Library·Kuntaka: Vakroktijivita [Vjiv]·1·1.22

Kuntaka: Vakroktijivita [Vjiv] 1.22

Vjiv 1.22

प्रबन्धे वक्रभावो यथा---कुत्रचिन्महाकविविरचिते रामकथोपनिबन्धे नाटकादौ पञ्चविधवक्रतासामग्रीसमुदयसुन्दरं सहृदयहृदयहारि महापुरुषवर्णनमुपक्रमे प्रतिभासते । परमार्थतस्तु विधिनिषेधात्मकधर्मोपदेशः पर्यवस्यति, रामवद्वर्तिव्यं न रावणवदिति । यथा च तापसवत्सराजे कुसुमसुकुमारचेतसः सरसविनोदैकरसिकस्य नायकस्य चरितवर्णनमुपक्रान्तम् । वस्तुतस्तु व्यसनार्णवे निमज्जन्निजो राजा तथाविधनयव्यवहारनिपुणैरमात्यैस्तैस्तैरुपायैरुत्तारणीय इत्युपदिष्टम् । एतच्च स्वलक्षणव्याख्यानावसरे व्यक्तिमाया स्यति । एवं कविव्यापारवक्रताषट्कमुद्देशमात्रेण व्याख्यातम् । विस्तुरेण तु स्वलक्षणावसरे व्याख्यास्यते । क्रमप्राप्तत्वेन बन्धो ऽधुना व्याख्यास्यते--- वाच्यवाचकसौभाग्यलावण्यपरिपोषकः । व्यापारशाली वाक्यस्य विन्यासो बन्ध उच्यते

prabandhe vakrabhāvo yathā---kutracinmahākaviviracite rāmakathopanibandhe nāṭakādau pañcavidhavakratāsāmagrīsamudayasundaraṃ sahṛdayahṛdayahāri mahāpuruṣavarṇanamupakrame pratibhāsate / paramārthatastu vidhiniṣedhātmakadharmopadeśaḥ paryavasyati, rāmavadvartivyaṃ na rāvaṇavaditi / yathā ca tāpasavatsarāje kusumasukumāracetasaḥ sarasavinodaikarasikasya nāyakasya caritavarṇanamupakrāntam / vastutastu vyasanārṇave nimajjannijo rājā tathāvidhanayavyavahāranipuṇairamātyaistaistairupāyairuttāraṇīya ityupadiṣṭam / etacca svalakṣaṇavyākhyānāvasare vyaktimāyā syati / evaṃ kavivyāpāravakratāṣaṭkamuddeśamātreṇa vyākhyātam / vistureṇa tu svalakṣaṇāvasare vyākhyāsyate / kramaprāptatvena bandho 'dhunā vyākhyāsyate--- vācyavācakasaubhāgyalāvaṇyaparipoṣakaḥ / vyāpāraśālī vākyasya vinyāso bandha ucyate

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Vjiv/1.22

Cite as: Kuntaka: Vakroktijivita [Vjiv] 1.22, in HREEM (hreem.cc/library/Vjiv/1.22), after GRETIL, Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/kunvjivu.htm — Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and o

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text