Library·Kuntaka: Vakroktijivita·1·1.6

Kuntaka: Vakroktijivita 1.6

VjivC 1.6

इति । देवीं वन्दे देवतां स्तौमि । कामित्याह---कवीन्द्रवक्त्रेन्दुलास्यमन्दिरनर्तकीम् । कवीन्द्राः कविप्रवरास्तेषां वक्त्रेन्दुर्मुखचन्द्रः स एव लास्यमन्दिरं नाट्यवेश्म तत्र नर्तकी लासिकाम् । किंविशिष्टाम्---सूक्तिपरिस्पन्दसुन्दराभिनयोज्ज्वलाम् । सूक्तिपरिस्पन्दाः सुभाषितविलसितानि तान्येव सुन्दरा अभिनयाः सुकुमाराः सात्त्विकादयस्तैरुज्ज्वलं भ्राजमानाम् । या किल सत्कविवक्त्रे लास्यसद्मनीव२ नर्तकी स्वविलासा३ भिनयविशिष्टा नृत्यन्ती विराजते तां वन्दे नौमीति वाक्यार्थः । तदिदमत्र तात्पर्यम्---यत्किल प्रस्तुतं वस्तु किमपि काव्यालङ्कारकरणं तदधिदैवतभूतामेवंविधराणीयकहृदयहारिणीं वाग्रूपां सरस्वतीं स्तौमीति । एवं नमस्कृत्येदानीं वक्तव्यवस्तुविषयभूतान्यभिधानाभिधेयप्रयोजनान्यासूत्रयति । वाचो विषयनैयत्यमुत्पादयितुमुच्यते । आदिवाक्ये ऽभिधानादि निर्मितेर्मानसूत्रवत्

iti / devīṃ vande devatāṃ staumi / kāmityāha---kavīndravaktrendulāsyamandiranartakīm / kavīndrāḥ kavipravarāsteṣāṃ vaktrendurmukhacandraḥ sa eva lāsyamandiraṃ nāṭyaveśma tatra nartakī lāsikām / kiṃviśiṣṭām---sūktiparispandasundarābhinayojjvalām / sūktiparispandāḥ subhāṣitavilasitāni tānyeva sundarā abhinayāḥ sukumārāḥ sāttvikādayastairujjvalaṃ bhrājamānām / yā kila satkavivaktre lāsyasadmanīva2 nartakī svavilāsā3 bhinayaviśiṣṭā nṛtyantī virājate tāṃ vande naumīti vākyārthaḥ / tadidamatra tātparyam---yatkila prastutaṃ vastu kimapi kāvyālaṅkārakaraṇaṃ tadadhidaivatabhūtāmevaṃvidharāṇīyakahṛdayahāriṇīṃ vāgrūpāṃ sarasvatīṃ staumīti / evaṃ namaskṛtyedānīṃ vaktavyavastuviṣayabhūtānyabhidhānābhidheyaprayojanānyāsūtrayati / vāco viṣayanaiyatyamutpādayitumucyate / ādivākye 'bhidhānādi nirmitermānasūtravat

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/VjivC/1.6

Cite as: Kuntaka: Vakroktijivita 1.6, in HREEM (hreem.cc/library/VjivC/1.6), after GRETIL, Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/kunvjivu.htm — Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and o

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text