Library·Kuntaka: Vakroktijivita·3·3.126

Kuntaka: Vakroktijivita 3.126

VjivC 3.126

उत्प्रेक्षायाः साम्यसंबन्धे विद्यमाने ऽपि "तात्पर्यं" पदार्थव्यतिरिक्तवृत्ति वाक्यार्थजीवितभूतं वस्त्वन्तरमेव "गोचरो" विषयः तद्विदामन्तः प्रतिभासः यस्य, तथा चैवोदाहृतः । उपमोत्प्रेक्षावस्तुनोरत्र केवले करणे कर्मणि वा अवर्तिनोरुभयोरपि तुल्यत्वेनाभिसंबध्यमानत्वात् । एवमुपमितिरुपमेति भावमात्रे व्यवतिष्ठते । तथा च वर्ण्यस्य नि (तराम् अवर्णनीये) न साम्यं यस्यामिति लक्षणतात्पर्यम् । उभयमेव निश्चितं प्रतिपादयति । अमुख्यक्रियापदप्रतिपन्न । पदार्थानामुदाहरणं यथा--- पूर्णेन्दोस्तव संवादि वदनं वनजेक्षणे । पुष्णाति पुष्पचापस्य जगत्त्रयजिगीषुताम्

utprekṣāyāḥ sāmyasaṃbandhe vidyamāne 'pi "tātparyaṃ" padārthavyatiriktavṛtti vākyārthajīvitabhūtaṃ vastvantarameva "gocaro" viṣayaḥ tadvidāmantaḥ pratibhāsaḥ yasya, tathā caivodāhṛtaḥ / upamotprekṣāvastunoratra kevale karaṇe karmaṇi vā avartinorubhayorapi tulyatvenābhisaṃbadhyamānatvāt / evamupamitirupameti bhāvamātre vyavatiṣṭhate / tathā ca varṇyasya ni (tarām avarṇanīye) na sāmyaṃ yasyāmiti lakṣaṇatātparyam / ubhayameva niścitaṃ pratipādayati / amukhyakriyāpadapratipanna / padārthānāmudāharaṇaṃ yathā--- pūrṇendostava saṃvādi vadanaṃ vanajekṣaṇe / puṣṇāti puṣpacāpasya jagattrayajigīṣutām

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/VjivC/3.126

Cite as: Kuntaka: Vakroktijivita 3.126, in HREEM (hreem.cc/library/VjivC/3.126), after GRETIL, Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/1_alam/kunvjivu.htm — Kuntaka: Vakroktijivita with Kuntaka's own commentary Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and o

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text