अत्र कीर्तिवल्लीति रूपकालङ्कारः सिद्धबद्धतत्साम्याशङ्कां विना न युक्तयुक्ततां प्रतिपद्यते । तेन तदाशङ्कानिबन्धनतथाविधपरिस्पन्दकीर्तिसन्दर्शितसमुद्भुततसंभावनानुमानमाहात्म्यात् प्रतीयमानवृत्तिरुत्प्रेक्षात्र कवेरभिप्रेता । यस्मादेतयोर्द्वयोरपि परस्परसंभावनां विना स्वरूपलब्धिरेव न (पर्य) वस्यतीति, संकीर्णयोरथ संवादादेवंविधविषये संकरोक्तिः प्रवर्तते । वाक्यैकदेशे यथा "निर्मोकमुक्तिरिव गगनोरगस्य" इति निष्कम्पतया व्यवहर्तुमशक्यत्वात्, निर्मोकमुक्तिरिवेत्युत्प्रेक्षया रूपकालङ्कारस्य स्वरूपलाभावकाशः (समर्प्यते) । तथैवोत्प्रेक्षायाः, यस्मादत्रापि संकरालङ्कारव्यवहारः । ननु चानेनन्यायेन "अस्याः सर्गविधौ" इति "किं तारुण्यतरोः" इत्यादेः संकरालङ्कारोक्तिः प्रवर्तताम् ? न प्रवर्तते, यस्मादत्रार् (थसामर्थ्यावगतो) त्प्रेक्षायाः ससन्देहं विनानुपपत्तेः, परस्मिंश्च तथैव रूपकस्येति द्वयोरप्येतयोः तत्त्वं तुल्यम् । ससन्देहस्य पुनस्तद्विभूषणत्वेनान्तर्विधाने मणिमयपदकबन्धबन्धुरहारादिरमणीयत्वमित्युक्तमेव । संसृष्टेर्नानाविधच्छायमणिमालामनोहरता, संङ्करालङ्कारस्य विविधकान्तिरत्नविन्यासविच्त्रबहुलातुलकान्तिकल्पत्वमिति सर्वमेव विभक्तम् । एवं यथोपपत्त्यलङ्कारान् लक्षयित्वा केषाञ्चिदलक्षितत्वात् लक्षणाव्याप्तिदोषं परिहर्तुमुपक्रमते । भूषणान्तरभावेन शोभाशून्यतया तथा । अलङ्कारास्तु ये केचिन्नालङ्कारतया मनाक्
atra kīrtivallīti rūpakālaṅkāraḥ siddhabaddhatatsāmyāśaṅkāṃ vinā na yuktayuktatāṃ pratipadyate / tena tadāśaṅkānibandhanatathāvidhaparispandakīrtisandarśitasamudbhutatasaṃbhāvanānumānamāhātmyāt pratīyamānavṛttirutprekṣātra kaverabhipretā / yasmādetayordvayorapi parasparasaṃbhāvanāṃ vinā svarūpalabdhireva na (parya) vasyatīti, saṃkīrṇayoratha saṃvādādevaṃvidhaviṣaye saṃkaroktiḥ pravartate / vākyaikadeśe yathā "nirmokamuktiriva gaganoragasya" iti niṣkampatayā vyavahartumaśakyatvāt, nirmokamuktirivetyutprekṣayā rūpakālaṅkārasya svarūpalābhāvakāśaḥ (samarpyate) / tathaivotprekṣāyāḥ, yasmādatrāpi saṃkarālaṅkāravyavahāraḥ / nanu cānenanyāyena "asyāḥ sargavidhau" iti "kiṃ tāruṇyataroḥ" ityādeḥ saṃkarālaṅkāroktiḥ pravartatām ? na pravartate, yasmādatrār (thasāmarthyāvagato) tprekṣāyāḥ sasandehaṃ vinānupapatteḥ, parasmiṃśca tathaiva rūpakasyeti dvayorapyetayoḥ tattvaṃ tulyam / sasandehasya punastadvibhūṣaṇatvenāntarvidhāne maṇimayapadakabandhabandhurahārādiramaṇīyatvamityuktameva / saṃsṛṣṭernānāvidhacchāyamaṇimālāmanoharatā, saṃṅkarālaṅkārasya vividhakāntiratnavinyāsavictrabahulātulakāntikalpatvamiti sarvameva vibhaktam / evaṃ yathopapattyalaṅkārān lakṣayitvā keṣāñcidalakṣitatvāt lakṣaṇāvyāptidoṣaṃ parihartumupakramate / bhūṣaṇāntarabhāvena śobhāśūnyatayā tathā / alaṅkārāstu ye kecinnālaṅkāratayā manāk
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.