Library·Vinayasutra·2

Vinayasutra 2

। नोपशान्त्यै न प्रयतेत्* ।

/ nopaśāntyai na prayatet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

॥ ज्ञप्त्यादिकर्म<<णि>> संनिपतितस्यानवलोक्य भिक्षुं प्रक्रान्तौ

// jñaptyādikarma<<ṇi>> saṃnipatitasyānavalokya bhikṣuṃ prakrāntau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पुरस्तात्* दुष्कृतं ।

/ purastāt* duṣkṛtaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। विनार्थेन युक्तेनापक्रान्तौ ।

/ vinārthena yuktenāpakrāntau /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कृतत्वे ज्ञप्तेः ।

/ kṛtatve jñapteḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अधर्म्य <> च कर्मणः ।

/ adharmya <> ca karmaṇaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। श्रवणदेशानतिक्रमेच्छायाम् अनापत्तिः ।

/ śravaṇadeśānatikramecchāyām anāpattiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। स्थानगमनशयनासनविहारग्रहणभाषतद्विपर्ययादेर् उपनीतस्यार्थास्यानादराद् विना धर्म्यसंज्ञप्तिदाने व्यति[३२अ२]क्रान्तौ ।

/ sthānagamanaśayanāsanavihāragrahaṇabhāṣatadviparyayāder upanītasyārthāsyānādarād vinā dharmyasaṃjñaptidāne vyati[32a2]krāntau /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। भिक्षुसंघेन मौलं ।

/ bhikṣusaṃghena maulaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। आचार्योपाध्यायैः दुष्कृतं ।

/ ācāryopādhyāyaiḥ duṣkṛtaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अधर्म्यत्वे ज्ञप्तेः तत्वं कथावपातनस्य ।

/ adharmyatve jñapteḥ tatvaṃ kathāvapātanasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सुखं संघस्य तद्व्यवहारकः ।

/ sukhaṃ saṃghasya tadvyavahārakaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संघवद् बुद्धः ।

/ saṃghavad buddhaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न राजार्हन्*संघस्थविराणाम् आज्ञां कोपयेत्* ।

/ na rājārhan*saṃghasthavirāṇām ājñāṃ kopayet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

॥ पाने मदनीयस्य <>

// pāne madanīyasya <>

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<> च्युतिर् अस्य तत्त्वात् क्वाथे <>

<> cyutir asya tattvāt kvāthe <>

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<> विद्यते खोलवक्कसभक्षणे [३२अ३]तत्प्रवेशः ।

<> vidyate kholavakkasabhakṣaṇe [32a3]tatpraveśaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अर्धत्वं किण्वपिण्डिकायां ।

/ ardhatvaṃ kiṇvapiṇḍikāyāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। मदनीयानाम् मूलगण्डपत्र(प)पुष्पफलानां मद्यगन्धरसानां वा मदयितॄणां पेयानां ।

/ madanīyānām mūlagaṇḍapatra(pa)puṣpaphalānāṃ madyagandharasānāṃ vā madayitṝṇāṃ peyānāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। निर्दोषो वर्णमात्रेण मद्यस्य सदृशम्* ।

/ nirdoṣo varṇamātreṇa madyasya sadṛśam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रयोगवत् गण्डूषधारणगात्रम्रक्षणे ।

/ prayogavat gaṇḍūṣadhāraṇagātramrakṣaṇe /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। ग्लान्येनापत्तिः ।

/ glānyenāpattiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अकालतायाम ।

/ akālatāyāma /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[३२अ४] अनवलोकितसत्भिक्षोः ।

[32a4] anavalokitasatbhikṣoḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। ग्रामप्रवेशे ।

/ grāmapraveśe /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न चेद् अत्यात्ययिककार्यसन्निपातः ।

/ na ced atyātyayikakāryasannipātaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अन्यत्र सञ्चारे त्र दुष्कृतं ।

/ anyatra sañcāre tra duṣkṛtaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अभावे त्र भिक्षोस् तद्वत् भिक्षुणी ।

/ abhāve tra bhikṣos tadvat bhikṣuṇī /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अस्याः श्रामणेरः ।

/ asyāḥ śrāmaṇeraḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अस्य शिक्षमाणा ।

/ asya śikṣamāṇā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तस्याः श्रामणेरी ।

/ tasyāḥ śrāmaṇerī /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। असत्वम् अबोद्धुः ।

/ asatvam aboddhuḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सीमान्तरस्थोत्क्षिप्तान्यपक्षाणाञ् च ।

/ sīmāntarasthotkṣiptānyapakṣāṇāñ ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। रिद्ध्या त्व् अनापत्तिः ।

/ riddhyā tv anāpattiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

॥ चतुर्थादाव् अकाले कुल उपसंक्रमणे ।

// caturthādāv akāle kula upasaṃkramaṇe /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तन्मुखिकया च संघोपनिमन्त्रणेनास्मद् आनागमनवशात् परिवेषो ऽतिपात्य इत्य् अपरिप्राप्य दातरि तृतीयप्रभृतौ ।

/ tanmukhikayā ca saṃghopanimantraṇenāsmad ānāgamanavaśāt pariveṣo 'tipātya ity apariprāpya dātari tṛtīyaprabhṛtau /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अप्रभातत्वे ।

/ aprabhātatve /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अन्त्यारुणस्यैतद् अत्रानुत्गतत्वं ।

/ antyāruṇasyaitad atrānutgatatvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अन्तःपुरनिवासस्थानसम्बद्धतायाम्* ।

/ antaḥpuranivāsasthānasambaddhatāyām* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रतिरात्रि ।

/ pratirātri /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तत्कीलोपविचारान्तो तदादिः <>

/ tatkīlopavicārānto tadādiḥ <>

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<> एवं राजकुलनगरयोः ।

<> evaṃ rājakulanagarayoḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। राजकुलस्थानेन च ।

/ rājakulasthānena ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नागरेण दुष्कृतं ।

/ nāgareṇa duṣkṛtaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तदर्थता चेत्* ।

/ tadarthatā cet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। द्वितीयञ् चेद् अत्रावद्यं ।

/ dvitīyañ ced atrāvadyaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न चेद् राजदेविकुमारामत्यान्तरायविनयनवशेन ।

/ na ced rājadevikumārāmatyāntarāyavinayanavaśena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। ना(न)नुश्राव्य राजकुलं प्रविशेत्* ।

/ nā(na)nuśrāvya rājakulaṃ praviśet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। [३२ब्२]वर्तमाने प्रातिमोक्षोद्देशे नुभूतवतद्वयस्यासंविग्नेन मनसा संप्रति मया ज्ञातम् अयम् अप्य् अत्र धर्मो विद्यत इत्य् अस्योक्तौ ।

/ [32b2]vartamāne prātimokṣoddeśe nubhūtavatadvayasyāsaṃvignena manasā saṃprati mayā jñātam ayam apy atra dharmo vidyata ity asyoktau /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अन्यव्यञ्जनेनोद्देशे साधारणिं* प्रति दुष्कृतं ।

/ anyavyañjanenoddeśe sādhāraṇiṃ* prati duṣkṛtaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सौत्र्याञ् च <> भाषमाणायां ।

/ sautryāñ ca <> bhāṣamāṇāyāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनापत्तिर् असाधारणीं* ।

/ anāpattir asādhāraṇīṃ* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। असत्कृत्य प्रातिमोक्षोद्देशश्रुतिम् उपनयन्तं संवेजयेयुः ।

/ asatkṛtya prātimokṣoddeśaśrutim upanayantaṃ saṃvejayeyuḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। [३२ब्३]दन्तास्थिविषाणमयसूचीगृहककरणकारणे ।

/ [32b3]dantāsthiviṣāṇamayasūcīgṛhakakaraṇakāraṇe /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कृतलाभपरिभोगयोर् अनापत्तिः ।

/ kṛtalābhaparibhogayor anāpattiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नापृष्ट्वाभिन्नतां देशनां प्रतिगृह्णीयात्* ।

/ nāpṛṣṭvābhinnatāṃ deśanāṃ pratigṛhṇīyāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अदेशितत्वम् अभित्वा चेत्* ।

/ adeśitatvam abhitvā cet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उत्तरेष्व् अप्य् एतत् पञ्चप्रछेदोपसंहितं ।

/ uttareṣv apy etat pañcaprachedopasaṃhitaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उद्दालेन द्वितीये ।

/ uddālena dvitīye /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

॥ न निकटपादिकायां खट्वायां शयीत्* ।

// na nikaṭapādikāyāṃ khaṭvāyāṃ śayīt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न [३२ब्४]शय्यास्थानगतमञ्चानुसहिते प्रदेशे पादौ प्रक्षालयेत्* <>

/ na [32b4]śayyāsthānagatamañcānusahite pradeśe pādau prakṣālayet* <>

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<> सन्निहितपदत्राणः ।

<> sannihitapadatrāṇaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अन्यश् च मुक्त्वा शिरः पादान्तौ ।

/ anyaś ca muktvā śiraḥ pādāntau /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नोच्चशयनमहाशयने निषीदेन् निपद्येत्* ।

/ noccaśayanamahāśayane niṣīden nipadyet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कुर्वीतासम्भवे न्यस्य पूर्वम् अन्तर्गृहे ।

/ kurvītāsambhave nyasya pūrvam antargṛhe /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कल्पेत्* सप्रतिपादके शय्यां <>

/ kalpet* sapratipādake śayyāṃ <>

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न पीठातिपीठे निषीदेत्* ।

/ na pīṭhātipīṭhe niṣīdet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रमाणाद् ऊर्धं करणकारणे ।

/ pramāṇād ūrdhaṃ karaṇakāraṇe /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। परेषु च द्विती[३२ब्५]यात् त्रिषु ।

/ pareṣu ca dvitī[32b5]yāt triṣu /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। माञ्चपीठयोः सांघिकयोः ।

/ māñcapīṭhayoḥ sāṃghikayoḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उत्तरे च ।

/ uttare ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पादकानां ।

/ pādakānāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अहस्त एष माटनिकाप्रदेशवर्ज्यानां प्रमाणं ।

/ ahasta eṣa māṭanikāpradeśavarjyānāṃ pramāṇaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सौगततृतीये ।

/ saugatatṛtīye /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उत्तरेषु च ।

/ uttareṣu ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

॥ तूलेनोपनाहे । । स्वयन्नियुक्तेन वा ।

// tūlenopanāhe / / svayanniyuktena vā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पञ्च तूलानि शाल्मलमार्कं काशमयं वौकमैर[३३अ१]कञ् च ।

/ pañca tūlāni śālmalamārkaṃ kāśamayaṃ vaukamaira[33a1]kañ ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। निषदनस्य प्रमाणम् अस्य दैर्घ्यस्य हस्तत्रयं।

/ niṣadanasya pramāṇam asya dairghyasya hastatrayaṃ/

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। आध्यर्धाच् चोर्धम् अकारयतः ।

/ ādhyardhāc cordham akārayataḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। विस्तारस्य हस्तद्वयं षड्वाङ्गुलयः ।

/ vistārasya hastadvayaṃ ṣaḍvāṅgulayaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दुष्कृतम् अस्य न्यूनस्याधिष्ठानम्* ।

/ duṣkṛtam asya nyūnasyādhiṣṭhānam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उत्तरस्य च द्वयस्य ।

/ uttarasya ca dvayasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कण्डूप्रतिछादनस्य ।

/ kaṇḍūpratichādanasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। षडकं हस्तानां त्रयः ।

/ ṣaḍakaṃ hastānāṃ trayaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। [३३अ२] वर्षाषाट्याः ।

/ [33a2] varṣāṣāṭyāḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नवकं त्रयम् अष्टाडशाङ्गुलयः ।

/ navakaṃ trayam aṣṭāḍaśāṅgulayaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पञ्चत्रिकं शास्तुः स्वहस्तेन चीवरं ।

/ pañcatrikaṃ śāstuḥ svahastena cīvaraṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तत्प्रमाणस्यातत् तनोर्ध्वम् वा चीवरस्य करणकारणे ।

/ tatpramāṇasyātat tanordhvam vā cīvarasya karaṇakāraṇe /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नैतद् वारयेत ।

/ naitad vārayeta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अज्ञातिकतायां ।

/ ajñātikatāyāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। भिक्षुण्याः ।

/ bhikṣuṇyāḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। स्वप्रतिपादि[३३अ३]तस्यापरिवेषेण स्वयं ग्रामस्थेन प्रतिगृह्य खादनीयभोजनीयस्याभ्यवहारे ।

/ svapratipādi[33a3]tasyāpariveṣeṇa svayaṃ grāmasthena pratigṛhya khādanīyabhojanīyasyābhyavahāre /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न वर्षकस्य ग्रामत्वं ।

/ na varṣakasya grāmatvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न भिक्ष्वावासस्य ।

/ na bhikṣvāvāsasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अर्धत्वम् आकाशस्य ।

/ ardhatvam ākāśasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नासन्निधौ निक्षेप्तुर् आदानं निक्षिप्तस्य तस्मा(म्मा)त्* ।

/ nāsannidhau nikṣeptur ādānaṃ nikṣiptasya tasmā(mmā)t* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। खाद्यकम् इह देहि पानकं भो[३३अ४]जनं भूयो चेत्यादि तस्मिन्* भिक्ष्वन्तरे वा व्यपदेशप्रवृत्तभिक्षुण्यवस्थानकर्तृ ।

/ khādyakam iha dehi pānakaṃ bho[33a4]janaṃ bhūyo cetyādi tasmin* bhikṣvantare vā vyapadeśapravṛttabhikṣuṇyavasthānakartṛ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न चेत् तन्मुखिकया तत्ज्ञातिना वा निमन्त्रणकम् ।

/ na cet tanmukhikayā tatjñātinā vā nimantraṇakam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उत्सृज्य गन्त्रिव्यपदेशम् अदत्तदापनञ् च ।

/ utsṛjya gantrivyapadeśam adattadāpanañ ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। आगमयस्व तावद् भगिनि यावद् भिक्षवो भुञ्जत इत्य् अनाज्ञप्तायां तस्यां भिक्षुणा येन केन चिद् असहभुजा पितृप्रभृतिभिक्षुनिमन्त्रणक[३३अ५]भुक्तौ ।

/ āgamayasva tāvad bhagini yāvad bhikṣavo bhuñjata ity anājñaptāyāṃ tasyāṃ bhikṣuṇā yena kena cid asahabhujā pitṛprabhṛtibhikṣunimantraṇaka[33a5]bhuktau /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कुले ।

/ kule /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उपचारप्राप्त चेत्* सावचनस्य मौल्याः ।

/ upacāraprāpta cet* sāvacanasya maulyāḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न चेत्* दुष्कृतस्य ।

/ na cet* duṣkṛtasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। त्यतात्राज्ञप्ततायां व्यवस्थापनं ।

/ tyatātrājñaptatāyāṃ vyavasthāpanaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तस्मात् प्रश्नायौत्सुक्यम् आपद्येत् ।

/ tasmāt praśnāyautsukyam āpadyet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। वृद्धाप्रवृत्ताव् अत्र नवकः प्रवर्तेत ।

/ vṛddhāpravṛttāv atra navakaḥ pravarteta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। श्राद्धस्य विघातश् चेद्द् अस्य दाने कुल[३३ब्१]शिक्षासम्वृतिं दद्युः ।

/ śrāddhasya vighātaś cedd asya dāne kula[33b1]śikṣāsamvṛtiṃ dadyuḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रज्ञप्त्या प्रतिप्रश्रम्भणं च ।

/ prajñaptyā pratipraśrambhaṇaṃ ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दत्तैतदश् चित्तं बुद्ध्वा निवेशनगमनासनपरिभोगधर्मदेशनानि कुर्यात्* ।

/ dattaitadaś cittaṃ buddhvā niveśanagamanāsanaparibhogadharmadeśanāni kuryāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न रिक्तपात्रः प्रविशेत्* ।

/ na riktapātraḥ praviśet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दद्याद् अस्य याचमानेभ्यो बालेभ्यः पिण्डपात्रात् पूपिकाम् असकलां ।

/ dadyād asya yācamānebhyo bālebhyaḥ piṇḍapātrāt pūpikām asakalāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अर्थिनि प्रतिप्रश्रम्भणम्* ।

/ arthini pratipraśrambhaṇam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दत्ताशिक्षासम्वृतेः कुलात् प्राक्तद्दानाद् अनिमन्त्रितश् च प्रतिगृह्य खादनी[३३ब्२]यभोजनीययोर् उत्सृज्यककटिकामूलकहरितकम् अविघात्य् अभ्यवहृतौ ।

/ dattāśikṣāsamvṛteḥ kulāt prāktaddānād animantritaś ca pratigṛhya khādanī[33b2]yabhojanīyayor utsṛjyakakaṭikāmūlakaharitakam avighāty abhyavahṛtau /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सम्मन्येरन् वनप्रतिसम्वेदकां भिक्षुं* ।

/ sammanyeran vanapratisamvedakāṃ bhikṣuṃ* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अर्धयोजनम् असौ समन्ततः प्रत्यवेक्षेत् ।

/ ardhayojanam asau samantataḥ pratyavekṣet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सभयतायां धूमं कुर्यात्* ।

/ sabhayatāyāṃ dhūmaṃ kuryāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पताक उत्स्रयेत ।

/ patāka utsrayeta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पत्रवैभङ्गुकानि मार्गे स्थापयेत ।

/ patravaibhaṅgukāni mārge sthāpayeta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दद्युर् अस्मै [३३ब्३] सत्यार्थिकत्वे पुरोभक्तिकां ।

/ dadyur asmai [33b3] satyārthikatve purobhaktikāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सहायकञ् च । वृत ।

/ sahāyakañ ca / vṛta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.