अभि भाषथाः ॥

yako 'sakau śakuntaka ' āhalag iti vañcati | vivakṣata ' iva te mukham adhvaryo mā nas tvam abhi bhāṣathāḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माता च ते पिता च ते ऽग्रं वृक्षस्य रोहतः । प्रतिलामीति ते पिता गभे मुष्टिम् अतꣳसयत् ॥

mātā ca te pitā ca te 'graṃ vṛkṣasya rohataḥ | pratilāmīti te pitā gabhe muṣṭim atam̐sayat ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माता च ते पिता च ते ऽग्रे वृक्षस्य क्रीडतः । विवक्षत ऽइव ते मुखं ब्रह्मन् मा नस् त्वं वदो बहु ॥

mātā ca te pitā ca te 'gre vṛkṣasya krīḍataḥ | vivakṣata 'iva te mukhaṃ brahman mā nas tvaṃ vado bahu ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वम् एनाम् उच्छ्रापय गिरौ भारꣳ हरन्न् इव । अथास्यै मध्यम् एधताꣳ शीते वाते पुनन्न् इव ॥

ūrdhvam enām ucchrāpaya girau bhāram̐ harann iva | athāsyai madhyam edhatām̐ śīte vāte punann iva ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऊर्ध्वम् एनम् उच्छ्रापय गिरौ भारꣳ हरन्न् इव । अथास्य मध्यम् एजतु शीते वाते पुनन्न् इव ॥

ūrdhvam enam ucchrāpaya girau bhāram̐ harann iva | athāsya madhyam ejatu śīte vāte punann iva ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् अस्या ऽ अꣳहुभेद्याः कृधु स्थूलम् उपातसत् । मुष्काविदस्या ऽ एजतो गोशफे शकुलाव् इव ॥

yad asyā ' am̐hubhedyāḥ kṛdhu sthūlam upātasat | muṣkāvidasyā ' ejato gośaphe śakulāv iva ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् देवासो ललामगुं प्र विष्टीमिनम् आविषुः । सक्थ्ना देदिश्यते नारी सत्यस्याक्षिभुवो यथा ॥

yad devāso lalāmaguṃ pra viṣṭīminam āviṣuḥ | sakthnā dediśyate nārī satyasyākṣibhuvo yathā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्धरिणो यवम् अत्ति न पुष्टं पशु मन्यते । शूद्रा यद् अर्यजारा न पोषाय धनायति ॥

yaddhariṇo yavam atti na puṣṭaṃ paśu manyate | śūdrā yad aryajārā na poṣāya dhanāyati ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्धरिणो यवम् अत्ति न पुष्टं बहु मन्यते । शूद्रो यद् अर्यायै जारो न पोषम् अनु मन्यते ॥

yaddhariṇo yavam atti na puṣṭaṃ bahu manyate | śūdro yad aryāyai jāro na poṣam anu manyate ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दधिक्राव्णो ऽ अकारिषं जिष्णोर् अश्वस्य वाजिनः । सुरभि नो मुखा करत् प्र ण ऽ आयूꣳषि तारिषत् ॥

dadhikrāvṇo ' akāriṣaṃ jiṣṇor aśvasya vājinaḥ | surabhi no mukhā karat pra ṇa ' āyūm̐ṣi tāriṣat ||

So have I glorified with praise strong Dadhikravan, conquering Steed. Sweet may he make our mouths; may he prolong the days we have to live.

Translated by Ralph T. H. Griffith (1896)This is the translator's rendering of the same verse where it occurs at RV 4.39.6; the wording of this text may differ in places.

गायत्री त्रिष्टुब् जगत्य् अनुष्टुप् पङ्क्त्या सह । बृहत्य् उष्णिहा ककुप् सूचीभिः शम्यन्तु त्वा ॥

gāyatrī triṣṭub jagaty anuṣṭup paṅktyā saha | bṛhaty uṣṇihā kakup sūcībhiḥ śamyantu tvā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विपदा याश् चतुष्पदास् त्रिपदा याश् च षट्पदाः । विच्छन्दा याश् च सच्छन्दाः सूचीभिः शम्यन्तु त्वा ॥

dvipadā yāś catuṣpadās tripadā yāś ca ṣaṭpadāḥ | vicchandā yāś ca sacchandāḥ sūcībhiḥ śamyantu tvā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महानाम्न्यो रेवत्यो विश्वा आशाः प्रभूवरीः । मैघीर् विद्युतो वाचः सूचीभिः शम्यन्तु त्वा ॥

mahānāmnyo revatyo viśvā āśāḥ prabhūvarīḥ | maighīr vidyuto vācaḥ sūcībhiḥ śamyantu tvā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नार्यस् ते पत्न्यो लोम विचिन्वन्तु मनीषया । देवानां पत्न्यो दिशः सूचीभिः शम्यन्तु त्वा ॥

nāryas te patnyo loma vicinvantu manīṣayā | devānāṃ patnyo diśaḥ sūcībhiḥ śamyantu tvā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजता हरिणीः सीसा युजो युज्यन्ते कर्मभिः । अश्वस्य वाजिनस् त्वचि सिमाः शम्यन्तु शम्यन्तीः ॥

rajatā hariṇīḥ sīsā yujo yujyante karmabhiḥ | aśvasya vājinas tvaci simāḥ śamyantu śamyantīḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुविद् अङ्ग यवमन्तो यवं चिद् यथा दान्त्य् अनुपूर्वं वियूय । इहेहैषां कृणुहि भोजनानि ये बर्हिषो नम ऽ उक्तिं यजन्ति ॥

kuvid aṅga yavamanto yavaṃ cid yathā dānty anupūrvaṃ viyūya | ihehaiṣāṃ kṛṇuhi bhojanāni ye barhiṣo nama ' uktiṃ yajanti ||

What then? As men whose fields are full of barley reap the ripe corn removing it in order, So bring the food of those men, bring it hither, who went not to prepare the grass for worship.

Translated by Ralph T. H. Griffith (1896)This is the translator's rendering of the same verse where it occurs at RV 10.131.2; the wording of this text may differ in places.

कस् त्वा छ्यति कस् त्वा वि शास्ति कस् ते गात्राणि शम्यति । क ऽ उ ते शमिता कविः ॥

kas tvā chyati kas tvā vi śāsti kas te gātrāṇi śamyati | ka ' u te śamitā kaviḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋतवस्त ऽ ऋतुथा पर्व शमितारो वि शासतु । संवत्सरस्य तेजसा शमीभिः शम्यन्तु त्वा ॥

ṛtavasta ' ṛtuthā parva śamitāro vi śāsatu | saṃvatsarasya tejasā śamībhiḥ śamyantu tvā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्धमासाः परूꣳषि ते मासा ऽ आ च्छ्यन्तु शम्यन्तः । अहोरात्राणि मरुतो विलिष्टꣳ सूदयन्तु ते ॥

ardhamāsāḥ parūm̐ṣi te māsā ' ā cchyantu śamyantaḥ | ahorātrāṇi maruto viliṣṭam̐ sūdayantu te ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैव्या ऽ अध्वर्यवस् त्वा छ्यन्तु वि च आसतु । गात्राणि पर्वशस् ते सिमाः कृण्वन्तु शम्यन्तीः ॥

daivyā ' adhvaryavas tvā chyantu vi ca āsatu | gātrāṇi parvaśas te simāḥ kṛṇvantu śamyantīḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्यौस् ते पृथिव्यन्तरिक्षं वायुश् छिद्रं पृणातु ते । सूयस् ते नक्षत्रैः सह लोकं कृणोतु साधुया ॥

dyaus te pṛthivyantarikṣaṃ vāyuś chidraṃ pṛṇātu te | sūyas te nakṣatraiḥ saha lokaṃ kṛṇotu sādhuyā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शं ते परेभ्यो गात्रेभ्यः शम् अस्त्व् अवरेभ्यः । शम् अस्थभ्यो मज्जभ्यः शम् व् अस्तु तन्वै तव ॥

śaṃ te parebhyo gātrebhyaḥ śam astv avarebhyaḥ | śam asthabhyo majjabhyaḥ śam v astu tanvai tava ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कः स्विद् एकाकी चरति क ऽ उ स्विज् जायते पुनः । किꣳ स्विद्धिमस्य भेषजं किम् व् आवपनं महत् ॥

kaḥ svid ekākī carati ka ' u svij jāyate punaḥ | kim̐ sviddhimasya bheṣajaṃ kim v āvapanaṃ mahat ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्य ऽ एकाकी चरति चन्द्रमा जायते पुनः । अग्निर् हिमस्य भेषजं भूमिर् आवपनं महत् ॥

sūrya ' ekākī carati candramā jāyate punaḥ | agnir himasya bheṣajaṃ bhūmir āvapanaṃ mahat ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किꣳ स्वित् सूर्यसमं ज्योतिः किꣳ समुद्रसमꣳ सरः । किꣳ स्वित् पृथिव्यै वर्षीयः कस्य मात्रा न विद्यते ॥

kim̐ svit sūryasamaṃ jyotiḥ kim̐ samudrasamam̐ saraḥ | kim̐ svit pṛthivyai varṣīyaḥ kasya mātrā na vidyate ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्म सूर्यसमं ज्योतिर् द्यौः समुद्रसमꣳ सरः । इन्द्रः पृथिव्यै वर्षीयान् गोस् तु मात्रा न विद्यते ॥

brahma sūryasamaṃ jyotir dyauḥ samudrasamam̐ saraḥ | indraḥ pṛthivyai varṣīyān gos tu mātrā na vidyate ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृच्छामि त्वा चितये देवसख यदि त्वम् अत्र मनसा जगन्थ । येषु विष्णुस् त्रिषु पदेष्व् एष्टस् तेषु विश्वं भुवनम् आ विवेशाꣳ३ऽ ॥

pṛcchāmi tvā citaye devasakha yadi tvam atra manasā jagantha | yeṣu viṣṇus triṣu padeṣv eṣṭas teṣu viśvaṃ bhuvanam ā viveśām̐3' ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि तेषु त्रिषु पदेष्व् अस्मि येषु विश्वं भुवनम् आविवेश । सद्यः पर्य् एमि पृथिवीम् उत द्याम् एकेनाङ्गेन दिवो ऽ अस्य पृष्ठम् ॥

api teṣu triṣu padeṣv asmi yeṣu viśvaṃ bhuvanam āviveśa | sadyaḥ pary emi pṛthivīm uta dyām ekenāṅgena divo ' asya pṛṣṭham ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केष्व् अन्तः पुरुष ऽ आ विवेश कान्य् अन्तः पुरुषे ऽ अर्पितानि । एतद् ब्रह्मन्न् उपवल्हामसि त्वा किꣳ स्विन् नः प्रति वोचास्य् अत्र ॥

keṣv antaḥ puruṣa ' ā viveśa kāny antaḥ puruṣe ' arpitāni | etad brahmann upavalhāmasi tvā kim̐ svin naḥ prati vocāsy atra ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चस्व् अन्तः पुरुष ऽ आ विवेश तान्य् अन्तः पुरुषे ऽ अर्पितानि । एतत् त्वात्र प्रतिमन्वानो ऽ अस्मि न मायया भवस्य् उत्तरो मत् ॥

pañcasv antaḥ puruṣa ' ā viveśa tāny antaḥ puruṣe ' arpitāni | etat tvātra pratimanvāno ' asmi na māyayā bhavasy uttaro mat ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

का स्विद् आसीत् पूर्वचित्तिः किꣳ स्विद् आसीद् बृहद् वयः । का स्विद् आसीत् पिलिप्पिला का स्विद् आसीत् पिशङ्गिला ॥

kā svid āsīt pūrvacittiḥ kim̐ svid āsīd bṛhad vayaḥ | kā svid āsīt pilippilā kā svid āsīt piśaṅgilā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्यौर् आसीत् पूर्वचित्तिः अश्वऽ आसीद् बृहद् वयः । अविर् आसीत् पिलिप्पिला रात्रिर् आसीत् पिशङ्गिला ॥

dyaur āsīt pūrvacittiḥ aśva' āsīd bṛhad vayaḥ | avir āsīt pilippilā rātrir āsīt piśaṅgilā ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

का ऽ ईमरे पिशंगिला का ऽ ईं कुरुपिशंगिला । क ऽ ईम् आस्कन्दम् अर्षति क ऽ ईं पन्थां वि सर्पति ॥

kā ' īmare piśaṃgilā kā ' īṃ kurupiśaṃgilā | ka ' īm āskandam arṣati ka ' īṃ panthāṃ vi sarpati ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजारे पिशंगिला श्वावित् कुरुपिशंगिला । शश आस्कन्दम् अर्षत्य् अहिः पन्थां वि सर्पति ॥

ajāre piśaṃgilā śvāvit kurupiśaṃgilā | śaśa āskandam arṣaty ahiḥ panthāṃ vi sarpati ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कत्य् अस्य विष्ठाः कत्य् अक्षराणि कति होमासः कतिधा समिद्धः । यज्ञस्य त्वा विदथा पृच्छम् अत्र कति होतार ऽ ऋतुशो यजन्ति ॥

katy asya viṣṭhāḥ katy akṣarāṇi kati homāsaḥ katidhā samiddhaḥ | yajñasya tvā vidathā pṛccham atra kati hotāra ' ṛtuśo yajanti ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षड् अस्य विष्ठाः शतम् अक्षराण्य् अशीतिर् होमाः समिधो ह तिस्रः । यज्ञस्य ते विदथा प्र ब्रवीमि सप्त होतार ऋतुशो यजन्ति ॥

ṣaḍ asya viṣṭhāḥ śatam akṣarāṇy aśītir homāḥ samidho ha tisraḥ | yajñasya te vidathā pra bravīmi sapta hotāra ṛtuśo yajanti ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को ऽ अस्य वेद भुवनस्य नाभिं को द्यावापृथिवी ऽ अन्तरिक्षम् । कः सूर्यस्य वेद बृहतो जनित्रं को वेद चन्द्रमसं यतोजाः ॥

ko ' asya veda bhuvanasya nābhiṃ ko dyāvāpṛthivī ' antarikṣam | kaḥ sūryasya veda bṛhato janitraṃ ko veda candramasaṃ yatojāḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदाहम् अस्य भुवनस्य नाभिं वेद द्यावापृथिवी ऽ अन्तरिक्षम् । वेद सूर्यस्य बृहतो जनित्रं अथो वेद चन्द्रमसं यतोजाः ॥

vedāham asya bhuvanasya nābhiṃ veda dyāvāpṛthivī ' antarikṣam | veda sūryasya bṛhato janitraṃ atho veda candramasaṃ yatojāḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृच्छामि त्वा परम् अन्तं पृथिव्याः पृच्छामि यत्र भुवनस्य नाभिः । पृच्छामि त्वा वृष्णो ऽ अश्वस्य रेतः पृच्छामि वाचः परमं व्योम ॥

pṛcchāmi tvā param antaṃ pṛthivyāḥ pṛcchāmi yatra bhuvanasya nābhiḥ | pṛcchāmi tvā vṛṣṇo ' aśvasya retaḥ pṛcchāmi vācaḥ paramaṃ vyoma ||

I ask thee of the earth's extremest limit, where is the centre of the world, I ask thee. I ask thee of the Stallion's seed prolific, I ask of highest heaven where Speech abideth.

Translated by Ralph T. H. Griffith (1896)This is the translator's rendering of the same verse where it occurs at RV 1.164.34; the wording of this text may differ in places.

इयं वेदिः परो ऽ अन्तः पृथिव्या ऽ अयं यज्ञो यत्र भुवनस्य नाभिः । अयꣳ सोमो वृष्णो ऽ अश्वस्य रेतः ब्रह्मायं वाचः परमं व्योम ॥

iyaṃ vediḥ paro ' antaḥ pṛthivyā ' ayaṃ yajño yatra bhuvanasya nābhiḥ | ayam̐ somo vṛṣṇo ' aśvasya retaḥ brahmāyaṃ vācaḥ paramaṃ vyoma ||

This altar is the earth's extremest limit; this sacrifice of ours is the world's centre. The Stallion's seed prolific is the Soma; this Brahman highest heaven where Speech abideth.

Translated by Ralph T. H. Griffith (1896)This is the translator's rendering of the same verse where it occurs at RV 1.164.35; the wording of this text may differ in places.

सुभूः स्वयम्भूः प्रथमो ऽन्तर् महत्य् अर्णवे । दधे ह गर्भम् ऋत्वियं यतो जातः प्रजापतिः ॥

subhūḥ svayambhūḥ prathamo 'ntar mahaty arṇave | dadhe ha garbham ṛtviyaṃ yato jātaḥ prajāpatiḥ ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

होता यक्षत् प्रजापतिꣳ सोमस्य महिम्नः । जुषतां पिबतु सोमꣳ होतर् यज ॥

hotā yakṣat prajāpatim̐ somasya mahimnaḥ | juṣatāṃ pibatu somam̐ hotar yaja ||

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजापते न त्वद् एतान्य् अन्यो विश्वा रूपाणि परि ता बभूव । यत्कामास् ते जुहुमस् तन् नो ऽ अस्तु । वयꣳ स्याम पतयो रयीणाम्॥

prajāpate na tvad etāny anyo viśvā rūpāṇi pari tā babhūva | yatkāmās te juhumas tan no ' astu | vayam̐ syāma patayo rayīṇām||

Prajapati! thou only comprehendest all these created things, and none beside thee. Grant us our hearts' desire when we invoke thee: may we have store of riches in possession.

Translated by Ralph T. H. Griffith (1896)This is the translator's rendering of the same verse where it occurs at RV 10.121.10; the wording of this text may differ in places.