Library·Kuntaka: Vakroktijivita·1·1.72

Kuntaka: Vakroktijivita 1.72

VjivC 1.72

विन्यासो विशिष्टं न्यसनं यः सन्निवेशः स एव व्यापारशाली बन्ध उच्यते । व्यापारो ऽत्र प्रस्तुतत्वात् काव्य क्रियालक्षणः । तेन शालते श्लाघते यः स तथोक्तः । कस्य---वाक्यस्य श्लोकादेः । कीदृशः---वाच्यवाचकसौभाग्यलावण्यपरिपोषकः । वाच्यवाचकयोर्द्वयोरपि वाच्यस्याभिधेयस्य वाचकस्य च शब्दस्य वक्ष्यमाणं सौभाग्यलावण्यलक्षणं यद्गुणद्वयं तस्य परिपोषकः पुष्टतातिशयकारी । सौभाग्यं प्रतिभासंरम्भफलभूतं चेतनचमत्कारित्वलक्षणम्, लावण्यं संनिवेशसौन्दर्यम्, तयोः परिपोषकः । यथा दत्त्वा वामकरं नितम्बफलके लीलावलन्मध्यया प्रोत्तुङ्गस्तनमंसचुम्बिचिबुकं कृत्वा तया मां प्रति । प्रान्तप्रोतनवेन्द्रनीलमणिमन्मुक्तावलीविभ्रमाः सासूयं प्रहिताः स्मरज्वरमुचो द्वित्राः कटाक्षच्छटाः

vinyāso viśiṣṭaṃ nyasanaṃ yaḥ sanniveśaḥ sa eva vyāpāraśālī bandha ucyate / vyāpāro 'tra prastutatvāt kāvya kriyālakṣaṇaḥ / tena śālate ślāghate yaḥ sa tathoktaḥ / kasya---vākyasya ślokādeḥ / kīdṛśaḥ---vācyavācakasaubhāgyalāvaṇyaparipoṣakaḥ / vācyavācakayordvayorapi vācyasyābhidheyasya vācakasya ca śabdasya vakṣyamāṇaṃ saubhāgyalāvaṇyalakṣaṇaṃ yadguṇadvayaṃ tasya paripoṣakaḥ puṣṭatātiśayakārī / saubhāgyaṃ pratibhāsaṃrambhaphalabhūtaṃ cetanacamatkāritvalakṣaṇam, lāvaṇyaṃ saṃniveśasaundaryam, tayoḥ paripoṣakaḥ / yathā dattvā vāmakaraṃ nitambaphalake līlāvalanmadhyayā prottuṅgastanamaṃsacumbicibukaṃ kṛtvā tayā māṃ prati / prāntaprotanavendranīlamaṇimanmuktāvalīvibhramāḥ sāsūyaṃ prahitāḥ smarajvaramuco dvitrāḥ kaṭākṣacchaṭāḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/VjivC/1.72

Cite as: Kuntaka: Vakroktijivita 1.72, in HREEM (hreem.cc/library/VjivC/1.72), after GRETIL, Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/kunvjivu.htm — Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and o

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text