Library·Vājasaneyi Saṃhitā (Śukla Yajurveda, as given on Wikisource)·4
आपो ऽ अस्मान् मातरः शुन्धयन्तु घृतेन नो घृतप्वः पुनन्तु । विश्वꣳ हि रिप्रं प्रवहन्ति देवीः । उद् इदाभ्यः शुचिर् आ पूत ऽ एमि । दीक्षातपसोस् तनूर् असि तं त्वा शिवाꣳ शग्मां परि दधे भद्रं वर्णं पुष्यन् ॥
āpo ' asmān mātaraḥ śundhayantu ghṛtena no ghṛtapvaḥ punantu | viśvam̐ hi ripraṃ pravahanti devīḥ | ud idābhyaḥ śucir ā pūta ' emi | dīkṣātapasos tanūr asi taṃ tvā śivām̐ śagmāṃ pari dadhe bhadraṃ varṇaṃ puṣyan ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महीनां पयो सि वर्चोदा ऽ असि वर्चो मे देहि । वृत्रस्यासि कनीनकश् चक्षुर्दा ऽ असि चक्षुर् मे देहि ॥
mahīnāṃ payo si varcodā ' asi varco me dehi | vṛtrasyāsi kanīnakaś cakṣurdā ' asi cakṣur me dehi ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्पतिर् मा पुनातु । वाक्पतिर् मा पुनातु । देवो मा सविता पुनात्व् अच्छिद्रेण पवित्रेण सूर्यस्य रश्मिभिः । तस्य ते पवित्रपते पवित्रपूतस्य यत्कामः पुने तच् छकेयम् ॥
citpatir mā punātu | vākpatir mā punātu | devo mā savitā punātv acchidreṇa pavitreṇa sūryasya raśmibhiḥ | tasya te pavitrapate pavitrapūtasya yatkāmaḥ pune tac chakeyam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आ वो देवास ऽ ईमहे वामं प्रयत्य् अध्वरे । आ वो देवास आशिषो ऽ यज्ञियासो हवामहे ॥
ā vo devāsa ' īmahe vāmaṃ prayaty adhvare | ā vo devāsa āśiṣo ' yajñiyāso havāmahe ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाहा यज्ञं मनसः । स्वाहोरोर् अन्तरिक्षात् । स्वाहा द्यावापृथिवीभ्याम् । स्वाहा वाताद् आ रभे स्वाहा ॥
svāhā yajñaṃ manasaḥ | svāhoror antarikṣāt | svāhā dyāvāpṛthivībhyām | svāhā vātād ā rabhe svāhā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकूत्यै प्रयुजे ऽग्नये स्वाहा मेधायै मनसे ऽग्नये स्वाहा दीक्षायै तपसे ऽग्नये स्वाहा सरस्वत्यै पूष्णे ऽग्नये स्वाहा आपो देवीर् बृहतीर् विश्वशम्भुवो द्यावापृथिवी ऽ उरो ऽ अन्तरिक्ष । बृहस्पतये हविषा विधेम स्वाहा ॥
ākūtyai prayuje 'gnaye svāhā medhāyai manase 'gnaye svāhā dīkṣāyai tapase 'gnaye svāhā sarasvatyai pūṣṇe 'gnaye svāhā āpo devīr bṛhatīr viśvaśambhuvo dyāvāpṛthivī ' uro ' antarikṣa | bṛhaspataye haviṣā vidhema svāhā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वो देवस्य नेतुर् मर्तो वुरीत सख्यम् । विश्वो राय ऽ इषुध्यति द्युम्नं वृणीत पुष्यसे स्वाहा ॥
viśvo devasya netur marto vurīta sakhyam | viśvo rāya ' iṣudhyati dyumnaṃ vṛṇīta puṣyase svāhā ||
Let every mortal man elect the friendship of the guiding God. Each one solicits him for wealth and seeks renown to prosper him.
Translated by Ralph T. H. Griffith (1896)This is the translator's rendering of the same verse where it occurs at RV 5.50.1; the wording of this text may differ in places.
ऋक्सामयोः शिल्पे स्थः ते वाम् आ रभे ते मा पातमास्य यज्ञस्योदृचः । शर्मासि शर्म मे यच्छ नमस् ते ऽ अस्तु मा मा हिꣳसीः ॥
ṛksāmayoḥ śilpe sthaḥ te vām ā rabhe te mā pātamāsya yajñasyodṛcaḥ | śarmāsi śarma me yaccha namas te ' astu mā mā him̐sīḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ग् अस्य् आङ्गिरस्यूर्णम्रदा ऽ ऊर्जं मयि धेहि । सोमस्य नीविर् असि । विष्णोः शर्मासि शर्म यजमानस्य । इन्द्रस्य योनिर् असि । सुसस्याः कृषीस् कृधि । उच् छ्रयस्व वनस्पत ऽऊर्ध्वो मा पाह्य् अꣳहसऽ आस्य यज्ञस्योदृचः ॥
ūrg asy āṅgirasyūrṇamradā ' ūrjaṃ mayi dhehi | somasya nīvir asi | viṣṇoḥ śarmāsi śarma yajamānasya | indrasya yonir asi | susasyāḥ kṛṣīs kṛdhi | uc chrayasva vanaspata 'ūrdhvo mā pāhy am̐hasa' āsya yajñasyodṛcaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतं कृणुताग्निर् ब्रह्माग्निर् यज्ञो वनस्पतिर् यज्ञियः । दैवीं धियं मनामहे सुमृडीकाम् अभिष्टये वर्चोधां यज्ञवाहसꣳ सुतीर्था नो ऽअसद् वशे । ये देवा मनोजाता मनोयुजो दक्षक्रतवस् ते नो ऽवन्तु ते नः पान्तु तेभ्यः स्वाहा ॥
vrataṃ kṛṇutāgnir brahmāgnir yajño vanaspatir yajñiyaḥ | daivīṃ dhiyaṃ manāmahe sumṛḍīkām abhiṣṭaye varcodhāṃ yajñavāhasam̐ sutīrthā no 'asad vaśe | ye devā manojātā manoyujo dakṣakratavas te no 'vantu te naḥ pāntu tebhyaḥ svāhā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वात्राः पीता भवत यूयम् आपो ऽअस्माकम् अन्तर् उदरे सुशेवाः । ता ऽअस्मभ्यम् अयक्ष्माऽ अनमीवा ऽअनागसः स्वदन्तु देवीर् अमृता ऽ ऋतावृधः ॥
śvātrāḥ pītā bhavata yūyam āpo 'asmākam antar udare suśevāḥ | tā 'asmabhyam ayakṣmā' anamīvā 'anāgasaḥ svadantu devīr amṛtā ' ṛtāvṛdhaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इयं ते यज्ञिया तनूः । अपो मुञ्चामि न प्रजाम् । अꣳहोमुचः स्वाहाकृताः पृथिवीम् आविशत । पृथिव्या संभव ॥
iyaṃ te yajñiyā tanūḥ | apo muñcāmi na prajām | am̐homucaḥ svāhākṛtāḥ pṛthivīm āviśata | pṛthivyā saṃbhava ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्ने त्वꣳ सु जागृहि वयꣳ सु मन्दिषीमहि । रक्षा णो ऽ अप्रयुच्छन् प्रबुधे नः पुनस् कृधि ॥
agne tvam̐ su jāgṛhi vayam̐ su mandiṣīmahi | rakṣā ṇo ' aprayucchan prabudhe naḥ punas kṛdhi ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर् मनः पुनर् आयुर् म ऽआगन् पुनः प्राणः पुनर् आत्मा मऽ आगन् पुनश् चक्षुः पुनः श्रोत्रं म ऽआगन् । वैश्वानरोऽ अदब्धस् तनूपा ऽअग्निर् नः पातु दुरिताद् अवद्यात् ॥
punar manaḥ punar āyur ma 'āgan punaḥ prāṇaḥ punar ātmā ma' āgan punaś cakṣuḥ punaḥ śrotraṃ ma 'āgan | vaiśvānaro' adabdhas tanūpā 'agnir naḥ pātu duritād avadyāt ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वम् अग्ने व्रतपा ऽ असि देव ऽ आ मर्त्येष्व् आ त्वं यज्ञेष्व् ईड्यः । रास्वेयत्सोमा भूयो भर देवो नः सविता वसोर् दाता वस्व् अदात् ॥
tvam agne vratapā ' asi deva ' ā martyeṣv ā tvaṃ yajñeṣv īḍyaḥ | rāsveyatsomā bhūyo bhara devo naḥ savitā vasor dātā vasv adāt ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा ते शुक्र तनूर् एतद् वर्चस् तया सं भव भ्राजं गच्छ । जूर् असि धृता मनसा जुष्टा विष्णवे ॥
eṣā te śukra tanūr etad varcas tayā saṃ bhava bhrājaṃ gaccha | jūr asi dhṛtā manasā juṣṭā viṣṇave ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यास् ते सत्यसवसः प्रसवे तन्वो यन्त्रम् अशीय स्वाहा । शुक्रम् असि चन्द्रम् अस्य् अमृतम् असि वैश्वदेवम् असि ॥
tasyās te satyasavasaḥ prasave tanvo yantram aśīya svāhā | śukram asi candram asy amṛtam asi vaiśvadevam asi ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिद् असि मनासि धीर् असि दक्षिणासि क्षत्रियासि यज्ञियास्य् अदितिर् अस्य् उभयतःशीर्ष्णी । सा नः सुप्राची सुप्रतीच्य् एधि मित्रस् त्वा पदि बध्नीतां पूषाऽध्वनस् पात्व् इन्द्रायाध्यक्षाय ॥
cid asi manāsi dhīr asi dakṣiṇāsi kṣatriyāsi yajñiyāsy aditir asy ubhayataḥśīrṣṇī | sā naḥ suprācī supratīcy edhi mitras tvā padi badhnītāṃ pūṣā'dhvanas pātv indrāyādhyakṣāya ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनु त्वा माता मन्यताम् अनु पिताऽनु भ्राता सगर्भ्यो ऽनु सखा सयूथ्यः । सा देवि देवम् अच्छेहीन्द्राय सोमꣳ रुद्रस् त्वा वर्तयतु स्वस्ति सोमसखा पुनर् एहि ॥
anu tvā mātā manyatām anu pitā'nu bhrātā sagarbhyo 'nu sakhā sayūthyaḥ | sā devi devam acchehīndrāya somam̐ rudras tvā vartayatu svasti somasakhā punar ehi ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्व्य् अस्य् अदितिर् अस्यादित्यासि रुद्रासि चन्द्रासि । बृहस्पतिष् ट्वा सुम्ने रम्णातु रुद्रो वसुभिर् आ चके ॥
vasvy asy aditir asyādityāsi rudrāsi candrāsi | bṛhaspatiṣ ṭvā sumne ramṇātu rudro vasubhir ā cake ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अदित्यास् त्वा मूर्धन्न् आ जिघर्मि देवयजने पृथिव्याऽ इडायास् पदम् असि घृतवत् स्वाहा । अस्मे रमस्व । अस्मे ते बन्धुः । त्वे रायः । मे रायः । मा वयꣳ रायस्पोषेण वि यौष्म । तोतो रायः ॥
adityās tvā mūrdhann ā jigharmi devayajane pṛthivyā' iḍāyās padam asi ghṛtavat svāhā | asme ramasva | asme te bandhuḥ | tve rāyaḥ | me rāyaḥ | mā vayam̐ rāyaspoṣeṇa vi yauṣma | toto rāyaḥ ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम् अख्ये देव्या धिया सं दक्षिणयोरुचक्षसा । मा मऽ आयुः प्र मोषीर् मो ऽअहं तव । वीरं विदेय तव देवि संदृशि ॥
sam akhye devyā dhiyā saṃ dakṣiṇayorucakṣasā | mā ma' āyuḥ pra moṣīr mo 'ahaṃ tava | vīraṃ videya tava devi saṃdṛśi ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष ते गायत्रो भागऽ इति मे सोमाय ब्रूताद् एष ते त्रैष्टुभो भागऽ इति मे सोमाय ब्रूताद् एष ते जागतो भागऽ इति मे सोमाय ब्रूताच् छन्दोनामानाꣳ साम्राज्यं गच्छेति मे सोमाय ब्रूतात् । आस्माकोऽ सि शुक्रस् ते ग्रह्यो विचितस् त्वा वि चिन्वन्तु ॥
eṣa te gāyatro bhāga' iti me somāya brūtād eṣa te traiṣṭubho bhāga' iti me somāya brūtād eṣa te jāgato bhāga' iti me somāya brūtāc chandonāmānām̐ sāmrājyaṃ gaccheti me somāya brūtāt | āsmāko' si śukras te grahyo vicitas tvā vi cinvantu ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभि त्यं देवꣳ सवितारम् ओण्योः कविक्रतुम् अर्चामि सत्यसवꣳ रत्नधाम् अभि प्रियं मतिं कविम् । ऊर्ध्वा यस्यामतिर् भा अदिद्युतत् सवीमनि हिरण्यपाणिर् अमिमीत सुक्रतुः कृपा स्वः । प्रजाभ्यस् त्वा । प्रजास् त्वाऽनुप्राणन्तु प्रजास् त्वम् अनुप्राणिहि ॥
abhi tyaṃ devam̐ savitāram oṇyoḥ kavikratum arcāmi satyasavam̐ ratnadhām abhi priyaṃ matiṃ kavim | ūrdhvā yasyāmatir bhā adidyutat savīmani hiraṇyapāṇir amimīta sukratuḥ kṛpā svaḥ | prajābhyas tvā | prajās tvā'nuprāṇantu prajās tvam anuprāṇihi ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्रं त्वा शुक्रेण क्रीणामि चन्द्रं चन्द्रेणामृतम् अमृतेन । सग्मे ते गोः । अस्मे ते चन्द्राणि । तपसस् तनूर् असि प्रजापतेर् वर्णः परमेण पशुना क्रीयसे सहस्रपोषं पुषेयम् ॥
śukraṃ tvā śukreṇa krīṇāmi candraṃ candreṇāmṛtam amṛtena | sagme te goḥ | asme te candrāṇi | tapasas tanūr asi prajāpater varṇaḥ parameṇa paśunā krīyase sahasrapoṣaṃ puṣeyam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्रो नऽ एहि सुमित्रधः । ऽ इन्द्रस्योरुम् आ विश दक्षिणम् उशन्न् उशन्तꣳ स्योनः स्योनम् । स्वान भ्राजाङ्घारे बम्भारे हस्त सुहस्त कृशानो । एते वः सोमक्रयणास् तान् रक्षध्वं मा वो दभन् ॥
mitro na' ehi sumitradhaḥ | ' indrasyorum ā viśa dakṣiṇam uśann uśantam̐ syonaḥ syonam | svāna bhrājāṅghāre bambhāre hasta suhasta kṛśāno | ete vaḥ somakrayaṇās tān rakṣadhvaṃ mā vo dabhan ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परि माग्ने दुश्चरिताद् बाधस्वा मा सुचरिते भज । उद् आयुषा स्वायुषोदस्थाम् अमृताꣳ ऽअनु ॥
pari māgne duścaritād bādhasvā mā sucarite bhaja | ud āyuṣā svāyuṣodasthām amṛtām̐ 'anu ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रति पन्थाम् अपद्महि स्वस्तिगाम् अनेहसम् । येन विश्वाः परि द्विषो वृणक्ति विन्दते वसु ॥
prati panthām apadmahi svastigām anehasam | yena viśvāḥ pari dviṣo vṛṇakti vindate vasu ||
Now have we entered on the road that leads to bliss, without a foe, The road whereon a man escapes all enemies and gathers wealth.
Translated by Ralph T. H. Griffith (1896)This is the translator's rendering of the same verse where it occurs at RV 6.51.16; the wording of this text may differ in places.
अदित्यास् त्वग् असि । अदित्यै सद ऽआ सीद । अस्तभ्नाद् द्यां वृषभो ऽ अन्तरिक्षम् अमिमीत वरिमाणं पृथिव्याः । आसीदद् विश्वा भुवनानि सम्राड् विश्वेत् तानि वरुणस्य व्रतानि ॥
adityās tvag asi | adityai sada 'ā sīda | astabhnād dyāṃ vṛṣabho ' antarikṣam amimīta varimāṇaṃ pṛthivyāḥ | āsīdad viśvā bhuvanāni samrāḍ viśvet tāni varuṇasya vratāni ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनेषु व्यन्तरिक्षं ततान वाजम् अर्वत्सु पय ऽउस्रियासु । हृत्सु क्रतुं वरुणो विक्ष्व् अग्निं दिवि सूर्यम् अदधात् सोमम् अद्रौ ॥
vaneṣu vyantarikṣaṃ tatāna vājam arvatsu paya 'usriyāsu | hṛtsu kratuṃ varuṇo vikṣv agniṃ divi sūryam adadhāt somam adrau ||
In the tree-tops the air he hath extended, put milk in kine and vigorous speed in horses, Set intellect in hearts, fire in the waters, Surya in heaven and Soma on the mountain.
Translated by Ralph T. H. Griffith (1896)This is the translator's rendering of the same verse where it occurs at RV 5.85.2; the wording of this text may differ in places.
सूर्यस्य चक्षुर् आरोहाग्नेर् अक्ष्णः कनीनकम् । यत्रैतशेभिर् ईयसे भ्राजमानो विपश्चिता ॥
sūryasya cakṣur ārohāgner akṣṇaḥ kanīnakam | yatraitaśebhir īyase bhrājamāno vipaścitā ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उस्राव् एतं धूर्षाहौ युज्येथाम् अनश्रूऽ अवीरहणौ ब्रह्मचोदनौ । स्वस्ति यजमानस्य गृहान् गच्छतम् ॥
usrāv etaṃ dhūrṣāhau yujyethām anaśrū' avīrahaṇau brahmacodanau | svasti yajamānasya gṛhān gacchatam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रो मेऽ सि प्रच्यवस्व भुवस्पते विश्वान्य् अभि धामानि । मा त्वा परिपरिणो विदन् मा त्वा परिपन्थिनो विदन् मा वृकाऽ अघायवो विदन् । श्येनो भूत्वा परा पत यजमानस्य गृहान् गच्छ तन् नौ सँ̐स्कृतम् ॥
bhadro me' si pracyavasva bhuvaspate viśvāny abhi dhāmāni | mā tvā paripariṇo vidan mā tvā paripanthino vidan mā vṛkā' aghāyavo vidan | śyeno bhūtvā parā pata yajamānasya gṛhān gaccha tan nau sa~̐skṛtam ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो मित्रस्य वरुणस्य चक्षसे महो देवाय तद् ऋतꣳ सपर्यत । दूरेदृशे देवजाताय केतवे दिवस् पुत्राय सूर्याय शꣳसत ॥
namo mitrasya varuṇasya cakṣase maho devāya tad ṛtam̐ saparyata | dūredṛśe devajātāya ketave divas putrāya sūryāya śam̐sata ||
Do homage unto Varuna's and Mitra's Eye: offer this solemn worship to the Mighty God, Who seeth far away, the Ensign, born of Gods. Sing praises unto Surya, to the Son of Dyaus.
Translated by Ralph T. H. Griffith (1896)This is the translator's rendering of the same verse where it occurs at RV 10.37.1; the wording of this text may differ in places.
वरुणस्योत्तम्भनम् असि । वरुणस्य स्कम्भसर्जनी स्थः । वरुणस्यऽ ऋतसदन्य् असि वरुणस्यऽ ऋतसदनम् असि । वरुणस्य ऽऋतसदनम् आ सीद ॥
varuṇasyottambhanam asi | varuṇasya skambhasarjanī sthaḥ | varuṇasya' ṛtasadany asi varuṇasya' ṛtasadanam asi | varuṇasya 'ṛtasadanam ā sīda ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या ते धामानि हविषा यजन्ति ता ते विश्वा परिभूर् अस्तु यज्ञम् । गयस्फानः प्रतरणः सुवीरो ऽवीरहा प्रचरा सोम दुर्यान् ॥
yā te dhāmāni haviṣā yajanti tā te viśvā paribhūr astu yajñam | gayasphānaḥ prataraṇaḥ suvīro 'vīrahā pracarā soma duryān ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.