चमत्कारो वितन्यते चमत्कृतिर्विस्तार्यते, ह्लादः पुनः पुनः क्रियत इत्यर्थः । केन---काव्यामृतरसेन । काव्यमेवामृतं तस्य रसस्तदास्वादस्तदनुभवस्तेन । क्वेत्यभिदधाति---अन्तश्चेतसि । कस्य---तद्विदाम् । तं विदन्ति जानन्तीति तद्विदस्तज्ज्ञास्तेषाम् । कथम्---चतुर्वर्गफलास्वादमप्यतिक्रम्य । चतुर्वर्गस्य धर्मादेः फलं तदुपभोगस्तस्यास्वादस्तदनुभवस्तमपि प्रसिद्धातिशयमतिक्रम्य विजित्य पस्पशप्रायं संपाद्य । तदयमत्राभिप्रायः१३---यो ऽसौ चतुर्वर्गफलास्वादः प्रकृष्टपुरुषार्थतया सर्वशास्त्रप्रयोजनत्वेन प्रसिद्धः सो ऽप्यस्यकाव्यामृतचर्वणचमत्कारकलामात्रस्या१४ पि न कामपि साम्यकलनां कर्तुमर्हतीति । दुःश्रव-दुर्भण-दुरधिगमत्वादिदोषदुष्ट१५ त्वादध्ययनावसरे दुःसहदुःख१६ दायी शास्त्रसन्दर्भस्तत्कालकल्पितकमनीयचमत्कृतेः काव्यस्य न कथञ्चिदपि स्पर्धामधिरोहतीत्येतदप्यर्थतो ऽभिहितं भवति । कटुकौषधवच्छास्त्रमविद्याव्याधिनाशनम् । आह्लाद्यमृतवत्काव्यमविवेकगदापहम् ॥ व्जिव्च् १।७ ॥ १७ ॥ आयत्यां च तदात्वे च रसनिस्यन्दसुन्दरम् । येन संपद्यते काव्यं तदितानी विचार्यते
camatkāro vitanyate camatkṛtirvistāryate, hlādaḥ punaḥ punaḥ kriyata ityarthaḥ / kena---kāvyāmṛtarasena / kāvyamevāmṛtaṃ tasya rasastadāsvādastadanubhavastena / kvetyabhidadhāti---antaścetasi / kasya---tadvidām / taṃ vidanti jānantīti tadvidastajjñāsteṣām / katham---caturvargaphalāsvādamapyatikramya / caturvargasya dharmādeḥ phalaṃ tadupabhogastasyāsvādastadanubhavastamapi prasiddhātiśayamatikramya vijitya paspaśaprāyaṃ saṃpādya / tadayamatrābhiprāyaḥ13---yo 'sau caturvargaphalāsvādaḥ prakṛṣṭapuruṣārthatayā sarvaśāstraprayojanatvena prasiddhaḥ so 'pyasyakāvyāmṛtacarvaṇacamatkārakalāmātrasyā14 pi na kāmapi sāmyakalanāṃ kartumarhatīti / duḥśrava-durbhaṇa-duradhigamatvādidoṣaduṣṭa15 tvādadhyayanāvasare duḥsahaduḥkha16 dāyī śāstrasandarbhastatkālakalpitakamanīyacamatkṛteḥ kāvyasya na kathañcidapi spardhāmadhirohatītyetadapyarthato 'bhihitaṃ bhavati / kaṭukauṣadhavacchāstramavidyāvyādhināśanam / āhlādyamṛtavatkāvyamavivekagadāpaham // VjivC 1.7 // 17 // āyatyāṃ ca tadātve ca rasanisyandasundaram / yena saṃpadyate kāvyaṃ taditānī vicāryate
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.