Library·Kuntaka: Vakroktijivita [Vjiv]·3·3.23

Kuntaka: Vakroktijivita [Vjiv] 3.23

Vjiv 3.23

एकदेशविवर्तो यत्र तत्तथोक्तम्, एकदेश एव विवर्तते यत्र रूपान्तरेणावतिष्ठते (वा तदेकदेशविवर्ति) रित्यर्थः । तेषां विशेषणसामर्थ्यनिबन्धनायाः पदार्थशोभायाः (अत्र) रूपातिशयकारिरूपकालङ्कारनिष्पत्तेः । यथा "उपोढरागेण" इत्यादौ तिमिरांशुकमित्यत्रैकदेशविवर्ति(रूपणं) विद्यते । शिष्टं पुनः शशिनः कामुकत्वं, निशायाश्च कामिनीत्वं रूपणीयमपि प्रतीत्यन्तरविधायि विशेषणविशिष्टिलिङ्गसामर्थ्यमात्रसमधिगम्यं शब्देनाभि(धीयमानं) पुनरुक्तता ग्राम्यता चाधिरोहति । तस्मात् वाच्यं सामर्थ्यलभ्यं च प्रतीत्या च समर्पितम् । अलङ्कृतीनामात्मानं त्रिविधं तद्विदो विदुः

ekadeśavivarto yatra tattathoktam, ekadeśa eva vivartate yatra rūpāntareṇāvatiṣṭhate (vā tadekadeśavivarti) rityarthaḥ / teṣāṃ viśeṣaṇasāmarthyanibandhanāyāḥ padārthaśobhāyāḥ (atra) rūpātiśayakārirūpakālaṅkāraniṣpatteḥ / yathā "upoḍharāgeṇa" ityādau timirāṃśukamityatraikadeśavivarti(rūpaṇaṃ) vidyate / śiṣṭaṃ punaḥ śaśinaḥ kāmukatvaṃ, niśāyāśca kāminītvaṃ rūpaṇīyamapi pratītyantaravidhāyi viśeṣaṇaviśiṣṭiliṅgasāmarthyamātrasamadhigamyaṃ śabdenābhi(dhīyamānaṃ) punaruktatā grāmyatā cādhirohati / tasmāt vācyaṃ sāmarthyalabhyaṃ ca pratītyā ca samarpitam / alaṅkṛtīnāmātmānaṃ trividhaṃ tadvido viduḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Vjiv/3.23

Cite as: Kuntaka: Vakroktijivita [Vjiv] 3.23, in HREEM (hreem.cc/library/Vjiv/3.23), after GRETIL, Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/kunvjivu.htm — Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and o

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text