अत्र किल कुत्रचित्प्रबन्धे कश्चित्कापालिकः कामपि कामिनी४४ व्यापादयितुमध्यवसितो सन्नेव४५ मभिधीयते---यदपगतसारः संसारः, हृतरत्नसर्वस्वं त्रैलोक्यम्, आलोकनीयकमनीयवस्तुवर्जितो जीवलोकः, सकललोकलोचननिर्माणं निष्फलप्रयम्, त्रिभुवनविजयित्वदर्पविहीनः४६ कन्दर्पः, जगज्जीर्णारण्यकल्पमनया भवतीति किं त्वमेवंविधमकरणीयं कर्तुं व्यवसित इति । एतस्मिन् श्लोके महावाक्यकल्पे वाक्यान्तरण्यवान्तरवाक्यसदृशानि तस्याः सकललोकलोभनीयलावण्यसंपत्प्रतिपादनपराणि परस्परस्पर्धोन्यतिरमणीयान्युपनिबद्धानि कमपि काव्यच्छायातिशयं पुष्णन्ति । मरणशरणं बान्धवजनमिति पुनरेतेषां न कलामात्रमपि स्पर्धितुमर्हतीति न तद्विदाह्लादकारि । बहुषु च रमणीयेष्वेकवाक्योपयोगिषु युगपत् प्रतिभासपदवीमवतरत्सु वाक्यार्थपरिपूरणार्थं तत्प्रतिमं प्राप्तुमपरं प्रयत्नेन प्रतिभा प्रसाद्यते । तथा चास्मिन्नेव प्रस्तुतवस्तुसब्रह्मचारिवस्त्वन्तरमपि सुप्रापमेव---"विधिमपि विपन्नाद्भुतविधिम्" इति । प्रथमप्रतिभातपदार्थप्रतिनिधिपदार्थान्तरासंभवे सुकुमारतरापूर्वसमर्पणेन कामपि काव्यच्छायामुन्मीलयन्ति कवयः । यथा रुद्राद्रेस्तुलनं स्वकण्ठविपिनच्छेदो४७ हरेर्वासनं कारावेश्मनि पुष्पकापहरणम्
atra kila kutracitprabandhe kaścitkāpālikaḥ kāmapi kāminī44 vyāpādayitumadhyavasito sanneva45 mabhidhīyate---yadapagatasāraḥ saṃsāraḥ, hṛtaratnasarvasvaṃ trailokyam, ālokanīyakamanīyavastuvarjito jīvalokaḥ, sakalalokalocananirmāṇaṃ niṣphalaprayam, tribhuvanavijayitvadarpavihīnaḥ46 kandarpaḥ, jagajjīrṇāraṇyakalpamanayā bhavatīti kiṃ tvamevaṃvidhamakaraṇīyaṃ kartuṃ vyavasita iti / etasmin śloke mahāvākyakalpe vākyāntaraṇyavāntaravākyasadṛśāni tasyāḥ sakalalokalobhanīyalāvaṇyasaṃpatpratipādanaparāṇi parasparaspardhonyatiramaṇīyānyupanibaddhāni kamapi kāvyacchāyātiśayaṃ puṣṇanti / maraṇaśaraṇaṃ bāndhavajanamiti punareteṣāṃ na kalāmātramapi spardhitumarhatīti na tadvidāhlādakāri / bahuṣu ca ramaṇīyeṣvekavākyopayogiṣu yugapat pratibhāsapadavīmavataratsu vākyārthaparipūraṇārthaṃ tatpratimaṃ prāptumaparaṃ prayatnena pratibhā prasādyate / tathā cāsminneva prastutavastusabrahmacārivastvantaramapi suprāpameva---"vidhimapi vipannādbhutavidhim" iti / prathamapratibhātapadārthapratinidhipadārthāntarāsaṃbhave sukumāratarāpūrvasamarpaṇena kāmapi kāvyacchāyāmunmīlayanti kavayaḥ / yathā rudrādrestulanaṃ svakaṇṭhavipinacchedo47 harervāsanaṃ kārāveśmani puṣpakāpaharaṇam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.