Library·Kuntaka: Vakroktijivita·2·2.42

Kuntaka: Vakroktijivita 2.42

VjivC 2.42

अत्र यदि प्राणिकरुणाकारणं निजप्राणपरित्यागमाचरसि तदप्ययुक्तम् । यस्मात्त्वदन्ते स्वस्तिमती भवेदियमेकैव गौरिति त्रितयमप्यनादरास्पदम् । जिवन् पुनः शश्वत्सदैवोपप्लवेभ्यो ऽनर्थेभ्यः प्रजाः सकलभूतधात्रीवलयवर्तिनीः प्रजानाथ पासि रक्षसि । पितेवेत्यनादरातिशयः प्रथते । तदेवं यद्यपि सुस्पष्टसमन्वयो ऽयं वाक्यार्थस्तथापि तात्पर्यान्तरमत्र प्रतीयते । यस्मात् सर्वस्य कस्याचित्प्रजानाथत्वे सति सदैव तत्परिरक्षणस्याकरणमसंभाव्यम् । तत्पात्रत्वगर्भमेव तदभिहितम् । यस्मात् प्रत्यक्षप्राणिमात्रभक्ष्ममाणगुरुहोमधेनुप्राणपरिरक्षणापेक्षानिरपेक्षस्य सतो जीवतस्तवानेन न्यायेन कदाचिदपि प्रिजापरिरक्षणं मनागपि न संभाव्यत इति प्रमाणोपपन्नम् । तदिदमुक्तम् प्रमाणवत्त्वादायातः प्रवाहः केन वार्यते

atra yadi prāṇikaruṇākāraṇaṃ nijaprāṇaparityāgamācarasi tadapyayuktam / yasmāttvadante svastimatī bhavediyamekaiva gauriti tritayamapyanādarāspadam / jivan punaḥ śaśvatsadaivopaplavebhyo 'narthebhyaḥ prajāḥ sakalabhūtadhātrīvalayavartinīḥ prajānātha pāsi rakṣasi / pitevetyanādarātiśayaḥ prathate / tadevaṃ yadyapi suspaṣṭasamanvayo 'yaṃ vākyārthastathāpi tātparyāntaramatra pratīyate / yasmāt sarvasya kasyācitprajānāthatve sati sadaiva tatparirakṣaṇasyākaraṇamasaṃbhāvyam / tatpātratvagarbhameva tadabhihitam / yasmāt pratyakṣaprāṇimātrabhakṣmamāṇaguruhomadhenuprāṇaparirakṣaṇāpekṣānirapekṣasya sato jīvatastavānena nyāyena kadācidapi prijāparirakṣaṇaṃ manāgapi na saṃbhāvyata iti pramāṇopapannam / tadidamuktam pramāṇavattvādāyātaḥ pravāhaḥ kena vāryate

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/VjivC/2.42

Cite as: Kuntaka: Vakroktijivita 2.42, in HREEM (hreem.cc/library/VjivC/2.42), after GRETIL, Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/kunvjivu.htm — Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and o

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text