Library·Kuntaka: Vakroktijivita·1·1.102

Kuntaka: Vakroktijivita 1.102

VjivC 1.102

अत्र न खलु तत् स्मितमात्रमेवेति प्रथमार्धे ऽभिलाषसुभगं सरसाभिप्रायत्वमुक्तम् । अपरार्धे तु---हसितांशुकतिरोहितमन्यदेव किमपि परिस्फुरदालोक्यत इति कमनीयवैचित्र्यविच्छित्तिः । इदानीं विचित्रमेवोपसंहरति---विचित्रो यत्रेत्यादि । एवंविधो विचित्रो मार्गो यत्र यस्मिन् वक्रोक्तिवैचित्र्यम् अलङ्कारविचित्रभावो जीवितायते जीवतवदाचरति । वैचित्र्यादेव विचित्रे "विचित्रऽ शब्दः प्रवर्तते । तस्मात्तदेव तस्य जीवितम् । किं तद्वैचित्र्यं नामेत्याह---परिस्फुरति यस्यान्तः सा काप्यतिशयाभिधा । यस्यान्तः स्वरूपानुप्रवेशेन सा काप्यलौकिकातिशयोक्तिः परिस्फुरति भ्राजते । यथा--- यत्सेनारजसामुदञ्चति यदे द्वाभ्यां दवीयो ऽन्तरान् पाणिभ्यां युगपद्विलोचनपुटानष्टाक्षमो रक्षितुम् । एकैकं दलमुन्नमय्य गमयन् वासाम्बुजं कोशतां धाता संवरणाकुलश्चिरमभूत्स्वाध्यायवन्ध्याननः

atra na khalu tat smitamātrameveti prathamārdhe 'bhilāṣasubhagaṃ sarasābhiprāyatvamuktam / aparārdhe tu---hasitāṃśukatirohitamanyadeva kimapi parisphuradālokyata iti kamanīyavaicitryavicchittiḥ / idānīṃ vicitramevopasaṃharati---vicitro yatretyādi / evaṃvidho vicitro mārgo yatra yasmin vakroktivaicitryam alaṅkāravicitrabhāvo jīvitāyate jīvatavadācarati / vaicitryādeva vicitre "vicitra' śabdaḥ pravartate / tasmāttadeva tasya jīvitam / kiṃ tadvaicitryaṃ nāmetyāha---parisphurati yasyāntaḥ sā kāpyatiśayābhidhā / yasyāntaḥ svarūpānupraveśena sā kāpyalaukikātiśayoktiḥ parisphurati bhrājate / yathā--- yatsenārajasāmudañcati yade dvābhyāṃ davīyo 'ntarān pāṇibhyāṃ yugapadvilocanapuṭānaṣṭākṣamo rakṣitum / ekaikaṃ dalamunnamayya gamayan vāsāmbujaṃ kośatāṃ dhātā saṃvaraṇākulaściramabhūtsvādhyāyavandhyānanaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/VjivC/1.102

Cite as: Kuntaka: Vakroktijivita 1.102, in HREEM (hreem.cc/library/VjivC/1.102), after GRETIL, Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/kunvjivu.htm — Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and o

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text